II SAB/Wa 113/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie, jeśli skarżący domaga się wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia studiów doktoranckich, podczas gdy postępowanie w tej sprawie zostało już zakończone decyzją o umorzeniu z powodu utraty przez skarżącego statusu doktoranta?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności ani nie prowadzi postępowania w sposób przewlekły, jeśli sprawa zainicjowana wnioskiem o przedłużenie studiów doktoranckich została zakończona decyzją o umorzeniu z powodu utraty przez skarżącego statusu doktoranta w związku z ukończeniem studiów. W takiej sytuacji organ nie może wydać decyzji merytorycznej, a jedynie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich w przedmiocie wydania decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich, mimo upływu ponad 9 lat od złożenia wniosku. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że sprawa została już zakończona decyzją o umorzeniu postępowania z powodu utraty przez skarżącego statusu doktoranta po ukończeniu studiów, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem NSA. Skarżący kwestionował zasadność zakończenia postępowania i domagał się wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich oddala skargę.
Pismem z dnia 3 stycznia 2018 r. S. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w przedmiocie "wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich".
W uzasadnieniu skargi S. K. wskazał, że przedmiot skargi został określony dokładnie w sposób przez niego żądany. Zaznaczył, iż wprawdzie przedmiot skargi określony w petitum jest częściowo zbieżny z przedmiotem: "rozpoznanie wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich", jednak pomimo tego nie wyraża zgody na jakąkolwiek ingerencję w określenie przedmiotu skargi.
Następnie skarżący podniósł, że w dniu [...] czerwca 2008 r. złożył w sekretariacie Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] wniosek z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich o rok, jednak do dnia dzisiejszego nie otrzymał pisemnej decyzji administracyjnej, w której byłoby napisane, że studia doktoranckie zostały mu przedłużone lub że nie zostały przedłużone o dodatkowy rok.
Zaznaczył, że w niniejszej skardze domaga się doręczenia mu na piśmie decyzji administracyjnej autorstwa Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...], z której będzie wynikało, czy studia doktoranckie zostały mu przedłużone o dodatkowy rok, czy też nie. Data na tej decyzji - jak wskazał - może być dowolna. Treść tej decyzji może zezwalać na studiowanie na dodatkowym roku akademickim bądź nie zezwalać na to.
Skarżący podkreślił, że brak doręczenia mu ww. decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich przez okres ponad 9 lat (tj. od dnia [...] lipca 2008 r. do dnia [...] marca 2018r.) stanowi rażącą bezczynność organu I instancji oraz przewlekle prowadzenie sprawy przez ten organ.
Zaznaczył przy tym, że w dniu [...] sierpnia 2016 r. wezwał Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] do doręczenia mu na piśmie decyzji administracyjnej o przedłużeniu bądź o odmowie przedłużenia studiów doktoranckich o dodatkowy rok akademicki, zaś Rektora U[...] do wyciągnięcia konsekwencji wobec kierownika studiów doktoranckich z powodu braku doręczenia mu na piśmie ww. decyzji administracyjnej.
Końcowo skarżący zaznaczył, iż przedmiot niniejszej skargi nie pokrywa się z przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt: II SAB/Wa 95/17 oraz II SAB/Wa 690/16, stąd nie ma podstaw do odrzucenia skargi z tego powodu, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w [...] wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wskazał, że niniejsza skarga jest kolejną skargą na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich z wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. Poprzednią skargę w tej samej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SAB/Wa 229/16, następnie sygn. akt II SAB/Wa 95/17) oraz w dniu 14 marca 2016 r. (sygn. akt II SAB/Wa 255/16).
Dalej organ wskazał, że S. K. w dniu [...] maja 2008 r. złożył podanie do kierownika studiów doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] o wyrażenie zgody na przedłużenie studiów doktoranckich o piąty rok. W uzasadnieniu podał, że powodem wniosku jest niewystarczający czas na napisanie pracy doktorskiej.
W rozmowie telefonicznej z dnia [...] czerwca 2008 r. uzyskał informację, że studia doktoranckie nie zostaną mu przedłużone. Kierownik studiów doktoranckich nie wydał jednak pisemnej decyzji w tym przedmiocie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 6 lutego 2012 r. (sygn. akt II SA/Wa 2096/11) uchylającego postanowienie Rektora U[...] w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie odmowy przedłużenia ww. studiów doktoranckich, stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. wydana w formie ustnej nie weszła do obrotu prawnego, nie została bowiem stronie doręczona, ani ogłoszona. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do doręczenia skarżącemu pisemnej decyzji rozstrzygającej jego wniosek z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich.
Skarżący, podaniem z dnia [...] października 2008 r., złożonym w dniu [...] października 2008 r., zwrócił się do Kierownika Studiów Doktoranckich o wydanie świadectwa odbycia studiów doktoranckich na Wydziale [...]. Kierownik Studiów Doktoranckich w dniu [...] października 2008 r. wydał skarżącemu świadectwo ukończenia studiów doktoranckich.
W wykonaniu ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r., Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] stwierdził utratę przez S. K. z dniem [...] października 2008 r. statusu strony w związku z ukończeniem studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...] (punkt 1), umorzył postępowanie (punkt 2).
Rektor Uniwersytetu [...] w [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 18l w zw. z art. 201 ust. 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. Nr 225, poz. 1351), utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] marca 2012 r.
W motywach uzasadnienia decyzji Rektor U[...] podał, że S. K. utracił status uczestnika studiów doktoranckich w związku z wydaniem mu świadectwa ukończenia studiów doktoranckich. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 18l ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, użyte w ustawie określenie "doktorant" oznacza uczestnika studiów doktoranckich. Stwierdził, że skoro S. K. utracił status uczestnika studiów, albowiem ukończył studia doktoranckie, co potwierdza świadectwo ukończenia studiów z dnia [...] października 2008 r., to jego prośba o przedłużenie studiów doktoranckich w roku 2008/2009 stała się bezprzedmiotowa, co uzasadniało umorzenie postępowania z wniosku skarżącego o przedłużenie studiów doktoranckich w oparciu o art. 105 k.p.a.
S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Rektora U[...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący domagał się równocześnie wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia studiów, podnosząc, że pomimo prawomocnego wyroku Sądu z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2096/11, Rektor powyższego wyroku nie wykonał, albowiem nie wydał decyzji zgodnej z sentencją tego wyroku.
Wnosząc o oddalenie skargi Rektor podkreślił ponownie, że skarżący utracił status strony w oparciu o art. 2 ust. 1 pkt 18l ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wskazał też, że uprawnionym było wydanie skarżącemu zaświadczenia o ukończeniu studiów doktoranckich, albowiem to skarżący, który w istocie zrealizował cały program studiów, zażądał wydania zaświadczenia o odbyciu studiów. Podkreślił również, że § 12 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez placówki naukowe (Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 2), które utraciło moc z dniem 1 października 2011 r., przewidywał, że ukończenie studiów doktoranckich potwierdza świadectwo, wydane według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do tego rozporządzenia. Organ wskazał również, że doktorant nie musiał napisać pracy doktorskiej, aby otrzymać świadectwo ukończenia studiów, ale z chwilą ich ukończenia przestał być uczestnikiem studiów doktoranckich. Stwierdził nadto, że obrona pracy doktorskiej i ukończenie studiów doktorskich nie były od siebie zależne. Można było obronić pracę doktorską nie odbywając studiów doktoranckich, ale można było również ukończyć studia doktoranckie bez wymogu napisania pracy doktorskiej.
Odnosząc się do zarzutu bezczynności w przedmiocie niewydania przez Kierownika Studiów Doktoranckich na piśmie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie przedłużenia skarżącemu studiów podniósł, że organ nie pozostaje w bezczynności, albowiem przedmiotową decyzję wydał w dniu [...] marca 2012 r. Rektor wskazał też, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2096/11, nie zawierał zobowiązania do wydania decyzji w sprawie przedłużenia studiów doktoranckich o rok.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. K. na powyższą decyzję Rektora U[...] z dnia [...] maja 2012 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną wymienionego od tego wyroku.
W uzasadnieniu ww. wyroku NSA wskazał w szczególności, iż "stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub zdarzeń prawnych. W literaturze wymienia się przykładowo: śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Prof. Barbara Adamiak. Prof. Janusz Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 1996 r., str. 462). Bezspornie umorzenie postępowania może być następstwem utraty uprawnień wynikających z utraty statusu doktoranta. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Należy stwierdzić, że słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, iż tracąc status doktoranta z dniem ukończenia studiów doktoranckich 30 września 2008 r. automatycznie wygasły prawa skarżącego, wnioskującego o ich przedłużenie. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 18l ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym pojęcie "doktorant" oznacza uczestnika studiów doktoranckich".
Obecny na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na to, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 773/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a.
W niniejszej sprawie spełniona została ww. przesłanka formalnoprawna wniesienia skargi. Skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza pismo z dnia 31 sierpnia 2016 r., skierowane do Rektora U[...] w [...], które należy zakwalifikować jako zażalenie na niedoręczenie skarżącemu na piśmie decyzji administracyjnej w sprawie przedłużenia (bądź nieprzedłużenia) studiów doktoranckich o dodatkowy rok. Brak było zatem podstaw do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Sąd nie stwierdził również podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika organu o odrzucenie skargi z tego powodu, że sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami została prawomocnie zakończona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt I OSK 773/13 był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalający skargę S. K. na decyzję Rektora U[...] z dnia [...] maja 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] stwierdzającą utratę przez S. K. z dniem [...] października 2008 r. statusu strony w związku z ukończeniem studiów doktoranckich na Wydziale [...] U[...] w [...] oraz umarzającą postępowanie w sprawie. Nie można zatem uznać, że niniejsza sprawa, w której skarżący formułuje zarzut bezczynności i przewlekłości postępowania wobec Kierownika Studiów Doktoranckich, polegający w istocie na niewydaniu i niedoręczeniu skarżącemu pisemnej decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich, korzysta z powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Skarga nie podlegała również odrzuceniu na powołanej wyżej podstawie prawnej z przyczyn podniesionych przez pełnomocnika organu w odpowiedzi na skargę, bowiem przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 95/17 była skarga S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu - konkretnie wskazanej - decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r. (przy czym jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 2096/11 jest to decyzja wydana w formie ustnej, która nie weszła do obrotu prawnego). Wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 95/17 Sąd oddalił ww. skargę, wyrok ten nie jest prawomocny. Przedmiotem sprawy niniejszej jest natomiast bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Studiów Doktoranckich U[...] w [...] w sprawie "wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich". Przy czym jak wynika z treści skargi, skarżący domaga się wprowadzenia do obrotu pisemnej decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich o przedłużeniu bądź nie przedłużeniu studiów doktoranckich i "nie określa daty jaką ta decyzja powinna nosić".
Z kolei przedmiotem kontroli WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 255/16 była skarga S. K. na bezczynność Rektora U[...] w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] z dnia [...] czerwca 2008r. w sprawie odmowy przedłużenia studiów doktoranckich. Postanowieniem z dnia 27 października 2016 r. Sąd odrzucił skargę, wyrok ten nie jest prawomocny.
Zauważyć również należy, że powołanym w skardze wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 690/16 WSA w Warszawie oddalił skargę S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania z wniosku z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 8 kwietnia 2017 r.
Przechodząc do merytorycznej oceny niniejszej sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86; por. także: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SAB 60/99; publ. CBOSA). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Analizując z kolei pojęcie "przewlekłości postępowania", należy odwoływać się do potocznego rozumienia tego określenia i uznać, że przewlekłość postępowania oznacza stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego, w szczególności konieczność wywiązania się z pewnych obowiązków przez stronę, np. przedłożenia przez nią dokumentacji niezbędnej do podjęcia decyzji lub wzięcia udziału w czynnościach dowodowych (por. Zbigniew Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo nr 6/2011).
Przewlekłe prowadzenie postępowania pojmowane jest również jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70).
Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Z kolei w wyroku z dnia 27 sierpnia 2013 r. o sygn. akt II OSK 549/13 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zdefiniował postępowanie prowadzone w sposób przewlekły, jako "postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy". Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje zatem przypadki opieszałego, niesprawnego i nieskutecznego działania organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem organowi administracji publicznej - Kierownikowi Studiów Doktoranckich U[...] w [...] postawić skutecznie zarzutu bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wprowadzenia do obrotu prawnego (wydania i doręczenia) pisemnej decyzji o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu S. K. studiów doktoranckich.
Skarżący - jak sam wskazał w treści skargi - w dniu [...] czerwca złożył w sekretariacie Kierownika Studiów Doktoranckich U[...] w [...] podanie z dnia [...] maja 2008 r. o przedłużenie studiów doktoranckich o dodatkowy rok. Do daty złożenia niniejszej skargi nie otrzymał pisemnej decyzji administracyjnej, z której wynikałoby, że studia doktoranckie zostały (bądź nie zostały) mu przedłużone.
Jak wynika z akt sprawy, sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. została już zakończona wydaniem przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] decyzji z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...], mocą której stwierdził on utratę przez S. K. z dniem [...] października 2008 r. statusu strony w związku z ukończeniem studiów doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w [...] i umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora U[...] w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skoro S. K. utracił status uczestnika studiów, albowiem ukończył studia doktoranckie, co potwierdza świadectwo ukończenia studiów z dnia [...] października 2008 r., to jego wniosek o przedłużenie studiów doktoranckich w roku 2008/2009 stał się bezprzedmiotowy, co uzasadniało umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Powyższe stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1102/12 oddalił skargę S. K. na decyzję Rektora U[...] z dnia [...] maja 2012 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 773/13 oddalił skargę kasacyjną wyżej wymienionego od tego wyroku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że w niniejszej sprawie umorzenie postępowania jest następstwem utraty uprawnień skarżącego związanych ze statusem doktoranta. Wobec ukończenia studiów doktoranckich skarżący utracił status doktoranta, a w konsekwencji automatycznie wygasły prawa skarżącego wnioskującego o przedłużenie studiów doktoranckich. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 18l ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym pojęcie "doktorant" oznacza uczestnika studiów doktoranckich.
Zatem skarżący, wobec utraty statusu doktoranta, nie mógł domagać się od organu wydania decyzji w przedmiocie przedłużenia studiów doktoranckich. Na skutek zmiany statusu skarżącego zaistniałej w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. organ - Kierownik Studiów Doktoranckich U[...] w [...] mógł jedynie umorzyć postępowanie ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.), co uczynił decyzją z dnia [...] marca 2012 r.
W świetle powyższego niniejsza skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, której przedmiotem jest w istocie wydanie i doręczenie skarżącemu decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich U[...] w [...] o przedłużeniu lub nieprzedłużeniu studiów doktoranckich, nie może zostać uwzględniona. Sprawa z wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2008 r. została już zakończona wydaniem decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania, zatem zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...] U[...] w [...] jest nieuzasadniony.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło