II SA/Wa 989/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] lutego 2015 r. uchwałę nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem [...]. Powołując w podstawie prawnej uchwały m.in. § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1, § 24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.) postanowił nie wyrazić zgody na zakwalifikowanie E.D. i małoletniego T.D. zamieszkałych w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu innego lokalu na czas nieoznaczony (§ 1) oraz nie wyrazić zgody na zakwalifikowanie E.D. i małoletniego T.D. zamieszkałych w lokalu socjalnym nr [...] przy ul. [...] do umieszczenia na uzupełnieniu listy osób zakwalifikowanych do najmu zajmowanego lokalu socjalnego na czas oznaczony (§ 2). W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż E.D. i małoletni T.D. zajmują lokal socjalny nr [...] przy ulicy [...] i ubiegają się o najem innego lokalu na czas nieoznaczony bądź przedłużenie umowy najmu zajmowanego lokalu socjalnego na czas oznaczony, po upływie okresu najmu zajmowanego lokalu socjalnego. Wnioskodawcy uzyskują dochód w kwocie 762,79 zł na osobę miesięcznie. Na koncie czynszowym nie figuruje zadłużenie czynszowe. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. E.D. nabyła w części spadek po zmarłym ojcu, w skład którego wchodzi współwłasność lokalu nr [...] przy ul. [...]. Jest to lokal typu 2 pokoje z kuchnią, w lokalu zameldowana jest i zamieszkuje obecnie 1 osoba (matka p. E.D.). Wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową na podstawie § 16 ust. 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy z późniejszymi zmianami, w związku z § 6 ust. 1 pkt 1. Dalej podano, iż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej uchwały - odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli: wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Wnioskodawczyni ma możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W związku z tym nie spełnia kryteriów powołanej wyżej uchwały do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu na czas oznaczony bądź innego lokalu na czas nieoznaczony. Mając na uwadze powyższe Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała wniosek negatywnie. W dniu 19 marca 2015 r. E.D. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i zmianę przedmiotowej uchwały. Zarząd Dzielnicy [...] nie znalazł podstaw do uchylenia uchwały. Pismem z dnia 9 maja 2015 r. E.D. złożyła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] i zarzucając jej naruszenie art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) oraz Uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, wniosła o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż zapisy powołanej uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali stanowią, że podstawą odmowy jest nie tylko posiadanie części lokalu, ale też możliwość jego używania, bądź wtedy, gdy zbycie swoich udziałów da możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W jej przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Właścicielką mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W. w ¾ jest jej matka, która nie wyraża zgody na zamieszkanie w tym mieszkaniu. Matka jest w podeszłym wieku, na [...] lat, potrzebuje ciszy i spokoju. Nie ma możliwości uzyskania od matki spłaty za należną część lokalu. Końcowo skarżąca zaznaczyła, że nie ma możliwości zamieszkania w innym lokalu, ani też możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Podała, że jest niepełnosprawna, utrzymuje się z renty w wysokości 591 zł, a syn pobiera rentę rodzinną po ojcu w kwocie 768 zł. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.), dalej: "u.s.g.", każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, że warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, przy czym o bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. W przedmiotowej sprawie w dniu 19 marca 2015 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i po odmowie uwzględnienia wezwania wniosła skargę z zachowaniem 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Spełnione zostały zatem formalne wymogi wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowił przepis § 16 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Rady m. st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, który stanowi, że po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu: 1) na czas nieoznaczony - pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a; w przypadku, gdy przedmiotem nowej umowy najmu jest lokal umieszczony w ewidencji lokali socjalnych, dokonuje się jego wykreślenia z tej ewidencji z chwilą zawarcia nowej umowy najmu. Zgodnie z § 4 pkt 2 ww. uchwały lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego; 2 ) na czas oznaczony nie dłużej niż 5 lat – w przypadku nadal utrzymujący się szczególnie trudnej sytuacji życiowej dotychczasowego najemcy oraz pozostawania w niedostatku. Przesłanek wskazanych w zapisie § 16 ust. 1 i 2 uchwały organ nie analizował. Stwierdził natomiast, iż wnioskodawczyni zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia [...] kwietnia 20110 r. nabyła w części spadek po zmarłym ojcu, w skład którego wchodzi współwłasność lokalu nr [...] przy ul. [...], która to okoliczność prowadzi do odmowy zawarcia umowy najmu w myśl § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały. Zasadnie skarżąca podnosi, iż podstawą odmowy zawarcia umowy najmu poza posiadaniem udziału we współwłasności lokalu, jest także możliwość używania lokalu, czy zbycia udziału i uzyskanie pożytków dających możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Oceny takiej organ nie przeprowadził, nie zbadał realnych możliwości zamieszkiwania skarżącej wraz z dorastającym synem wraz z matką w mieszkaniu 2 pokojowym, z których jeden, jak twierdzi, jest "przechodni". W konkluzji stwierdzić należy, iż podejmując uchwałę organ nie wziął pod uwagę tych istotnych okoliczności sprawy, nie rozważył też należycie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle przesłanek z § 6 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. W sposób arbitralny przyjął natomiast, że skarżąca ma możliwość zabezpieczania swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, jednakże swojego stanowiska w sposób przekonywujący nie uzasadnił. Nie wskazał mianowicie, czy skarżąca jako współwłaściciel lokalu mieszkalnego ma możliwość w lokalu tym zamieszkania, czy też zbywając swój udział we współwłasności uzyska środki, które zabezpieczą jej potrzeby mieszkaniowe. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem powołanych wyżej przepisów uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. i na podstawie art. 147 § 1ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.