II SA/Wa 970/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Danuta Kania, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P.D. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] skierował P.D. do RWKL w [...] celem ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając na podstawie art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 827 ze zm.) oraz § 8, § 10 i § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r., Nr 151, poz. 1595 ze zm.) oraz § 5 i 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dna 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) dokonała w punkcie 9 orzeczenia u P.D. następującego rozpoznania: 1. Przebyty uraz skrętny lewego stawu kolanowego z rozerwaniem więzadła właściwego rzepki leczony operacyjnie nieupośledzający sprawności ustroju - § 77 pkt 5; 2. Obniżenie ostrości wzroku oka prawego- V op 0,5 i V ol 1,0 - § 13 pkt 1; 3. Otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju - § 1 pkt 7; 4. Tatuaż pod lewą pachą nieszepczącym - § 2 pkt 8. W pkt 10 orzeczenia określono kategorię zdolności P.D. jako zdolny do czynnej służby wojskowej – Kategoria A. W punkcie 11 wskazano, że schorzenia wymienione w pkt 1- 4 rozpoznań nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], dalej "CWKL", po rozpatrzeniu odwołania P.D., orzeczeniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. DzU. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.", a także art. 30a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 827 ze zm.) oraz przepisów § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) w zw. z § 3 ust. 2 i § 23 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 roku w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL z dnia [...] marca 2017 r. i wydała nowe o następującej treści: w punkcie 8 orzeczenia 1. Przebyty w sierpniu 2016 r. uraz skrętny lewego stawu kolanowego z rozerwaniem więzadła właściwego rzepki leczony operacyjnie wymagający dalszej rehabilitacji - § 77 pkt 5; 2. Obniżenie ostrości wzroku oka prawego- V op 0,5 i V ol 1,0 - § 13 pkt 1; 3. Otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju - § 1 pkt 7; 4. Tatuaż pod lewą pachą nieszpecący - § 2 pkt 8. W punkcie 9 orzeczenia określono kategorię B12 – załącznik 2 grupa II – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. W punkcie 10 wskazano, że schorzenia wymienione w pkt 1- 4 rozpoznań pozostają bez związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL podała, że uznała za słuszne aby P.D. umożliwić odbycie kolejnego zabiegu i procesu rehabilitacji, o których to procedurach nadmienił w złożonym odwołaniu i w związku z powyższym uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości, uznając zainteresowanego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres dwunastu miesięcy - kategoria B12. Ustalenie właściwej kategorii nastąpi po upływie czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej. P.D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2017 r. wskazał, że nie zgadza się z orzeczeniem CWKL nr [...] oraz z trybem w jakim uznano go za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej i dlatego wnosi o skierowanie skargi do WSA we Wrocławiu zamiast w Warszawie. Stwierdzenie CWKL, że nie przysługuje prawo skargi w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową jest dowodem na łamanie jego podstawowych Konstytucyjnych praw obywatelskich. Nadto Komisja nie odniosła się do całego procesu fikcyjnego orzekania i poświadczenia nieprawdy przez RWKL w [...]. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła w części dotyczącej określenia zdolności do czynnej służby wojskowej o jej oddalenie z powodu merytorycznej niezasadności oraz w zakresie ustalenia związku schorzeń ze służbą o jej odrzucenie - ponieważ sprawy związane z ustaleniem związku chorób ze służbą wojskową, nie należą do kognicji sądów administracyjnych. CWKL podkreśliła, że zaskarżonym orzeczeniem uznała skarżącego niezdolnym do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy, bowiem uwzględniła podnoszoną w odwołaniu konieczność umożliwienia przeprowadzenia kolejnego zabiegu oraz rehabilitacji. Chybionym jest zatem twierdzenie, że CWKL orzekła, że skarżący jest zdolny do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. 871 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 1037 ze zm.). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (v. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11). Oznacza to, że skarga na orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową i zdolności do pracy jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tym samym zarzuty skargi dotyczące wyżej wskazanych kwestii Sąd pozostawił bez rozpoznania. Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL w zakresie dotyczącym określenia zdolności do czynnej służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Podstawą materialnoprawną wydanego orzeczenia stanowiło rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595). Stosownie do treści § 3 ust. 2 powyższego rozporządzenia do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się osoby podlegające kwalifikacji wojskowej, w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska, osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy i inne osoby podlegające ze względu na wiek obowiązkowi służby wojskowej(...), osoby przeznaczone do odbycia czynnej służby wojskowej oraz żołnierzy rezerwy, przeznaczonych do odbycia czynnej służby wojskowej. Orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej, a także o związku choroby lub ułomności z czynną służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby – także obserwacji szpitalnej (§ 14). Wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu wymaganej dokumentacji. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierć w szczególności: rozpoznanie, ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, w razie stwierdzenia chorób i ułomności – określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową (§17 ust. 1). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badanie specjalistyczne (§ 23 ust. 1 i 2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Podkreślić należy, że na etapie postępowania odwoławczego P.D. nie złożył do akt administracyjnych żadnych dokumentów (wyników badań lekarskich). Poinformował, że jest niezdolny do odbywania czynnej służby wojskowej, nie zakończył rehabilitacji, którą ma nadzieję zakończyć po planowanej trzeciej operacji, na którą musi czekać rok. CWKL wydając zaskarżone orzeczenie rozpoznała u skarżącego te same schorzenia co RWKL t.j. 1. Przebyty w sierpniu 2016 r. uraz skrętny lewego stawu kolanowego z rozerwaniem więzadła właściwego rzepki leczony operacyjnie wymagający dalszej rehabilitacji - § 77 pkt 5; 2. Obniżenie ostrości wzroku oka prawego- V op 0,5 i V ol 1,0 - § 13 pkt 1; 3. Otyłość nieupośledzająca sprawności ustroju - § 1 pkt 7; 4. Tatuaż pod lewą pachą nieszpecący - § 2 pkt 8. Jednakże uwzględniła podniesione w odwołaniu zarzuty wobec orzeczenie RWKL i uznała, że leczenie urazu lewego stawu kolanowego - schorzenie określone w §77 pkt 5 - nie jest zakończone, co spowodowało uchylenie orzeczenia RWKL i wydania nowego zaliczającego P.D. kategorii B12 – Zał. 2 Grupa II czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju. W uzasadnieniu CWKL wskazała, że po przeprowadzonej analizie akt sprawy uznała za słuszne umożliwienie skarżącemu odbycie kolejnego zabiegu i procesu rehabilitacji, które to okoliczności podniesione zostały w odwołaniu. CWKL przy podejmowaniu rozstrzygnięcia prawidłowo ustaliła kategorię zdolności do czynnej, bowiem ustalenie właściwej kategorii zdrowia może nastąpić dopiero po zakończeniu leczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, CWKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie administracyjne, bowiem należycie rozważyła okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania i oceniła materiał dowodowy, a następnie przekonująco uzasadniła swoje rozstrzygnięcie. Nie naruszyła zatem przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, zwłaszcza rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. Sąd stwierdza, że CWKL opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania miała wystarczające podstawy do orzeczenia wobec skarżącego kategorii B12 czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy, czym usunęła wadliwość postępowania orzeczniczego RWKL. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, zaś na podstawie art. 58 § pkt 1 P.p.s.a odrzucił skargę w pozostałym zakresie jak w pkt 2 wyroku.