II SAB/Wa 129/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-08
Skład orzekający: Danuta Kania, Janusz Walawski, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Finansów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej punktu 1 wniosku, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ ostatecznie udzielił informacji po wniesieniu skargi, a przekroczenie terminu nie było nadmierne. Sąd zobowiązał organ do udzielenia informacji i stwierdził bezczynność, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby zatrudnionych inspektorów kontroli skarbowej w określonych datach. Minister Finansów poinformował, że nie posiada żądanych informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność Ministra Finansów w zakresie punktu 1 wniosku. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę argumentował, że nie pozostawał w bezczynności, a następnie udostępnił żądaną informację. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Minister Finansów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. K. z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej punktu 1 wniosku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Finansów dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. K. z dnia [...] stycznia 2018 r., o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej punktu 1 wniosku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. K. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. J. K. wystąpił do Ministra Finansów o udostępnienie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", następujących informacji: (1) ilu inspektorów kontroli skarbowej było zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] lutego 2017 r., (2) ilu inspektorów kontroli skarbowej zostało odwołanych ze stanowiska w dniu wejścia w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, (3) ilu inspektorów kontroli skarbowej było zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] sierpnia 2017 r., (4) w ilu przypadkach doszło do ustania stosunku pracy inspektorów kontroli skarbowej w okresie pomiędzy [...] lutego 2017 r. a [...] sierpnia 2017 r.
Wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przekazanie ww. informacji na adres poczty elektronicznej: [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Ministerstwo Finansów poinformowało wnioskodawcę, że nie posiada informacji, o których mowa we wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r.
Pismem z dnia 2 lutego 2018 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. w zakresie punktu 1 wniosku. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
W związku z powyższym skarżący wniósł o: zobowiązanie Ministra Finansów do udzielenia informacji publicznej w zakresie odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 1 wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., tj. ilu inspektorów kontroli skarbowej było zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] lutego 2017 r.; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż mając na względzie uregulowania prawne oraz wynikające z nich kompetencje i obowiązki trudno uznać, żeby Minister Finansów - naczelny organ kontroli skarbowej wskazany w art. 8 ust. 1 uchylonej ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 720 ze zm.), dalej: "u.k.s., oraz podległy mu Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej - podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, nie posiadali informacji o liczbie inspektorów kontroli skarbowej zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] lutego 2017 r. Zaznaczył, że byt prawny GIKS ustał z dniem 1 marca 2017 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej a jego rola ustrojowa została przejęta przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Skarżący wskazał również, że na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.s. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej sprawował nadzór nad działalnością dyrektorów urzędów kontroli skarbowej, w których zatrudnieni byli inspektorzy kontroli skarbowej, a także inspektorów zatrudnionych w Ministerstwie Finansów oraz w wyodrębnionych, umundurowanych i uzbrojonych komórkach organizacyjnych kontroli skarbowej. Wywiązanie się przez GIKS oraz sprawującego nad nim zwierzchnictwo prawne i organizacyjne Ministra Finansów z ustawowych zadań określonych w art. 10 ust. 2 u.k.s., takich jak: określanie zadań urzędów kontroli skarbowej; sprawowanie kontroli wewnętrznej urzędów kontroli skarbowej; organizowanie szkoleń inspektorów kontroli skarbowej; ustalanie planów kontroli (dla których podstawową niezbędną daną jest informacja o posiadanych zasobach osobowych); analiza wyników działalności kontroli skarbowej i przedstawianie Ministrowi Finansów propozycji ich wykorzystania; prowadzenie działalności analitycznej i prognostycznej w odniesieniu do negatywnych zjawisk występujących w zakresie kontroli skarbowej; podawanie do wiadomości publicznej zbiorczej informacji o działalności kontroli skarbowej - nie byłoby możliwe bez posiadania udokumentowanej wiedzy o liczbie inspektorów kontroli skarbowej.
Na podstawie art. 39a u.k.s. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej powoływał i odwoływał inspektorów kontroli skarbowej. Nieuzasadnione byłoby zatem przyjęcie, że GIKS oraz podległe mu komórki organizacyjne MF nie posiadały danych w zakresie liczby powołanych i odwołanych inspektorów kontroli skarbowej oraz, że dane takie nie pozostają w dalszym ciągu w dyspozycji Ministra Finansów.
Skarżący zaznaczył, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku opieszałości w udostępnieniu informacji publicznej, ale także w przypadku powołania się przez organ na negatywne przesłanki udzielenia informacji, np. rzekomy brak posiadania informacji. W niniejszej sprawie organ powołał się na negatywną przesłankę dostępu do informacji publicznej w celu jej nieudzielenia lub odwleczenia terminu udzielenia informacji ponad termin określony w ustawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o: umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego; uznanie, że organ nie pozostawał w bezczynności; uznanie, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - w przypadku uznania przez Sąd, że organ pozostawał w bezczynności.
Organ zaznaczył, że przedmiotem postępowania sądowego jest bezczynność związana z brakiem udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktu 1 wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r.
Wskazał, że ww. wniosek dotyczy danych z dnia [...] lutego 2017 r., a więc z okresu poprzedzającego utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej i zniesienie przepisów ustawy o kontroli skarbowej, w tym zniesienie jako organu GIKS oraz jednostek organizacyjnych kontroli skarbowej.
Zgodnie z art. 159 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948) z dniem 1 marca 2017 r. ustawa o kontroli skarbowej utraciła moc (w tym przepis art. 8, art. 10 i art. 39a tej ustawy, na które powołuje się skarżący). W Ministerstwie Finansów była gromadzona informacja o powołanych i odwołanych inspektorach kontroli skarbowej zgodnie z art. 39a u.k.s. Informację tę należy jednak odróżnić od wskazania danych dotyczących liczby inspektorów kontroli skarbowej zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] lutego 2017 r. Informacja taka wymaga bowiem uzupełnienia danych pochodzących z jednostek podległych o stanie zatrudnienia w danym dniu. W systemie sprawozdawczości przyjętym przed utworzeniem KAS urzędy kontroli skarbowej przekazywały do GIKS m.in. informacje o stanie zatrudnienia z wyszczególnieniem liczby inspektorów kontroli skarbowej. Były to informacje kwartalne przekazywane do 10-go dnia miesiąca następnego po zakończeniu kwartału, sporządzane według stanu na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. Ostatnie takie sprawozdanie przekazane zostało w styczniu 2017 r. za IV kwartał 2016 r. Brak było jednak informacji o wnioskowanym przez skarżącego stanie zatrudnienia na dzień [...] lutego 2017 r.
Organ zaznaczył, że żaden przepis u.k.s., ani ustawy o KAS nie nakładał i nie nakłada obowiązku sprawozdawczości i posiadania informacji o stanie zatrudnienia inspektorów kontroli skarbowej w podległych urzędach kontroli skarbowej przez GIKS, Szefa KAS oraz nadzorującego Ministra Finansów. W związku z powyższym uzasadnione było stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2018 r. o braku wnioskowanych informacji.
W wyniku złożonej skargi i ograniczenia przez skarżącego zakresu wnioskowanych informacji, organ pozyskał odpowiednie dane z izb administracji skarbowej i dokonał ich analizy, a następnie w dniu [...] lutego 2018 r. (pismo nr [...]) udostępnił skarżącemu informację żądaną w punkcie 1 wniosku.
Mając na uwadze, że organ w niniejszej sprawie, na podstawie posiadanych informacji, dokonał rozpatrzenia wniosku w terminie ustawowym, a następnie, po uznaniu argumentacji skargi, zgromadził niezbędne dane oraz przeanalizował i udostępnił je przed upływem 2 miesięcy od dnia wpływu wniosku skarżącego, uzasadnione jest stanowisko, że organ nie pozostawał w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności". W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji.
Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).
W świetle powyższego, w orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, publ. CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej - Minister Finansów - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś przedmiot zaskarżenia obejmujący punkt 1 wniosku, tj. odpowiedź na pytanie ilu inspektorów kontroli skarbowej było zatrudnionych w jednostkach podległych Ministrowi Finansów według stanu na dzień [...] lutego 2017 r. - ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.
Spełniony został zatem zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie nie sposób pominąć faktu, że organ po wniesieniu skargi do Sądu udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną, co wynika z pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] lutego 2018 r., przesłanego drogą mailową, w którym udzielił odpowiedzi na punkt 1 wniosku.
Powyższe oznacza, że w dacie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. w zaskarżonej części, tj. w zakresie punktu 1 wniosku. W tak ukształtowanych okolicznościach faktycznych Sąd nie mógł uwzględnić skargi stosownie do uprawnień jakie posiada na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zobowiązywanie organu do spełnienia czynności, która została już dokonana, jest bowiem nieuprawnione i niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że Sąd nie był uprawniony do zbadania i stwierdzenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność organu stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu Minister Finansów dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r. i bezczynność ta trwała w dacie wystąpienia przez skarżącego ze skargą do Sądu. Wobec zakresu skargi bezczynność organu dotyczy tylko punktu 1 wniosku. Organ winien bowiem udzielić odpowiedzi bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, co w sposób jednoznaczny wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Organ natomiast rozpoznał wniosek w ww. zakresie dopiero w dniu [...] lutego 2018 r., a zatem do tej daty pozostawał w bezczynności.
Wprawdzie organ pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował, że nie posiada informacji objętych wnioskiem, a więc również informacji zawartych w punkcie 1 wniosku, jednak w żaden sposób nie uwiarygodnił swego stanowiska, co skarżący skutecznie zarzucił w skardze do Sądu.
Tymczasem jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych podmiot, który twierdzi, że nie posiada informacji wskazanej we wniosku, powinien to twierdzenie uwiarygodnić. Powiadomienie o nieposiadaniu żądanej informacji powinno zawierać dane pozwalające na ocenę rzetelności takiego twierdzenia. Gdyby bowiem przyjąć, że samo takie twierdzenie zwalnia od zarzutu bezczynności, wnioskodawca byłby faktycznie pozbawiony realnej ochrony (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 851/09, publ. LEX 586432). Informacja o nieposiadaniu wnioskowanych danych przez podmiot zobowiązany nie może ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia ich nieposiadania, lecz konieczne jest również wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Zatem powiadomienie powinno zawierać wskazanie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz ewentualnie wskazywać inne informacje (dane), które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014r. sygn. akt I SA/Po 248/14, publ. LEX nr 1492739).
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, Minister uznał argumentację skarżącego zawartą w treści skargi i po uzyskaniu odpowiednich danych z izb administracji skarbowej oraz dokonaniu ich analizy, w dniu [...] lutego 2018 r. udostępnił skarżącemu informację żądaną w punkcie 1 wniosku. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., tj. aby powiadomił skarżącego w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Ma to tym większe znaczenie, że organ - jak sam stwierdził w odpowiedzi na skargę - dysponował danymi przekazywanymi przez urzędy kontroli skarbowej do GIKS o stanie zatrudnienia z wyszczególnieniem liczby inspektorów kontroli skarbowej według stanu na IV kwartał 2016 r. (sprawozdanie przekazane w styczniu 2017 r.). Organ mógł zatem poinformować o zakresie posiadanych danych skarżącego, przekazać te dane skarżącemu i jednocześnie przedłużyć termin załatwienia wniosku w wymaganej części do czasu uzupełnienia danych (na dzień [...] lutego 2017 r.) przez właściwe jednostki organizacyjne.
Z akt sprawy nie wynika również, aby organ uznał, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., której udostępnienie wymaga uprzedniego zgromadzenia danych od podległych jednostek organizacyjnych oraz ich analizy. Stwarzałoby to po stronie organu obowiązek poinformowania skarżącego o takiej właśnie kwalifikacji żądanej informacji publicznej oraz wezwania skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu takiej informacji w zakreślonym terminie.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Minister Finansów informując skarżącego w dniu [...] stycznia 2018 r. o nieposiadaniu wnioskowanej informacji, a następnie przekazując w dniu [...] lutego 2018 r. informację objętą w punkcie 1 wniosku wobec wniesienia skargi na bezczynność w tym zakresie, w dacie wniesienia skargi pozostawał w stanie bezczynności. Nie można bowiem uznać, że do dnia [...] lutego 2018 r. organ podejmował właściwe - na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej - działania względem wniosku skarżącego.
Zaistniała bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W piśmiennictwie podkreśla się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, publ. OSP z 2015, nr 12, poz. 116). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy rozpatrywanej indywidualnie.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego w części objętej skargą, choć z uchybieniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., ale został załatwiony. Przekroczenie ww. terminu nie było aż tak nadmierne, aby można było rozpatrywać je w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Należy przy tym zaznaczyć, że po wpłynięciu skargi organ udostępnił skarżącemu żądaną informację. Niewłaściwe zastosowanie przez organ przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji zwłoka w załatwieniu wniosku informacyjnego, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania - obejmujących wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło