II SAB/Wa 1124/15
WyrokWSA w Warszawie2016-08-03
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Alpinizmu, jako polski związek sportowy, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Polski Związek Alpinizmu, jako polski związek sportowy organizujący i prowadzący współzawodnictwo sportowe, propagujący sport oraz korzystający ze środków publicznych, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne i dysponującym środkami publicznymi, a tym samym zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie ustawy. Bezczynność PZA w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do udostępnienia informacji zostało umorzone wobec późniejszego udostępnienia informacji.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu (PZA) w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kopii oficjalnych pism PZA skierowanych do różnych instytucji w związku z działaniami dotyczącymi skał. PZA w odpowiedzi na skargę twierdził, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej lub że zostały już udostępnione. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Oddalono skargę w zakresie wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej. 3. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w N. na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu z siedzibą w W. w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie wymierzenia grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 24 listopada 2015 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Fundacja") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiego Związku Alpinizmu z siedzibą w [...] (dalej: "PZA") wobec nieudostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] lutego 2015 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.". W związku z powyższymi zarzutami skarżąca Fundacja wniosła o:
1) zobowiązanie PZA do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z ww. wnioskiem,
2) stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie PZA na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości maksymalnej określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznanie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości 1000 zł,
4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Fundacja wskazała, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. zwróciła się do PZA o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii "oficjalnych pism PZA", o których (w publicznej wypowiedzi zamieszczonej w dniu [...] lutego 2015 r. na stronie internetowej serwisu [...]) napisał M. J. - [...] , skierowanych przez PZA do różnych instytucji (np. urzędy gmin, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa [...], RDOŚ), dotyczących działań PZA związanych ze skałami [...] oraz [...], położonych w [...].
Skarżąca zaznaczyła, iż do dnia wniesienia skargi ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został wykonany. Z tego względu skarga jest uzasadniona.
Do skargi załączono wniosek z dnia [...] lutego 2015 r. przesłany pocztą elektroniczną oraz wpis M. J. - [...] na stronie serwisu [...].
W odpowiedzi na skargę Polski Związek Alpinizmu wniósł o:
- odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem informacje, o których udostępnienie wnosi skarżąca Fundacja nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie ww. ustawy, a tym samym sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o:
- oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. ze względów wskazanych powyżej, ewentualnie o:
- umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowego, bowiem skarżącej Fundacji zostały udostępnione wnioskowane informacje.
Ponadto Polski Związek Alpinizmu wniósł o:
1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę na okoliczność charakteru wnioskowanych przez skarżącą informacji jako niezwiązanych z działalnością PZA finansowaną ze środków publicznych, a także na okoliczność udostępnienia skarżącej informacji, o które wnioskowała,
2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu PZA wskazał, iż jak wynika z dołączonego do skargi wydruku z poczty elektronicznej, w dniu [...] lutego 2015 r. skarżąca Fundacja wysłała wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Brak jest jednak potwierdzenia otrzymania ww. wniosku przez PZA.
Z kolei w dniu [...] listopada 2015 r. skarżąca Fundacja przesłała pocztą elektroniczną kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii dokumentów związanych z tzw. działaniami dostępowymi oraz prowadzonymi rozmowami w sprawie rejonów wspinaczkowych zagrożonych brakiem dostępności do wspinania, które miały miejsce w okresie od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] listopada 2015 r. (w szczególności korespondencji z urzędami i innymi podmiotami lub organizacjami, notatek służbowych, sprawozdań, zawartych umów, raportów, korespondencji e-mail), które dotyczą wymienionych rejonów i grup rejonów wspinaczkowych, w tym [...] oraz [...].
PZA udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu [...] grudnia 2015 r. Do wiadomości e-mail dołączona została m.in. kopia pisma PZA z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanego do Urzędu Gminy [...] wraz z załącznikami. Pismo to jest jedynym "oficjalnym pismem PZA" dotyczącym działań PZA związanych ze skałami [...] oraz [...], o udostępnienie których wnosiła skarżąca Fundacja we wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. Oznacza to, że skarżącej zostały udostępnione wszystkie informacje, o które wnioskowała.
Niezależnie od powyższego PZA wskazał, iż powyższe pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Nie dotyczy bowiem realizacji zadań zleconych przez władze publiczne, ani też finansowanych ze środków publicznych, a tylko w takim zakresie na PZA ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej na gruncie ww. ustawy. Pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. dotyczy przygotowania zawodów wspinaczkowych [...] organizowanych przez Klub Wysokogórski [...], które nie były dofinansowane przez PZA ze środków pochodzących z dotacji udzielonych przez jakikolwiek podmiot publiczny.
Do odpowiedzi na skargę załączone zostały m.in. wniosek Fundacji o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2015 r. oraz odpowiedź PZA udzielona na ten wniosek wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2015 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca Fundacja podtrzymała stanowisko zawarte w skardze. Do pisma załączyła potwierdzenie otrzymania przez PZA wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. (kopia potwierdzenia odbioru wiadomości e- mail w dniu [...] lutego 2015 r.).
Wskazała, iż wnioskowana informacja posiada walor informacji publicznej. Dotyczy bowiem działań w sferze publicznej, jakie prowadzi PZA w ramach komisji o nazwie Inicjatywa [...]. Działania te są finansowane ze środków publicznych pochodzących z odpisów 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, pozyskiwanych za pośrednictwem Fundacji [...]. Dodatkowo PZA jest beneficjentem dotacji wypłacanej i przyznawanej przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. W 2015 r. PZA otrzymał dotacje w łącznej wysokości 1.351.000 zł.
Ponadto skarżąca podniosła, iż zawody wspinaczkowe [...] były współfinansowane przez Urząd Marszałkowski Województwa [...] poprzez przyznanie dotacji ze środków publicznych w kwocie 7.000 zł,
co wynika z załączonego "Wykazu ofert i realizujących je podmiotów, którym udziela się dotacji z budżetu Województwa [...] w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa [...] w dziedzinie kultury fizycznej". W wierszu 19 znajdują się informacje o przyznaniu dofinansowania dla Klubu Wysokogórskiego [...] na zadanie "Ogólnopolskie Amatorskie Zawody Wspinaczkowe [...]".
Skarżąca Fundacja wskazała również, że udostępnienie jej przez PZA (jednego) pisma z dnia [...] stycznia 2015 r. nie oznacza, że wniosek informacyjny z dnia [...] lutego 2015 r. został w pełni zrealizowany. Z treści wypowiedzi M. J. - wiceprezesa PZA, zamieszczonej w dniu [...] lutego 2015 r. na stronie internetowej serwisu [...], wynika, że chodzi o "wiele oficjalnych pism" PZA, nie zaś o jedno pismo. Oznacza to, że ww. publiczna wypowiedź mija się z prawdą.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. Polski Związek Alpinizmu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.
Dodatkowo wskazał, iż w zasobach korespondencji PZA, poza udostępnionym skarżącej Fundacji pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. adresowanym do Urzędu Gminy [...], nie znajdują się jakiekolwiek dokumenty, będące przedmiotem wniosku informacyjnego z dnia [...] lutego 2015 r. Powyższe potwierdza notatka służbowa sekretarza generalnego PZA z dnia [...] czerwca 2016 r.
Ponadto PZA ponownie zaznaczył, iż informacje objęte wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie dotyczą bowiem działań wykonywanych przez PZA w ramach realizacji zadań publicznych zleconych przez jakikolwiek podmiot władzy publicznej i finansowanych ze środków publicznych. PZA nie był stroną w przyznaniu dofinansowania na "Ogólnopolskie Amatorskie Zawody Wspinaczkowe [...]" z dotacji budżetu Województwa [...]. Beneficjentem ww. dofinansowania był Klub Wysokogórski [...] - oddzielny podmiot posiadający osobowość prawną.
PZA wyjaśnił również, że Inicjatywa Środowisk Wspinaczkowych [...] jest inicjatywą oddolną środowiska wspinaczkowego nie posiadającą osobowości prawnej. Współtworzy ją wiele podmiotów, w tym Polski Związek Alpinizmu, Fundacja [...], [...] oraz osoby fizyczne zainteresowane zwiększeniem dostępności rejonów skalnych do wspinania. Inicjatywa nie jest finansowana ze środków Ministerstwa Sportu i Turystyki. Finanse Inicjatywy oparte są na sponsoringu, wpłatach klubów wspinaczkowych i osób prywatnych, dochodach własnych PZA oraz pomocy Fundacji [...], która jest niezależnym podmiotem od PZA i wspomaga wiele inicjatyw propagujących wspinanie w Polsce. Celem przewodnim inicjatywy jest zapewnienie legalnego dostępu do rejonów wspinaczkowych, położonych zarówno na gruntach prywatnych, jak i należących do Skarbu Państwa.
PZA wskazał również, że Ministerstwo Sportu przyznaje środki na zadania uzgodnione bezpośrednio z PZA skierowane na osiągnięcie najlepszych rezultatów w międzynarodowym współzawodnictwie sportowym. Nie ma możliwości finansowania inicjatyw takich jak [...] przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Koszty takiej inicjatywy nie są zawarte w koszyku kosztów będącym częścią decyzji Ministra w ramach Programu wspierania sportów nieolimpijskich poprzez dofinansowanie przygotowania zawodników do udziału we współzawodnictwie międzynarodowym w 2016 r., w tym do [...]. Ten sam program obejmował rok 2015. Wszystkie koszty ze środków Ministerstwa posiadają stosowną pieczęć wraz z numerem umowy, z której są finansowane. PZA jedynie przekazuje otrzymane środki na uzgodnione z Ministerstwem zadania i nie ma możliwości swobodnego nimi dysponowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdzają dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej polega na zaniechaniu realizacji wniosku informacyjnego zgodnie z przepisami ww. ustawy, w szczególności na niepodjęciu stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia żądanej informacji (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), bądź na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W rozpatrywanej sprawie Fundacja [...] z siedzibą w [...] sformułowała wobec Polskiego Związku Alpinizmu zarzut bezczynności względem wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. o udostępnienie, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, kopii "oficjalnych pism PZA", dotyczących działań PZA związanych ze skałami [...] oraz [...], skierowanych do urzędów publicznych lub innych instytucji, o których wzmiankował M. J. - wiceprezes PZA, w publicznej wypowiedzi zamieszczonej w dniu [...] lutego 2015 r. na stronie internetowej serwisu [...].
Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., a zwłaszcza z użytego w jego konstrukcji sformułowania "w szczególności" wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne. Uszczegółowienie zawarte w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ma charakter porządkujący i pozwala na rozstrzygnięcie ewentualnych wątpliwości w odniesieniu do określonych podmiotów. Regulacja ta nie wyklucza istnienia innych podmiotów nienależących do żadnej z kategorii tam wymienionych, które z uwagi na to, że wykonują określone zadania publiczne, pozostają zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, o ile ją posiadają. Struktura organizacyjna i własnościowa takich podmiotów nie ma decydującego znaczenia (por. teza 1 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2014 r" sygn. akt I OSK 45/14, publ. LEX nr 1664475).
Polski Związek Alpinizmu jest polskim związkiem sportowym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2016 r., poz. 176 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ww. ustawy, polski związek sportowy może być utworzony w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie. Utworzenie polskiego związku sportowego przez związek sportowy wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw kultury fizycznej. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do polskiego związku sportowego stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923 ze zm.).
W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o sporcie, polski związek sportowy ma wyłączne prawo do: (1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; (2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek; (3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; (4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych.
Zgodnie z art. 16 ust 1 ustawy o sporcie, nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej, m. in. przez kontrolę polskiego związku sportowego (ust. 3 pkt 2), której zakresem objęta jest działalność polskiego związku sportowego pod względem zgodności z przepisami prawa oraz postanowieniami statutu, który wraz ze zmianami zatwierdza w drodze decyzji minister właściwy do spraw kultury fizycznej (ust. 4).
Jak wynika z treści Rozdziału 1 Statutu PZA, Polski Związek Alpinizmu jest zarejestrowanym związkiem stowarzyszeń kultury fizycznej i posiada osobowość prawną (§ 3). PZA może być członkiem międzynarodowych organizacji alpinistycznych oraz speleologicznych i jest reprezentantem alpinizmu polskiego w stosunkach z zagranicznymi i międzynarodowymi organizacjami alpinistycznymi (§4).
Zgodnie z Rozdziałem 2 Statutu, Celem PZA jest rozwijanie polskiego alpinizmu, przez który rozumie się wszelkie sporty wymagające umiejętności wspinaczkowych (§ 6).
PZA realizuje swoje cele przez: (1) zrzeszenie klubów i innych organizacji społecznych których członkowie uprawiają alpinizm, (2) sprawowanie wszechstronnej opieki szkoleniowej i wychowawczej nad członkami organizacji zrzeszonych w PZA oraz kontroli przestrzegania przez nich oraz przez członków PZA statutu, postanowień i regulaminów oraz przepisów i zasad uprawiania alpinizmu, (3) czuwanie nad zachowaniem należytego poziomu etycznego wśród członków klubów i organizacji alpinistycznych oraz trenerów i instruktorów, (4) kontakty z podobnymi organizacjami sportowymi za granicą, (5) prowadzenie działalności szkoleniowej dla członków organizacji zrzeszonych w PZA, (7) ustalanie zasad i instrukcji oraz projektów w zakresie szkolenia, bezpieczeństwa i działalności sportowej dotyczących alpinizmu, (8) propagowanie i popularyzowanie alpinizmu, (9) współpracę z placówkami naukowymi na polu zagadnień związanych z problematyką górską i sportową, (10) współdziałanie z instytucjami oraz organizacjami zainteresowanymi sprawami alpinizmu, (11) popieranie i ułatwianie działalności alpinistycznej w kraju i za granicą, w szczególności działalności sportowej, treningowej, szkoleniowej, eksploracyjno-dokumentacyjnej, prowadzenie własnej bazy noclegowej w rejonach górskich i skałkowych dla członków organizacji zrzeszonych w PZA, popieranie i ułatwianie wyjazdów alpinistycznych oraz organizowanie centralnych imprez alpinistycznych, (12) organizowanie, propagowanie i wspieranie działań w zakresie ochrony przyrody i innych inicjatyw prośrodowiskowych, związanych z obszarami działania członków Związku, (13) kontrolowanie i koordynowanie działalności organizacji będących członkami PZA w zakresie wynikającym ze statutowych zadań PZA, (14) inicjowanie i podejmowanie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, innej działalności zmierzającej do realizacji statutowych celów i zadań PZA, (15) rozwój, promowanie i ochrona Ruchu Olimpijskiego w Polsce, zgodnie z Kartą Olimpijską (§ 7),
Niewątpliwie działalność PZA w zakresie: organizacji współzawodnictwa na terenie Polski i reprezentowanie Polski w ramach współzawodnictwa międzynarodowego; propagowania i popularyzowania alpinizmu; popierania i ułatwiania działalności alpinistycznej w kraju i za granicą w szczególności działalności sportowej, treningowej, szkoleniowej, eksploracyjno-dokumentacyjnej; organizowania i wspierania działań w zakresie ochrony przyrody i innych inicjatyw prośrodowiskowych, związanych z obszarami działania członków Związku - mieści się w pojęciu zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zadania te obejmują propagowanie w kraju i za granicą wymienionej dyscypliny sportowej, tj. sportów wspinaczkowych, oraz wspieranie działań w zakresie ochrony przyrody.
PZA korzysta również ze środków publicznych przyznawanych przez Ministra Sportu i Turystyki. W 2015 r. środki te zostały przyznane w ramach "Programu wspierania sportów nieolimpijskich poprzez dofinansowanie przygotowania zawodników do udziału we współzawodnictwie międzynarodowym w 2016 r., w tym do "The World Games 2017".
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uprawnione jest stanowisko, iż Polski Związek Alpinizmu jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a także dysponującym środkami publicznymi, a więc podmiotem obowiązanym, na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W ocenie Sądu, informacja objęta wnioskiem skarżącej Fundacji z dnia [...] lutego 2015 r. posiada walor informacji publicznej.
Przedmiot wniosku stanowi oficjalne pismo Polskiego Związku Alpinizmu skierowane do Urzędu Gminy [...] w dniu [...] stycznia 2015 r. w sprawie organizacji zawodów wspinaczkowych [...]. W piśmie tym PZA zwraca się do władz gminy o pomoc w przygotowaniu ww. zawodów, w szczególności zorganizowania spotkania z mieszkańcami gminy - właścicielami działek położonych w rejonie terenów skałkowych, wizji lokalnej w sprawie wycinki drzew i krzewów oraz wymiany punktów asekuracyjnych.
Powyższe pismo jest wyrazem zaangażowania PZA w organizację ww. zawodów i wpisuje się w statutowy cel organizacji polegający na popieraniu i ułatwianiu działalności alpinistycznej w kraju. Z treści tego pisma nie wynika, aby było elementem działań oddolnej inicjatywy środowiska wspinaczkowego [...], niezwiązanej ze statutową działalnością PZA. W szczególności zostało ono podpisane w imieniu PZA przez jego wiceprezesa M. J. i stanowi formalne wystąpienie PZA do organów gminy.
Ogólnopolskie Amatorskie Zawody Wspinaczkowe [...], jak wynika z akt sprawy, były przedmiotem dofinansowania w formie dotacji z budżetu Województwa [...]. Zostały przeprowadzone przy wykorzystaniu środków publicznych udzielonych w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa [...] w dziedzinie kultury fizycznej (informacja na temat przyznania dotacji zawarta została pod poz. [...] załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lutego 2015 r.). Nie ma przy tym przesądzającego znaczenia fakt, że powyższa dotacja została udzielona na rzecz Klubu Wysokogórskiego [...]. Istotne jest natomiast to, że PZA - poprzez wystosowanie ww. pisma - podjęło formalne działania na rzecz realizacji ww. zadania publicznego mając na względzie swe cele statutowe - propagowanie alpinizmu oraz popieranie inicjatyw prośrodowiskowych.
Reasumując stwierdzić należy, że ww. pismo PZA z dnia [...] stycznia 2015 r. posiada walor informacji publicznej. Stanowi bowiem oficjalne wystąpienie PZA do organów gminy o pomoc przy realizacji zadania publicznego w dziedzinie kultury
fizycznej, tj. wskazanych powyżej ogólnopolskich zawodów wspinaczkowych. Dotyczy zatem sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Skoro w niniejszej sprawie spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosek skarżącej Fundacji winien być rozpatrzony zgodnie z przepisami tej ustawy.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Zatem milcząc względem przedmiotowego wniosku skarżącej Fundacji, Polski Związek Alpinizmu - w dacie wniesienia skargi do Sądu - pozostawał w bezczynności. Bezczynność ta ustała jednak wobec udostępnienia żądanej informacji za pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., tj. w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi na bezczynność (art. 54 § 3 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł zobowiązać PZA do rozpoznania wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Sąd uwzględnił przy tym wniosek PZA o przeprowadzenie dowodu z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.) i uznał wyjaśnienia PZA, że pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowane do Urzędu Gminy [...] jest jedynym pismem, o którym mowa we wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] lutego 2015 r. Jak wynika z notatki sporządzonej w dniu [...] czerwca 2015 r. przez [...] PZA – M. W., w wyniku przeszukania zasobów korespondencji wychodzącej z PZA, nie odnotowano, poza pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., żadnych innych oficjalnych pism PZA, o których mowa w ww. wniosku. Powyższe wyjaśnienia są, zdaniem Sądu, wystarczające dla oceny zakresu przedmiotowego tego wniosku.
W ocenie Sądu, bezczynność PZA w załatwieniu wniosku informacyjnego skarżącej Fundacji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym
naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j.w.). Z powyższego wynika, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Bezczynność PZA była niewątpliwie konsekwencją wstępnego, błędnego zakwalifikowania żądanej informacji - jako informacji nie posiadającej waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Innymi słowy, brak prawidłowej realizacji wniosku stanowił skutek niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wynikał natomiast z lekceważenia strony skarżącej przez podmiot obowiązany, czy też z celowego przedłużania postępowania. Regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. Nie bez znaczenia pozostaje w tym kontekście charakter podmiotu obowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, lecz posiadającym osobowość prawną związkiem stowarzyszeń kultury fizycznej. Okoliczność ta uzasadnia, że PZA mogło mieć obiektywnie wątpliwości tak co do charakteru żądanej informacji, jak i co do tego, czy ma obowiązek ją udostępnić - i w związku z tym zachowywać niezasadnie pozycję bierną. Marginalnie zauważyć należy, iż nie sposób do stowarzyszeń odnosić analogiczny standard wymagań, jakie stawiane są organom administracji publicznej, choćby z uwagi na to, że w wielu przypadkach podmioty te nie posiadają stałej, profesjonalnej obsługi prawnej.
Z tych względów Sąd nie stwierdził przesłanek do wymierzenia Polskiemu Związkowi Alpinizmu grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., o co wnioskowała skarżąca Fundacja.
Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania od PZA na rzecz skarżącej Fundacji sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter kompensacyjny i pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za krzywdę, spowodowaną przewlekłością postępowania sądowego. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie środka zaskarżenia, czy też zdyscyplinowania podmiotu, który dopuszcza się bezczynności. Przedmiotowy środek powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki danego podmiotu w realizacji ustawowych zadań, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji podmiot ten sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O oddaleniu skargi w zakresie wniosku o wymierzenie grzywny oraz zasądzenie sumy pieniężnej Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. - jak w punkcie 2 sentencji. O umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji.
Zważywszy, iż na mocy art. 239 § 2 p.p.s.a. skarżąca Fundacja, jako organizacja pożytku publicznego, nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych, Sąd nie miał podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło