II SA/Wa 985/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Janusz Walawski Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem; 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. N. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Po rozpoznaniu wniosku P. B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Zarząd W. uchwałą z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie § 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/I4222/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2008 r. Nr 220, poz. 9485 z późn. zm.) oraz § 4 pkt 1 i § 24 ust. 1 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących u skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), odmówił zakwalifikowania P. B. do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 24 ust. 1 cytowanej już wyżej Uchwały Nr LVIII/1751/2009, wnioski zaopiniowane przez Komisję Mieszkaniową rozpatruje Zarząd Dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu i Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2011 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego (2 głosy przeciw, 3 głosy wstrzymujące się). Odmowa zakwalifikowania i umieszczenia na liście wynika z § 4 pkt 1 powyższej uchwały, tj. przekroczenia kryterium zagęszczenia. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., po otrzymaniu pisma organu z dnia [...] stycznia 2012 r. informującego o możliwości wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący P. B. podał, że pominięto w jego sprawie skrajne warunki zamieszkania od drugiej połowy lat dziewięćdziesiątych, a ponadto nie posiada tytułu do żadnego mieszkania oraz nie posiada dochodów umożliwiających kupno lub wynajęcie mieszkania i przebywa w warunkach rujnujących zdrowie oraz wykluczających z normalnego życia. W odpowiedzi na skargę Zarząd W. wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że budynek położony przy ul. [...] stanowi własność matki skarżącego, a doprowadzenie go, poprzez wielokrotne zaniedbania, do krytycznego stanu technicznego nie powinno być uznane za okoliczność uzasadniającą przyznanie skarżącemu lokalu mieszkalnego z zasobów m. st. Warszawy i w tej sytuacji powołał się na treść § 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej już wyżej Uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Dodano również, że na matce skarżącego ciążą wobec niego obowiązki alimentacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała Zarządu W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, bowiem w myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a takimi osobami są, jak wskazuje powyższy przepis, osoby niemające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Jeśli chodzi o zasady oraz tryb wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym sposób postępowania przy rozpatrywaniu i załatwianiu wniosków o najem lokali, ustawodawca w art. 21 ustawy powierzył te kwestie radzie gminy. Z kolei według § 4 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący załączył do wniosku "Podanie o przyznanie mieszkania komunalnego", opisując w nim zły stan techniczny lokalu, nienadający się na pobyt w nim. Powyższy stan potwierdza również załącznik do zaskarżonej uchwały przedstawiający dotychczasowy stan faktyczny sprawy, gdzie podano i potwierdzono również m.in. zły stan techniczny lokalu przy ul [...], stanowiącego własność matki skarżącego i gdzie wymieniony aktualnie zamieszkuje. Mianowicie w dokumencie tym wskazano m.in., że brak jest w nim ogrzewania, ciepłej wody, lokal jest zagrzybiony i posiada przeciekający dach. Wskazano, że z kopii protokołu oględzin obiektu budowlanego wynika, iż 1) konstrukcja drewnianego dachu jest zmuszała, przegnita z powodu nieszczelności pokrycia dachu w stanie niedostatecznym, 2) taras od strony południowej w poziomie parteru oraz ściana garażu posiadają liczne pęknięcia, 3) na rynnach budynku wyrosły krzewy, 4) według oświadczenia zamieszkujących instalacja c.o. nie jest używana od około 10 – 16 lat, 5) brak izolacji poziomej i pionowej fundamentów budynku, 6) w związku z zalewaniem budynku spowodowanym nieszczelnością pokrycia dachowego i stropodachu nad I piętrem będącym zarazem tarasem, złym stanem rynien i rur spustowych, niedogrzaniem pomieszczeń, w budynku panuje wilgoć i zagrzybienie niektórych pomieszczeń. W konsekwencji, wprawdzie już po wydaniu zaskarżonej uchwały, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], nakazującą właścicielce budynku E. B. opróżnienie budynku mieszkalnego przy ul. [...] W. oraz zarządzającą wydzielenie strefy zagrożenia, umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakaz użytkowania budynku, a ponadto wykonanie doraźnych zabezpieczeń elementów budynku i usunięcie zagrożenia ludzi oraz mienia. Natomiast organ, opierając się tylko na przesłance przekroczenia kryterium zagęszczenia, nie zbadał w jakikolwiek sposób – posiadając informacje o stanie technicznym budynku – przesłanki, czy dozwolone jest zamieszkanie w tym budynku ludzi na pobyt stały w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Zatem tak ustalony stan faktyczny w zaskarżonej uchwale jest niepełny i niesie w sobie cechy dowolności, naruszając tym samym zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej. Rozpoznając natomiast na nowo sprawę, organ jest zobowiązany do uwzględnienia i do oceny stanu lokalu pod kątem, czy nadaje się on na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a dopiero następnie do podjęcia uchwały w przedmiocie wniosku skarżącego z uwzględnieniem poczynionych wcześniej ustaleń. Dodać w tym miejscu należy ponadto organowi, że fakt, iż matka skarżącego nie wykonała ciążących na niej obowiązków w zakresie poprawy stanu technicznego lokalu, nie może w myśl przepisów uchwały Nr LVIII/1751/2009 stanowić podstawy do negatywnego załatwienia wniosku skarżącego. Na koniec przypomnieć raz jeszcze należy, że zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] grudnia 2011 r., a stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli zaś – w myśl art. 94 ust. 2 ustawy – nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio, zaś wskazane już wyżej przepisy ustawy o samorządzie gminnym są przepisami szczególnym, o których mowa w art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1589/11 – LEX nr 1070354). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 147 § 1 w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na mocy art. 250 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349), należało orzec jak w sentencji wyroku.