II SA/Wa 988/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Postanowieniem z [...] maja 2025 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji"), mając za podstawę art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 w związku z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), odmówił M. M. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego o wymagane dokumenty. In fine ww. postanowienia organ pierwszej instancji zamieścił pouczenie, że skarżącemu przysługuje zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które należy wnieść w terminie 7 dni za pośrednictwem Wydziału Spraw Lokalowych dla Dzielnicy [...] m. [...]. Pismem z [...] maja 2025 r. skarżący wywiodł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2025 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Wedle art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przepis art. 59 § 1 zdanie drugie k.p.a. przewiduje ten środek zaskarżenia w przypadku postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Jak wynika z akt administracyjnych i sądowych niniejszej sprawy, skarżący nie zastosował się do (zawartego w postanowieniu Prezydenta) pouczenia o zażaleniu i bezpośrednio wniósł skargę na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Tymczasem wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi, spowodowana uprzednim niewyczerpaniem środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (vide J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 116 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 lutego 2005 r., sygn. akt I SAB/Wa 176/04, Lex nr 165023). Podsumowując, wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga jest niedopuszczalna w świetle art. 52 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 1 i art. 59 § 1 zdanie drugie k.p.a. Dopiero skarga na akt administracyjny, wydany po rozpoznaniu zażalenia, może być przedmiotem merytorycznej kontroli tutejszego Sądu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.