II SA/Wa 998/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-16

Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Andrzej Góraj, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną jest obligatoryjne, gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu, nawet jeśli nie ma dowodów na związek tego przestępstwa z użyciem broni?
Ratio decidendi
Cofnięcie pozwolenia na broń palną jest obligatoryjne, gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Sam fakt oskarżenia o popełnienie tego rodzaju przestępstwa, niezależnie od jego związku z bronią, stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co obliguje organ administracji do cofnięcia pozwolenia. Prawo do posiadania broni jest reglamentowane, a cofnięcie pozwolenia ma charakter prewencyjny.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. zaskarżył decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń palną. Podstawą cofnięcia pozwolenia było toczące się przeciwko S. S. postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, twierdząc, że organy nie wykazały uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną [...] oddala skargę. W dniu [...] listopada 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia S. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, cofnął S. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w dniu [...] listopada 2008 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] wpłynął akt oskarżenia z dnia [...] grudnia 2006 r. (sygn. akt [...]) przeciwko między innymi S. S., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa z art. 270 § 1 w związku z art. 91 § 1 Kodeksu karnego, przestępstwa z art. 286 § 1, art. 270 § 1 i art. 13 § 1 w związku z art. 286 § 1 i art. 270 § 1 w związku z art. 11 § 2 w związku z art. 91 § 1 w związku z art. 65 § 1 kk, przestępstwa z art. 286 § 1 i art. 13 § 1 w związku z art. 286 § i art. 294 § 1 w związku z art. 11 § 2 w związku z art. 91 § 1 w związku z art. 65 § 1 kk oraz przestępstwa z art. 219 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 159, poz. 1667) w związku z art. 11 § 2 kk. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem S. S. kwalifikuje się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. To z kolei obligowało organ, w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] podkreślił przy tym, iż fakt dotychczasowej niekaralności zainteresowanego nie mógł wpłynąć na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie w całości. S. S. zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez uznanie go za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. Organ odwoławczy podkreślił, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenie na broń cofa się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z woli ustawodawcy obawa ta istnieje w szczególności w stosunku do osób, które zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ podkreślił, że powyższy przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż w przypadku stwierdzenia, że osoba posiadająca pozwolenie na broń zalicza się do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy, należy cofnąć takiej osobie pozwolenie na broń. W ocenie organu odwoławczego, zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż S. S. został oskarżony o popełnienie m. in. przestępstw z art. 286 § 1 kk i art. 294 § 1 kk, a zatem czynów przeciwko mieniu, czyli wskazanych wprost przez samego ustawodawcę jako przesłanki uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji podkreślił, iż organ administracji publicznej w niniejszym postępowaniu nie miał prawa oceniać, czy strona jest winna popełnienia zarzucanych jej przestępstw, jak również nie mógł weryfikować prawidłowości postępowania karnego i trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych. Stwierdził również, iż pozostałe okoliczności wynikające z zebranego materiału dowodowego, tj. dowody świadczące o stronie korzystnie, jak pozytywne opinie z miejsca zamieszkania czy środowiska [...], nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy, niż cofnięcie pozwolenia na broń. Mają one bowiem charakter drugoplanowy i nie eliminują faktu, że strona jest oskarżona o popełnienie m. in. czynów godzących w mienie, co stwarza obawę że może ona w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie. Stwierdził również, iż w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób wszechstronny i wyczerpujący. Wskazując na powyższe, S. S. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, iż organy Policji nie wykazały, że skarżący należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Aby więc możliwym było cofnięcie pozwolenia na broń, jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Treść omawianego przepisu wskazuje na to, iż szczególną kategorią są osoby skazane lub wobec których toczy się postępowanie karne dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wobec tej grupy posiadaczy broni (lub kandydatów do posiadania tego uprawnienia) nie jest bowiem konieczne prowadzenie specjalnego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy cechy charakteru lub sposób postępowania konkretnego człowieka budzą obawę co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt, iż czyn za popełnienie którego zostali skazani lub o popełnienie którego zostali oskarżeni, należy do kategorii wymienionych w omawianym przepisie przestępstw sprawia, iż istnieje obawa użycia przez te osoby broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca wprowadził bowiem w przedmiotowym przepisie swoistego rodzaju automatyzm w ustalaniu skutków ściśle oznaczonych zachowań. Wyżej przytoczona wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodna z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, m. in. przedstawionym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 330/08, w którym to Sąd przesądził, iż: "w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lub wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Podkreślenia także wymaga to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc w konsekwencji, jako budzącego uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec skarżącego toczy się bowiem postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Ta zaś okoliczność sprawia, iż po stronie organu administracji istniała obligatoryjna przesłanka uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. W świetle powyższego, za nietrafny uznać należy zarzut skargi, iż organ nie zbadał tego, czy przestępstwo, o popełnienie którego skarżący został oskarżony, ma związek z bronią i czy może to budzić obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka obawa wynika już bowiem z faktu oskarżenia o popełnienie tego rodzaju przestępstwa. Tutejszy Sąd nie mógł natomiast odnieść się do podnoszonych w skardze argumentów przemawiających za niewinnością oskarżonego. Ta materia nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania, ani nie była przedmiotem postępowania administracyjnego. Należy ona do sfery zainteresowania sądu karnego, przed którym toczy się postępowanie karne o popełnienie danego przestępstwa. Tylko więc sąd karny posiada uprawnienie do merytorycznej oceny zasadności wniesionego aktu oskarżenia. Nadto podnieść należy, iż kwestia winy czy niewinności oskarżonego w sprawie karnej, w realiach niniejszej sprawy nie ma wpływu na wynik sprawy administracyjnej. Jak bowiem wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia ustawodawca uznał, iż wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń jest już sam fakt toczenia się postępowania karnego o popełnienie danego przestępstwa, a nie dopiero ustalenie winy w wyroku sądu karnego. W tym stanie sprawy, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło