II SA/Wa 961/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-06
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny, rozpatrując odwołanie od decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, powinien zbadać wolę żołnierza w kontekście złożonego przez niego wniosku o wycofanie wypowiedzenia, nawet jeśli wniosek ten nie dotarł do organu zwalniającego przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Organ administracyjny, rozpatrując odwołanie od decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, powinien zbadać rzeczywistą intencję żołnierza w kontekście złożonego przez niego wniosku o wycofanie wypowiedzenia. Nawet jeśli wniosek ten nie dotarł do organu zwalniającego przed wydaniem decyzji, organ drugiej instancji powinien był wezwać skarżącego do usunięcia braków podania, jeśli jego treść była niejasna, a następnie rozważyć kwestię cofnięcia wypowiedzenia zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej.Stan faktyczny
Skarżący R. L. złożył wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, a następnie złożył wniosek o jego wycofanie. Wniosek ten nie dotarł do organu zwalniającego (Dowódcy Wojsk Lądowych) przed wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Szef Sztabu Generalnego WP utrzymał w mocy rozkaz Dowódcy Wojsk Lądowych. Po uchyleniu przez NSA pierwszego wyroku WSA, WSA ponownie rozpatrzył sprawę i uchylił decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP, wskazując na konieczność zbadania intencji skarżącego w kontekście wniosku o wycofanie wypowiedzenia. Następnie Szef Sztabu Generalnego WP ponownie utrzymał w mocy rozkaz Dowódcy Wojsk Lądowych, powołując się na brak zgody organu na wycofanie wypowiedzenia. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Ewa Marcinkowska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę
Skarżący [...] R. L. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. złożył do Dowódcy Wojsk Lądowych wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, oświadczając jednocześnie, że znane są mu ustawowe warunki wypowiedzenia, przy czym zawarł również wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia do trzech miesięcy, tj. do dnia [...] sierpnia 2009 r. Następnie, będąc na zwolnieniu lekarskim, wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r., które wpłynęło do JW [...] w T. w dniu [...] lipca 2009 r., zwrócił się do Dowódcy Kompanii [...] o wycofanie powyższego wypowiedzenia. Ponieważ przełożony w tym czasie przebywał na urlopie (od dnia [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] sierpnia 2009 r.), przeto pracownik kancelarii sztabu jednostki odłożył to pismo do powrotu dowódcy z urlopu. W kilka dni po wpłynięciu pisma do jednostki wojskowej skarżący skontaktował się telefonicznie z szefem sekcji personalnej jednostki wojskowej informując go o wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r., na co uzyskał odpowiedź, że dowódca kompanii przebywa na urlopie, nie jest osobą uprawnioną do wycofania wypowiedzenia i jednocześnie pouczono skarżącego, iż wycofanie wypowiedzenia należy złożyć drogą służbową do Dowódcy Wojsk Lądowych.
Dowódca Wojsk Lądowych rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 6 i art. 115 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2009 r. nr 79, poz. 669) oraz § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23, poz. 137 ze zm.), z dniem [...] sierpnia 2009 r. zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej, zaś w uzasadnieniu podał, że powyższe rozstrzygnięcie jest podyktowane upływem skróconego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Powyższy rozkaz został doręczony skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2009 r.
W międzyczasie, w dniu [...] sierpnia 2009 r., dowódca kompanii powrócił z urlopu i po uzyskaniu informacji o powyższym rozkazie personalnym, nie nadał dalszego biegu wnioskowi z dnia [...] czerwca 2009 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zatytułowanym "wnioskiem" i skierowanym do Szefa Sztabu Generalnego WP, skarżący zwrócił się o "cofnięcie Rozkazu Personalnego Nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [..] lipca 2009 r. o zwolnieniu mnie z zawodowej służby wojskowej". W uzasadnieniu podał, że powyższe motywuje "zaistniałymi w ostatnim czasie ważnymi sprawami rodzinnymi, które skłoniły mnie do podjęcia owej decyzji bez konsultacji z przełożonymi".
Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [..] sierpnia 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz Dowódcy Wojsk Lądowych. W uzasadnieniu podał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nastąpiło na podstawie właściwych przepisów prawa i zgodnie z żądaniem skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu podał, że był niewłaściwie traktowany w jednostce wojskowej, zaś wypowiedzenie zostało mu podsunięte, a on będąc pod wpływem "agresji ze strony przełożonego", podpisał je. Następnie powiedział dowódcy kompanii, aby wycofał to wypowiedzenie, ponieważ do sztabu nie można wchodzić, a potem, będąc na zwolnieniu lekarskim, napisał wniosek o wycofanie wypowiedzenia do dowódcy kompanii, któremu nie nadano jednak dalszego biegu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2009 r. odczytano jako odwołanie, zaś skarżący miał problemy z przystosowaniem się do służby, a decyzję o wypowiedzeniu podjął sam, o czym świadczy fakt, iż pierwotnie sporządził ją odręcznie, a dopiero potem przepisano je pismem maszynowym. Ponadto wejście do sztabu było umożliwione każdemu żołnierzowi w obecności osoby uprawnionej, zaś wycofanie wypowiedzenia było adresowane do dowódcy kompanii, który nie jest organem zwalniającym, zaś oficer sekcji personalnej udzielił mu stosownego pouczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1721/09, oddalił skargę.
W wyniku skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 871/10, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdzono m.in., że "w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej stanu faktycznego, jako zasadniczego elementu stanu sprawy, nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanu faktycznego, który organ ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, stanowi naruszenie przez Sąd art. 141 § 4 P.p.s.a. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i rozpatrzenie go w kontekście całego materiału dowodowego sprawy. W przepisie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie chodzi bowiem o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem. Dokonując kontroli legalności Sąd pierwszej instancji nie może bezkrytycznie przyjmować ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym zwłaszcza, jeżeli ustalenia te są kwestionowane przez stronę postępowania. (...) Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co stanowiło uchybienie mogące mieć wpływ na jej wynik. Dotyczy to przede wszystkim kwestii skutków prawnych złożonego przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. cofnięcia wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia [...] czerwca 2009 r. dokonanego przed wydaniem przez Dowódcę Wojsk Lądowych rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wojskowy fakt ten przyznał. Natomiast w aktach sprawy brak jest tego wniosku. Znajdują się w nich jedynie wyjaśnienia dotyczące przyczyn zaniechania przesłania tego wniosku Dowódcy Wojsk Lądowych. Uwzględnienie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy czyni przedwczesnym rozważania w zakresie wykładni przepisów powołanych w ramach materialnoprawnych podstaw zaskarżenia. Ocena w zakresie wykładni prawa materialnego w sprawie będzie możliwa dopiero po przesądzeniu zaistniałego w niej stanu faktycznego".
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. skarżący powołał się na postępowanie przed Prokuraturą Garnizonową w K., które potwierdziło "patologię organizacyjną w obiegu dokumentów tejże Jednostki Wojskowej, która za normalność uznaje niszczenie i ukrywanie ważnych dokumentów w postaci mojego wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r., który od samego początku był tematem sprawy" i dodał m.in., że wniosek adresował do dowódcy kompanii, a nie imiennie z uwagi na ciągłość dowodzenia. W związku z powyższym wniósł o przywrócenie do służby wojskowej i nadpłatę zaległych wynagrodzeń, dodatków wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwrotu kosztów postępowań sądowych oraz kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika wedle ustawowych norm.
Z kolei pełnomocnik organu pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował, że nie posiada oryginału wniosku z dnia [...] czerwca 2009 r., a jedynie kopią zamieszczoną na k. 53 akt postępowania administracyjnego, bowiem oryginał – jak wynika z postanowienia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w K. z dnia [...] listopada 2010 r. – został zniszczony przez ustalonego oficera młodszego z JW [...] w T.
W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując skargę R. L. wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 377/11 uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Analizując w dalszym ciągu stan faktyczny należy zwrócić uwagę na przepis § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23, poz. 137), w myśl którego, wycofanie wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego. Tymczasem w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. adresowanym do Dowódcy Kompani [...], wycofał wypowiedzenie z dnia [...] czerwca 2009 r., przy czym z przyczyn opisanych już w stanie faktycznym, nie dotarło ono do organu zwalniającego. Stąd też na dzień wydania rozkazu personalnego, tj. [...] lipca 2009 r. Dowódca Wojsk Lądowych – bez względu na okoliczności temu towarzyszące – nie dysponował powyższym oświadczeniem woli skarżącego i jego rozstrzygnięcie w świetle przytoczonych już powyżej przepisów prawa, jest prawidłowe. Natomiast w piśmie z dnia [...] sierpnia 2009 r. przyjętym – i słusznie, zdaniem Sądu – przez organ drugiej instancji, jako odwołanie od powyższego rozkazu personalnego, skarżący stwierdził m.in., że "Wniosek swój motywuję zaistniałymi w ostatnim czasie ważnymi sprawami rodzinnymi, które skłoniły mnie do podjęcia owej decyzji bez konsultacji z przełożonymi".
Analizując treść odwołania skarżącego w sposób jednoznaczny stwierdzić należy, że zawarte w nim żądanie – a przede wszystkim uzasadnienie – jest niezręczne i mało zrozumiałe. Ta konstatacja dotyczy również organu drugiej instancji, który – aczkolwiek nie stwierdza tego wprost i nie odnosi się do tego w zaskarżonej decyzji – to jednak po analizie wydanej decyzji w sposób jednoznaczny można dojść do wniosku, iż na ten fragment odwołania nie zwrócił uwagi i wręcz sam, tj. w sposób nieuprawniony "sprecyzował" wolę skarżącego. Mianowicie nie odniósł się w żadnym stopniu do zacytowanej już wyżej części uzasadnienia odwołania ograniczając się jedynie do faktu, że skarżący jest niezadowolony z zaskarżonego rozkazu personalnego. Tymczasem organ drugiej instancji winien zastosować regulację przewidzianą w art. 64 § 2 Kpa ("Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania") w zw. z art. 63 § 2 Kpa ("Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie...") w powiązaniu z opisanymi już wyżej zasadami postępowania administracyjnego z art. 7 i 9 Kpa.
W uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż Szef Sztabu Generalnego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił rzeczywistej intencji skarżącego i – jak dopiero aktualnie ustalono – nie wiedział w żadnym stopniu o złożonej przez skarżącego woli wycofania wypowiedzenia. Skoro zaś tego nie uczynił, to tym samym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym – w ocenie Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w chwili obecnej ten fakt jest już jednoznaczny i nie budzi żadnych wątpliwości, przeto rozpoznając na nowo odwołanie skarżącego organ winien wziąć to pod uwagę i w zależności od dokonanych ustaleń, m.in. czy to on, czy też tylko Dowódca Wojsk Lądowych (w rozpoznawanej sprawie) jest "organem zwalniającym", podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Rozpatrując ponownie sprawę, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 377/11, Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o zwolnieniu [...] R. L. z zawodowej służby wojskowej z terminem wykonania na dzień [...] sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji Szef Sztabu Generalnego WP wskazał na wytyczne zawarte w orzeczeniach sądów administracyjnych w sprawie R. L., a w szczególności na wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r., w kierunku badania, w jaki sposób organ ustosunkował się do pisma skarżącego o wycofaniu wypowiedzenia.
Organ powołał się na oświadczenie Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2012 r. (zwane stanowiskiem Dowódcy Wojsk Lądowych) złożonym zgodnie z treścią § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23, poz. 137), z którego oświadczenia wynika, iż organ, po zapoznaniu się z całością sprawy, a w szczególności ze złożonym po wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej wycofaniem tego wypowiedzenia przez R. L., nie wyraził zgody na wycofanie tego wypowiedzenia.
Dokonując oceny powyższego oświadczenia, Szef Sztabu Generalnego WP stwierdził, iż brak powyższej zgody na cofnięcie wypowiedzenia uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. W pozostałym zakresie organ II instancji polemizował z treścią wyroku, co do potrzeby przeprowadzania powyższego badania.
Decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] marca 2012 r. stała się przedmiotem skargi R. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 114 ust. 6, art. 111 pkt 9 lit. a ustawy pragmatycznej w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 i art. 80 Kpa i § 11 ust. 5 rozporządzenia z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23, poz. 137 z 2008 r.) w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 i art. 80 Kpa, poprzez:
- rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego,
- brak wyczerpującego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego,
- błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 65 § 1, art. 82, art. 84, art. 88 Kc, dotyczących ogólnych zasad składania oświadczeń woli, wad tych oświadczeń, a także skutecznego uchylania się od skutków prawnych oświadczeń woli, które to przepisy zostały naruszone poprzez nieuznanie wycofania wypowiedzenia przez R. L. za oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, pomimo tego, że w chwili składania oświadczenia woli w ww. zakresie skarżący działał z wyłączeniem wolnej woli (pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej, a także będąc zmuszonym do jej złożenia), w konsekwencji czego wypowiedzenie nie powinno być brane pod uwagę, a R. L. w ogóle nie powinien był zostać zwolniony ze służby.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie, argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Szef Sztabu Generalnego WP, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest wytycznymi wskazanymi w uzasadnieniach wyroków Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 871/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 377/11.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć należy, iż stosownie do treści art. 111 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. nr 141, poz. 892 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływy terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, zaś w myśl art. 114 ust. 5 tegoż przepisu, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca. Natomiast według § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. nr 23, poz. 137), żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego, którym jest – na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia – organ uprawniony do wydania decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 115 ust. 1 ustawy, a w odniesieniu do szeregowych zawodowych dowódca jednostki zajmujący stanowisko służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego, co najmniej pułkownika (komandora). Z kolei według § 11 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia.
Nadto w przypadku cofnięcia przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, zgodnie z treścią § 11 ust. 5 powyższego rozporządzenia, organ wojskowy może wyrazić zgodę na to cofnięcie.
Wytyczne zawarte w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 871/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 377/11 sprowadzały się w zasadzie do umożliwienia organowi zwalniającemu wypowiedzenie się w materii cofnięcia przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, zgodnie z treścią § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Podkreślić tu należy, iż na skutek różnych przyczyn organ zwalniający R. L. z zawodowej służby wojskowej – Dowódca Wojsk Lądowych nie zapoznał się przed wydaniem decyzji z dokumentem sporządzonym przez żołnierza, zawierającym cofnięcie wcześniej dokonanego wypowiedzenia. Zaś przepis § 11 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia, uzależniał skuteczność czynności cofnięcia wypowiedzenia od zgody tego organu.
Stanowisko Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2012 r. nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż organ ten, gdyby wiedział o cofnięciu wypowiedzenia niewyraziłby zgody na wycofanie wypowiedzenia.
Można w tym przypadku dyskutować, iż oświadczenie Dowódcy Wojsk Lądowych w tej materii zostało złożone dopiero w dniu [...] marca 2012 r., że organ ten w chwili wydawania decyzji zwalniającej żołnierza z zawodowej służby wojskowej znał jedynie oświadczenie żołnierza o wypowiedzeniu przez niego służby, jednakże do braku wiedzy organu o cofnięciu wypowiedzenia doszło między innymi na skutek wadliwego zaadresowania przez R. L. pisma cofającego wypowiedzenie do dowódcy kompanii, a nie do organu zwalniającego - Dowódcy Wojsk Lądowych.
Z treści uzasadnienia obu wskazanych wyżej wyroków wynika, iż uchylenie decyzji organu I instancji byłoby zasadne jedynie, gdyby Dowódca Wojsk Lądowych po zapoznaniu się z treścią oświadczenia o cofnięciu wypowiedzenia, wyraził zgodę na jego wycofanie. Z pisma z dnia [...] marca 2012 r. wynika, iż organ ten nie wyraziłby zgody na cofnięcie wypowiedzenia. Inna szersza wykładnia uzasadnień wskazanych wyżej wyroków sądów administracyjnych, byłaby możliwa, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 maja 2011 r. uchylił także decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Jednakże mimo, iż Sąd ten doskonale wiedział, iż oświadczenie o cofnięciu wypowiedzenia nie dotarło do tego organu do chwili wydania decyzji zwalniającej, nie uznał z tych przyczyn wadliwości tej decyzji, a jedynie zlecił organowi II instancji zbadanie reakcji Dowódcy Wojsk Lądowych na treść oświadczenia cofającego wypowiedzenie, w kontekście przepisu § 11 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia i ewentualnego wyrażenia zgody przez ten organ na cofnięcie przez żołnierza wypowiedzenia.
Podkreślenia wymaga tu fakt, iż skarżący nie kwestionował ani wyroku, ani uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r., albowiem skargi kasacyjnej od tego wyroku nie złożył, zatem w całości aprobował taką linię rozstrzygnięcia sprawy, albo co najwyżej godził się z nią.
Także nie sposób podzielić zasadności skargi, co do drugiego zarzutu, badania sprawy w kontekście przepisów dotyczących cofnięcia oświadczenia woli zawartych w Kodeksie cywilnym. Wskazać tu należy, iż cywilistyczną instytucję cofnięcia oświadczenia woli w prawie administracyjnym stosuje się jedynie pomocniczo, gdy brak jest przepisów administracyjnych w tej materii. W niniejszej sprawie jest inaczej. Zagadnienie cofnięcia przez żołnierza zawodowego wcześniej złożonego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej reguluje treść § 11 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia, zatem pomocnicze stosowanie tu rozwiązań cywilistycznych wydaje się zbędne. Nadto, skarżący pomija tu okoliczność bardzo mocnego akcentowania w cywilistycznej instytucji cofnięcia oświadczenia woli, konieczności, aby oświadczenie cofające wpłynęło do adresata nie później niż oświadczenie pierwotne. Nadto w prawie administracyjnym brak jest pojęcia błędu w oświadczeniu woli.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło