II SAB/Wa 130/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Asesor WSA - Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. z dnia 5 lutego 2008 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia 5 lutego 2008 r. skarżąca A. Z, w sprawie o sygn. II SAB/Wa 130/07, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączyła dokument zatytułowany "Zestawienie stałych przychodów i wydatków A. i M. Z". M. Z. jest mężem skarżącej. Z przedmiotowego wniosku wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz czteroletnią córką. Posiada trzy mieszkania: dwa w W. (w jednym mieszka wraz z rodziną) oraz mieszkanie w trakcie budowy – w P. Do posiadanych przedmiotów wartościowych skarżąca zaliczyła samochód marki Toyota, rocznik 2005, po wypadku, o wartości około 20.000 zł. Jednocześnie skarżąca podała, że nie posiada innych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. Skarżąca oświadczyła ponadto, że na dochody rodziny składają się jej zarobki z tytułu umowy o pracę w wysokości 4.950 zł brutto (około 3.500 zł netto), zarobki męża w wysokości 4.600 zł brutto (około 3.000 zł netto) oraz wpływy z najmu mieszkania w W. - 1.200 zł. Do miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: - koszty związane z utrzymaniem mieszkania przy ul. P. w W. (czynsz, telefon, gaz, energia elektryczna, ubezpieczenie, dwa telefony komórkowe, opłata radiofoniczna) - łącznie około 350 zł, - utrzymanie samochodu - średnio 930 zł, - opłaty związane z mieszkaniem przy ul. O. w W. wysokości około 350 zł, - czynsz za mieszkanie w P. – 430 zł, - spłatę kredytu bankowego na zakup mieszkania w P. w kwocie 1.600 zł, - opłaty związane z wykupieniem polis dla członków rodziny, w wysokości 410 zł, - opłaty za przedszkole, do którego uczęszcza córka skarżącej – 600 zł, - koszty związane z koniecznością zapewnienia opieki popołudniowo-wieczornej nad dzieckiem do czasu powrotu rodziców z pracy – 800 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że na utrzymanie czterech osób (także opiekunki córki skarżącej) pozostaje miesięcznie kwota 1.700 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi 400 zł na miesiąc, a dziennie - około 14 zł. Skarżąca oceniła, że nie ma środków ani możliwości, by takie dodatkowe środki zaoszczędzić i pokryć koszty kolejnej wniesionej sprawy, ponieważ zasoby skarżącej, jak i jej rodziców, zostały wyczerpane w toku innych postępowań sądowych. We wniesionym sprzeciwie od postanowienia odmawiającego jej prawa pomocy skarżąca podała, że kwota 14 zł dziennie na członka jej rodziny nie pozwala wygospodarować kolejnych środków na pokrycie kosztów niniejszej sprawy. Wymagałoby to bowiem uszczuplenia środków przeznaczonych na utrzymanie dziecka, co byłoby głęboko niemoralne. Znakomita większość ponoszonych przez jej rodzinę kosztów to koszty konieczne, a skarga zmierza do zdyscyplinowania organu. Nie jest możliwe zrezygnowanie z jakichkolwiek stałych wydatków, gdyż oznaczałoby to konieczność rezygnacji skarżącej z pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Przypadki, gdy strona skarżąca może być, na swój wniosek, zwolniona od kosztów, wskazuje art. 246 § 1 tej ustawy – przyznanie prawa pomocy następuje wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów tego postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc Państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, LEX nr 8272). Miesięczne dochody rodziny skarżącej wynoszą netto około 7.500 zł. W ocenie Sądu skarżąca i członkowie jej rodziny mają zaspokojone nie tylko podstawowe potrzeby życiowe, ale też potrzeby znacznie przekraczające poziom podstawowy. Dochody skarżącej pozwalają na utrzymywanie trzech mieszkań, ponoszenie kosztów eksploatacji samochodu, wykupienia polis ubezpieczeniowych dla wszystkich członków rodziny, a także kosztów wynikających z zapewnienia dziecku opieki przedszkolnej i opieki w czasie, kiedy rodzice są w pracy. Sytuacja materialna przedstawiona przez stronę umożliwia więc poniesienie kosztów niniejszego postępowania, które nie są znaczne – wynoszą bowiem zaledwie 100 zł. Trudno przyjąć, że dochody w kwocie 7500 zł nie pozwalają na wygospodarowanie kwoty 100 zł. Nawet jednak, jeśli rzeczywiście rodzina skarżącej tak precyzyjnie szacuje swoje wydatki, iż po zapłaceniu wszystkich stałych pozycji pozostaje średnio 14 zł na osobę miesięcznie, to struktura tych wydatków pozwala zrezygnować z niektórych z nich bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Należy raz jeszcze podkreślić, że dochody rodziny skarżącej są na tyle wysokie, iż nie pozwalają zwolnić jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zwalnianie z kosztów w takich przypadkach podważyłoby samą zasadę, iż strona ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu, doprowadziłoby do sytuacji, że ponoszenie tych kosztów przez stronę byłoby zupełnie wyjątkowe, skoro zwolnieniu podlegają osoby o tak wysokich relatywnie dochodach i relatywnie znacznym majątku. Godziłoby to w zasadę sprawiedliwości i równości wobec prawa, gdyż oznaczałoby przyzwolenie Sądu na nieuzasadnione uprzywilejowanie skarżącej poprzez pokrycie z budżetu Państwa, tzn. de facto z danin publicznych innych podatników, wydatków w jej sprawie. Maj powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 punkt Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił, jak w sentencji. Skarżąca nie zasługuje na zwolnienie od kosztów w całości, ani nawet w części.