II SA/Wa 988/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. R. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Pismem z dnia 22 czerwca 2009 r. G. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Rektora – Komendanta [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu równowartości kosztów nauki żołnierza pełniącego służbę kandydacką, zwolnionego ze służby. G. R. w ww. piśmie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 988/09, odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować wystąpienie jednej z przesłanek dopuszczalności wstrzymania jej wykonania. Pismem z dnia 05 sierpnia 2009 r. G. R. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu ww. zażalenia, postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I OZ 888/09 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ww. postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd mając wątpliwości co do możliwości uiszczenia przez skarżącego należnej kwoty, winien był wezwać stronę do przedłożenia oświadczenia i dokumentów potwierdzających jego rzeczywisty stan majątkowy i finansowy oraz wyjaśniających czy skarżący posiada pracę lub ewentualne oszczędności, uznając, że bez uzupełnienia oświadczenia i ewentualnego uzyskania dokumentów niemożliwe było właściwe dokonanie oceny wniosku strony w kontekście zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedwcześnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej spowoduje, że zaistnieje niebezpieczeństwo ziszczenia się przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 ww. ustawy). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi zawierać uzasadnienie powodów, dla których Sąd winien postanowić o wstrzymaniu jej wykonania. Oznacza to, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z powyższego przepisu spoczywa na wnioskodawcy, a nie na Sądzie. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu skarżący winien tak określić ewentualną szkodę, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji trudne do odwrócenia. G. R. swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił tym, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mógłby spowodować dla niego niepowetowaną szkodę, w postaci podjęcia przez organ administracji egzekucji administracyjnej, co może spowodować utratę przez niego środków utrzymania dla siebie i osób jemu najbliższych. Dodał, iż zebranie kwoty ustalonej przez organ do zwrotu oznacza, w jego przypadku, jako człowieka młodego, który dopiero zakończył zawodową służbę wojskową i który dopiero próbuje odnaleźć się na trudnym rynku pracy, perspektywę "co najmniej roku lub nawet dwa lata czynienia oszczędności". Podkreślił, że nie posiada tak znacznych środków, a wykonanie decyzji może spowodować, iż w ogóle utraci środki utrzymania, a zwrot w chwili obecnej kwoty stanowiącej prawie [...] zł oznaczałby dla niego zaciągnięcie znacznych zobowiązań kredytowych. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r. sygn. akt I OZ 888/09, pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 988/09 G. R. został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni, oświadczenia i dokumentów potwierdzających jego rzeczywisty stan majątkowy i finansowy oraz wyjaśniających czy posiada pracę lub ewentualne oszczędności. Odpis przedmiotowego wezwania skarżący otrzymał w dniu 27 października 2009 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy), po czym pismem nadanym w dniu 29 października 2009 r., w terminie wyznaczonym przez Sąd, G. R. oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i "stanu majątkowego" oraz że od dnia [...] marca 2009 r. jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy, która obecnie jest na utrzymaniu rodziców. Do przedmiotowego pisma skarżący dołączył: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. nr [...] z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, że jest on zarejestrowany w ww. Urzędzie, jako osoba bezrobotna od dnia [...] marca 2009 r. do nadal, oraz że otrzymał zasiłek w 2009 r. za okres od dnia [...] marca 2009 r. do dnia [...] września 2009 r. w kwocie [...] zł; zaświadczenie wystawione przez Samodzielny Wojewódzki Zespół Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], z którego wynika, że M. R. – matka skarżącego jest zatrudniona w ww. Zespole od dnia [...] marca 2000 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony – pełny etat, na stanowisku [...], z wynagrodzeniem miesięcznym [...] zł netto (średnia z 3 miesięcy); zaświadczenie wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. Inspektorat w P. znak [...] z dnia [...] października 2009 r., z którego wynika, że A. R. – ojciec skarżącego pobiera okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy, której wysokość za miesiąc październik 2009 r. wyniosła [...] zł (kwota do wypłaty: [...] zł). Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważane z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tyko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. W sytuacji należności pieniężnych niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza sytuację, gdy szkoda powstała przez uiszczenie należności w wyniku wykonania decyzji, nie będzie mogła zostać naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia. Zadaniem Sądu jest zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają, czy też nie przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Badając wniosek i argumenty strony Sąd powinien rozważyć ponadto, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeśli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia. Powołane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności zostały poparte oświadczeniem skarżącego, z którego wynika, że jest on osobą bezrobotną, która nie posiada żadnych oszczędności i pozostaje na utrzymaniu rodziców, na dowód czego przedstawił zaświadczenia obrazujące sytuację finansową jego oraz członków jego rodziny (matka, ojciec). Biorąc pod uwagę sytuację skarżącego, zwrot kwoty [...] zł, ustalonej przez organ do zwrotu, znacznie uszczupli jego budżet, zwłaszcza, że, jak pisze we wniosku, będzie zmuszony zaciągnąć na ten cel zobowiązania kredytowe. Zdaniem Sądu trudna sytuacja majątkowa, z którą niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, nie jest wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd ma świadomość, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określone skutki faktyczne w finansach osoby zobowiązanej do ich uiszczenia. Niemniej jednak nie można mówić o możliwości spowodowania nieodwracalnych skutków, jeżeli istnieje możliwość dochodzenia zwrotu uiszczonej kwoty, a w rozpoznawanej sprawie taka możliwość istnieje, albowiem ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu uiszczonej kwoty stronie skarżącej przez organ. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, złożony wniosek nie daje podstaw do ustalenia, iż wykonanie decyzji Ministra Obrony Narodowej rodzi niebezpieczeństwo powstania sytuacji, w której będzie brak możliwości przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy, czy też wynagrodzenia powstałej szkody przez późniejszy zwrot kwoty stanowiącej równowartość kosztów nauki. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.