II SAB/Wa 1002/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-12

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i wysokość wynagrodzenia dla adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Odpowiedź na skargę kasacyjną jest czynnością zbliżoną charakterem do sporządzenia skargi kasacyjnej, a za jej sporządzenie i wniesienie, a także udział w rozprawie przed NSA, przysługuje wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej określonej dla skargi kasacyjnej, powiększone o podatek VAT.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę R. Z. na przewlekłość postępowania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Następnie przyznano skarżącemu prawo pomocy i ustanowiono adwokata z urzędu. Adwokat E. B. sporządziła odpowiedź na skargę kasacyjną organu i reprezentowała skarżącego przed NSA. Po zakończeniu postępowania przed NSA, adwokat E. B. złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata E. B. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. Z. na przewlekłość postępowania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na przetwarzanie danych osobowych postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r. uwzględnił wniesioną przez R. Z. skargę. Na wniosek skarżącego, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 lipca 2015 r., zostało przyznane mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adw. E. B.. Wyznaczona adwokat sporządziła i wniosła w imieniu skarżącego odpowiedź na skargę kasacyjną złożoną przez pełnomocnika organu od wydanego w sprawie wyroku. Adwokat E. B. reprezentowała skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 6 lipca 2016 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 3086/15, z wniesionej przez organ skargi kasacyjnej. Wyznaczona pełnomocnik pismem z dnia 13 lipca 2016 r. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w niniejszej sprawie. Jednocześnie oświadczyła, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w niniejszej sprawie w drugiej instancji zostało wszczęte w dniu 2 lipca 2015 r. i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia, stąd do rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Rozpoznając wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną organu oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt FPS 4/12 stwierdzono, że wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Jej celem jest, podobnie jak w przypadku skargi kasacyjnej, uzyskanie dla strony korzystnego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji. Przyjąć w związku z tym należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna), jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przepis ten stanowił jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności, "jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat", wynosi 100% stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 120 zł. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Należało więc przyjąć, iż w niniejszej sprawie podstawą ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia adwokata jest § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Równocześnie, jak wynika z powołanego wyżej przepisu, wskaźnik procentowy stawki, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynosi w tym wypadku 100%. Oznacza to, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 100% stawki minimalnej, czyli 240 zł. Z kolei - stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata przyznana adwokatowi powinna być podwyższona o podatek od towarów i usług, który na dzień wydania niniejszego postanowienia - wynosi 23%. Oznacza to, że w tym przypadku, kwota podatku wynosi 55,20 zł. Ponadto adwokat, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożyła wymagane oświadczenie. Z uwagi powyższe, na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji. Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło