II SA/Wa 963/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych oddala skargę. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania [...] M. J. pozwolenia na broń palną do celów sportowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż do Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] wpłynął wniosek [...] M. J., pełniącego zawodową służbę wojskową w [...] Batalionie [...] w R., o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych w łącznej ilości 4 egzemplarzy. Strona oświadczyła, że posiada odpowiednie kwalifikacje sportowe, jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim, tj. [...] Klubu Strzeleckiego [...], oraz posiada licencję właściwego polskiego związku sportowego. Organ I instancji stwierdził, że strona nie figuruje w kartotece KRK, a z opinii służbowej wynika, że nie była kierowana na żadne dodatkowe badania psychologiczne oraz nie znajduje się w okresie wypowiedzenia. W miejscu zamieszkania cieszy się dobrą opinią, jest pozytywnie postrzegana przez sąsiadów. Jednak w toku postępowania administracyjnego uzyskano informację, że Sąd Rejonowy w Z. czterokrotnie prowadził sprawy karne wobec M. J. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lutego 1998 r., sygn. akt [...], skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 203 § 1 i art. 208 k.k. oraz art. 203 § 1 i 18 § 2 w zw. z art. 208 w zw. z art. 10 § 2 w zw. z art. 58 k.k. i za to, na podstawie art. 208 k.k. w zw. z art. 10 § 3 i art. 36 § 2 i 3 k.k. Sąd skazał go na karę jednego roku pozbawienia wolności i 700 zł grzywny, wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawieszając warunkowo na okres próby trzech lat, oddając go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lutego 2002 r., sygn. akt [...] postępowanie karne wobec skarżącego zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący jeden rok, przy uznaniu Sądu, że wina i społeczna szkodliwość zarzucanego czynu, wyczerpującego ustawowe znamiona występku z art. 158 § 1 k.k., nie są znaczne. Dodatkowo sąd zobowiązał skarżącego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 300 zł na rzecz Komitetu Rodzicielskiego przy Szkole Podstawowej w S. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...], postępowanie karne wobec strony zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący dwa lata, przy uznaniu Sądu, że wina i społeczna szkodliwość zarzucanego czynu, wyczerpującego ustawowe znamiona występku z art. 193 k.k., nie są znaczne. Dodatkowo sąd zobowiązał skarżącego do uiszczenia świadczenia pieniężnego w kwocie 100 zł na rzecz Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Z. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...], M. J. został uznany za winnego popełnienia czynu zabronionego określonego w art. 157 § 2 k.k. i skazany na karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych. Sąd orzekł również nawiązkę w kwocie 500 zł. W wyroku z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w B. uznał apelację Strony za oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z. Organ uzyskał też od [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. informację o niezaewidencjonowaniu świadczeń medycznych, które mogą być powiązane z leczeniem psychiatrycznym bądź leczeniem uzależnień udzielonych po 1 stycznia 2004 r. W dniu [...] grudnia 2017 r. Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] decyzją nr [...] odmówił wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych, uznając, że istnieją negatywne przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozwolenia na broń. M. J. wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Wskazał, że od [...] września 2011 r. nie miał konfliktu z prawem, jest przykładnym ojcem i wzorowym żołnierzem. W treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej stwierdził, że strona nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, gdyż licencja właściwego polskiego związku sportowego była aktualna do końca 2017 r. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. strona przesłała aktualną licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, jednak pomimo tego organ uznał odwołanie za niezasadne. Organ stwierdził, że cyklicznie występujące naruszenia prawa oraz przedmiot zamachu w popełnianych przestępstwach (zdrowie, życie ludzkie, mienie) budzą poważne wątpliwości co do przestrzegania prawa w późniejszym okresie. W sprawie musi być brany pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Niewyrażenie zgody na posiadanie broni nie może być postrzegane jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działania prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. W ocenie organu w sprawie zaistniały przesłanki do odmowy wydania pozwolenia na broń, gdyż strona stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W sprawie bezsporne jest, że liczba udokumentowanych kolizji z prawem jest znacząca, a ich charakter, przedmiot zamachu, sposób działania (wspólnie i w porozumieniu z innymi nieletnimi współsprawcami) powinien budzić nieufność organów. Od ostatniego wyroku minęło bowiem dopiero 6 lat, który to okres jest zbyt krótki, by kategorycznie stwierdzić, że strona definitywnie zmieniła stosunek do przestrzegania prawa. Wydanie pozwolenie rodzi obawę, że strona użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Posiadanie notowań policyjnych nie jest obojętne w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby. Przed kilku laty postępowanie strony było naganne i w powiązaniu z innymi faktami, opiniami i dokumentami należało ocenić, czy istotnie zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na broń. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniem organu o braku spełnienia przesłanek kwalifikujących go do posiadania broni. Podkreślił, że spełnia konieczne wymogi, bowiem jest żołnierzem zawodowym i bronią posługuje się codziennie. Wobec przytoczonych okoliczności, zdaniem skarżącego, brak jest logiki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu II instancji. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: 1) niemającym ukończonych 21 lat, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; 3) wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; 4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych; 5) nieposiadającym miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania pozwoleń na broń żołnierzom zawodowym, wobec żołnierza zawodowego właściwymi do wydawania pozwolenia na broń jest w pierwszej instancji Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej właściwy ze względu na miejsce stałego zamieszkania żołnierza, zaś w drugiej – Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej. Organy te pełnią odpowiednio zadania przewidziane w tym zakresie dla organów Policji. Ustawodawca, celem usunięcia rozbieżnego rozumienia przepisów art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wymienił punkty 1 i 2 dotyczące skazania wnioskodawcy w warunkach zawinienia za określone typy przestępstw. Skutkiem takiego brzmienia tego przepisu nie jest to, że przesłanka zagrożenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego jest zawsze spełniona, gdy wnioskodawca zostanie skazany prawomocnym wyrokiem, za wymienione w tych punktach przestępstwo. Organy nie muszą wówczas prowadzić rozważań co do wpływu konkretnego wyroku skazującego na rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na broń (lub jego cofnięcia). Jednakże z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 nie sposób wyprowadzić wniosku, że tylko skazanie prawomocnym wyrokiem (nawet gdy spełnione są warunki podane w pkt 1-5) uniemożliwia wydanie pozwolenia na broń, jeżeli, w konkretnym stanie faktycznym, okaże się, że wnioskodawca może stanowić zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z innych przyczyn. Zatem sam fakt nieskazania nie stanowi pozytywnej przesłanki do wydania pozwolenia na broń. Gdyby było inaczej, ustawodawca, w art. 10 ust. 1 tej ustawy (a ten właśnie przepis jest podstawą wydania pozwolenia na broń) zamiast stawiać wymaganie, iż wnioskodawca nie może stanowić zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, użyłby odwołania do pełnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, co w istocie stworzyłoby zamknięty katalog przyczyn odmowy wydania pozwolenia. Tak więc prawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga nadania zawartemu w tym przepisie zwrotowi ocennemu konkretnej treści, (z wyjątkami ujętymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy) przez co autorytatywne stwierdzenie tego, jakie przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń, a jakie muszą być uznane za niewystarczające, może nastąpić jedynie odrębnie w każdej indywidualnej sprawie (porównaj wyrok NSA z 20 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1683/13). Odnosząc zatem powyższy wywód do niniejszej sprawy, uznać należy iż organy Żandarmerii Wojskowej obu instancji, analizując osobę skarżącego pod kątem czy posiadanie przez niego broni może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, zasadnie badały jego wcześniejsze zachowanie w kontekście przestrzegania prawa. W tym zakresie organy te ustaliły, iż w latach 1998-2011 skarżący został dwukrotnie uznany za winnego popełnienia przestępstw: w roku 1998 z art. 203 § 1 i art. 208 dawnego Kodeksu karnego oraz w roku 2011 z art. 157 § 2 Kodeksu karnego a także dwukrotnie wobec skarżącego warunkowo umorzono postępowanie karne: w roku 2002 za występek z art. 158 § 1 Kodeksu karnego oraz w roku 2004 za występek z art. 133 Kodeksu karnego. Czyny, za które skarżący został skazany, to przestępstwa przeciwko zdrowiu człowieka (przestępstwo z art. 157 § 2 Kodeksu karnego – naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni) oraz przeciwko mieniu (przestępstwo z art. 203 § 1 d.k.k. – kradzież oraz z art. 208 d.k.k. – kradzież w sposób szczególnie zuchwały lub z włamaniem). Z kolei czyny, za popełnienie których dwukrotnie zastosowano wobec skarżącego warunkowe umorzenie postępowania, to: występek przeciwko życiu i zdrowiu (art. 158 § 1 k.k. – udział w bójce i pobiciu) oraz występek przeciwko wolności (art. 193 k.k. – naruszenie miru domowego). Jak ustaliły organy, w stosunku do wszystkich wyżej wymienionych czynów nastąpiło zatarcie skazania. Rzeczą wymagającą analizy jest zatem kwestia wpływu zatarcia skazania na ocenę przesłanki istnienia zagrożenia dla wnioskującego o wydanie zezwolenia na posiadanie broni palnej (zagrożenia dla samego siebie) oraz zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Sądu treść powołanego wyżej przepisu art. 10 ust. 1 o broni i amunicji obliguje organy dokonujące oceny kryteriów spełnianych przez osoby ubiegające się o zezwolenie na broń do wszechstronnego i całościowego zbadania ich dotychczasowego życia pod kątem, czy – oraz ewentualnie w jaki sposób – osoba ta naruszała w przeszłości porządek prawny. Nie jest przy tym okolicznością przesądzającą o udzieleniu przedmiotowego zezwolenia fakt, iż dotychczasowa karalność uległa zatarciu. "Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nie ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionego przestępstwa i prawomocnego skazania nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nie tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno-moralna danej osoby" (vide – wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1879/04). "Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie i konsekwentnie podkreślał, że pozwolenie na broń powinny otrzymać i posiadać wyłącznie osoby, których zachowanie i cechy charakteru uzasadniają przekonanie Policji, że można im powierzyć broń. Nie mają zatem szans na posiadanie broni osoby, które weszły w konflikt z prawem, w szczególności popełniając przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, czy nawet mieniu. Również stwierdzona przez organy skłonność u posiadacza broni do nadużywania alkoholu, awanturnictwo, niezrównoważenie czy tez nadmierna porywczość uzasadniają cofnięcie pozwolenia na broń (...)". "Umorzenie postępowania, zatarcie skazania czy też upływ czasu od chwili naruszenia norm prawa nie wykluczają możliwości i negatywnej oceny skarżącego (art. 75 k.p.a.). W konsekwencji, powołane wyżej okoliczności uzasadniają obawę, że skarżący użyje posiadanej broni w celach sprzecznych z porządkiem prawnym." W wyroku z dnia 1 czerwca 1999 r., sygn. akt: III SA 8241/98 (LEX nr 45087) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie - ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku prawnego"." (vide - wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt: III SA 377/01, LEX nr 126796). Organy rozpoznające sprawę miały zatem obowiązek przeanalizować treść ww. wyroków pod kątem ich zawartości merytorycznej, zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 k.p.a. Pominięcie treści tych dokumentów przy ocenie rękojmi kandydata do posiadania broni stanowiłoby, zdaniem Sądu, naruszenie procedury obowiązującej przy wydawaniu zezwoleń na broń palną w zakresie badania przesłanki określonej w art.10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Podstawową bowiem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność, czy skarżący nadal (w dacie wydawania decyzji administracyjnej) należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt popełnienia określonych przestępstw (przeciwko zdrowiu, przeciwko mieniu, przeciwko wolności) uprawnia do przekonania, iż skarżący nie jest osobą gwarantującą przestrzeganie porządku prawnego oraz że nie można wykluczyć, iż użyje w przyszłości broni w sposób sprzeczny z prawem. Okoliczność, że skarżący nie figuruje w rejestrze skazanych nie ma znaczenia prawnego w świetle powyższych ustaleń faktycznych. Przyjmując, że posiadanie broni nie jest zwykłym uprawnieniem obywatelskim, lecz pewnego rodzaju przywilejem, który może być przyznany tylko osobom pozwalającym na pozytywną ocenę prezentowanego przez nie stosunku do obowiązujących norm prawnych, należy uznać, że odmowa zezwolenia na broń w uzasadnionych przypadkach, wynikających z oceny cech osobowościowych kandydata zbadanych pod kątem art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie stoi w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy organy trafne, zdaniem Sądu, przyjęły, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie daje rękojmi należytego przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności niepowodowania zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.