II SA/Wa 976/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski (spr.) Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia dalszej przydatności funkcjonariusza do służby 1. oddala skargę w zakresie określenia zdolności do służby; 2. w pozostałej części skargę odrzuca; M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w sprawie dalszej przydatności funkcjonariusza do służby. W tym miejscu podać należy, że Komisja w pkt 6 orzeczenia określiła rozpoznane u skarżącego schorzenia i stwierdziła, że nie powodują one aktualnie upośledzenia sprawności ustroju w stopniu uzasadniającym orzeczenie inwalidztwa, a jedynie ograniczenia do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku w Wydziale Prewencji Komisariatu [...] z przeciwwskazaniami do pełnienia służby zewnętrznej z narażeniem na zmienne wpływy atmosferyczne i czynniki stresujące. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu, że zostało wydane z naruszeniem § 14 ust. 2, § 18, § 22 ust. 2 i § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.). Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia i spowodowanie wydania orzeczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Komisja w uzasadnieniu podała, że zarzut skarżącego o niezgodności zaskarżonego orzeczenia z § 22 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.) jest niezasadny. Przepis ten stanowi bowiem, że orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają stopień uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem lub chorobą, pozostającymi w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, sporządza się na formularzu według wzoru stanowiącego załącznik nr 6 do rozporządzenia. W powołanym przez skarżącego § 14 ust. 2 rozporządzenia także nie ma mowy o ustaleniu stopnia uszczerbku. Orzeczenie zostało wydane na odpowiednim formularzu, wypełnionym zgodnie z jego treścią. Niezasadny jest również zarzut nieuwzględnienia określonych badań. Komisja orzeka na podstawie całości dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań. Nie oznacza to jednak, że wszystkie stwierdzenia z tej dokumentacji winny być powtórzone w orzeczeniu. Ponadto zarzuty skarżącego w tym zakresie mają charakter merytoryczny - dotyczą ustaleń poczynionych przez Komisję na podstawie dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań. Są to zarzuty wymierzone przeciwko słuszności orzeczenia. Przedmiot odwołania leży zatem w tym zakresie poza zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Zarzuty dotyczące protokołu warunków służby nie mogą być zarzutami wobec orzeczenia. Komisja orzeka na podstawie dokumentacji posiadanej na dzień orzeczenia. Siłą rzeczy nie może zatem uwzględniać dokumentacji powstałej później. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia kognicji sądu administracyjnego w przedmiocie objętym skargą. O zdolności fizycznej i psychicznej policjantów do pełnienia służby w Policji orzekają komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Komisje działają na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.), wydanego z upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 w związku z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.). Orzeczenia wydawane przez komisje zawierają rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy, podejmowane na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji medycznej. Charakter prawny orzeczeń o zdolności do służby w Policji nosi cechy typowej decyzji administracyjnej, zawierającej rozstrzygnięcie o zdolności do służby (co jest zasadniczym celem orzeczenia) i uzasadnienie. Orzeczenia komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji można podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania i oceny stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny, bowiem ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy więc przyjąć, iż komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 354/09 oraz porównawczo uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. o sygn. akt OPS 8/97). Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, to orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i jednocześnie ustalenia związku stwierdzonego schorzenia funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. - publikacja: ONSA z 2001 r. Nr 2, poz. 47; Lex 45587; OSA z 2000 r. Nr 1). Orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą nie mają w pełni samodzielnego bytu, podlegając kontroli dokonywanej przez sądy powszechne w postępowaniach o prawo do określonych świadczeń przysługujących z przywołanych tytułów, o ich zakres i wysokość. Kontrola odbywa się w ramach rozpoznania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego i stanowią jedną z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 oraz uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, jak też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r. Nr 5, poz. 167). W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił całe orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w W., które dotyczyło określenia dalszej przydatności funkcjonariusza do służby. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia w zakresie podlegającym jego kognicji wykazała, iż skargę w tej części należało oddalić. Podkreślić, iż powołane rozporządzenie zawiera precyzyjne unormowania w zakresie orzekania o zdolności funkcjonariuszy podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych do służby. Komisje lekarskie oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów oraz funkcjonariuszy poszczególnych formacji mundurowych do pełnienia służby. Rozporządzenie w § 13 ust. 1 enumeratywnie wymienia pojęcia i ustala kryteria ich zastosowania dla określenia stopnia przydatności funkcjonariusza do pełnienia służby w danej formacji. Orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać między innymi określenie "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono pewne schorzenia, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie są przeszkodą do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku (por. § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Z kolei w § 16 rozporządzenia przewidziano użycie określenia "ograniczona zdolność do służby", którego to określenia organ użył w zaskarżonym orzeczeniu. Natomiast w § 25 ust. 2 rozporządzenie określa, iż orzeczenie winno zawierać: rozpoznane schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, określenie stopnia zdolności do służby, związek schorzeń lub ułomności ze służbą, uzasadnienie orzeczenia oraz stosowne pouczenie. W niniejszej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych w oparciu o aktualną dokumentację lekarską, zgromadzoną przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w W., jak również po przebadaniu skarżącego oraz zawiera sformułowanie zawarte w § 13 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia i uzasadnienie, a także odnosi się do stosownych oznaczeń wykazu chorób i ułomności określonych w załącznikach do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 listopada 1995 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 oraz w związku z art. 40 i art. 86 ustawy o Policji. Zaskarżone orzeczenie nie zawiera co prawda pouczenia, o którym mowa w § 25 ust. 2 rozporządzenia, jednakże przepis ten przewiduje zamieszczenie pouczenia o prawie wniesienia odwołania, podczas gdy od orzeczeń okręgowych komisji lekarskich odwołanie nie przysługuje. Powyższe prowadzi do wniosku, że pojęcie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu "zdolny do służby w Policji z ograniczeniem" i poczynione rozpoznanie jest prawidłowe, czemu dał wyraz organ administracji w treści swojego orzeczenia. Skład orzekający Sądu podziela dominujący w tym zakresie w orzecznictwie pogląd, iż kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może dotyczyć kwestii medycznych. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie mógł ich uwzględnić, gdyż zasadniczo odnoszą sie one właśnie do kwestii medycznych. Kontrola procedury poprzedzającej wydanie zaskarżonego orzeczenia, jak i samego orzeczenia, dokonywana jest poprzez badanie ich zgodności z przepisami przedmiotowego rozporządzenia. Sąd nie stwierdził, że wydając zaskarżone orzeczenie Komisja naruszyła wskazane w skardze przepisy. Dodatkowo Sąd w kwestii podniesionych zarzutów uznaje za przekonywujące argumenty Komisji przedstawione w odpowiedzi na skargę. Mając wszystko powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia.