II SAB/Wa 156/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-20
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska - Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca telekomunikacyjny, będący prywatnym podmiotem gospodarczym, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, nawet będący prywatnym podmiotem gospodarczym, wykonuje zadania publiczne w zakresie świadczenia powszechnie dostępnych usług telekomunikacyjnych. W związku z tym, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, chyba że istnieją ustawowe podstawy do ograniczenia tego dostępu. Bezczynność w tym zakresie uzasadnia skargę do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Orange Polska S.A. (dawniej Telekomunikacja Polska S.A.) z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji dotyczącej budowy urządzeń telekomunikacyjnych na jego nieruchomości. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się zobowiązania spółki do udzielenia informacji oraz zasądzenia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Orange Polska S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Orange Polska S.A. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska - Jung, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi S. I. na bezczynność Orange Polska S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. 1. zobowiązuje Orange Polska S.A. z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego S. I. z dnia [...] lipca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Orange Polska S.A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego S. I. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
| Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. S. I. (dalej jako skarżący) wezwał Telekomunikację Polską S.A. z siedzibą w [...] |
|(dalej: "Spółka") do zawarcia umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, dotyczącej posadowionych urządzeń |
|telekomunikacyjnych na nieruchomości stanowiącej jego własność, działce nr [...] opisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy w A. [...] |
|Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej KW nr [...]. Ponadto wystąpił o ustanowienie służebności przesyłu na wyżej opisanej |
|nieruchomości, polegającej na utrzymaniu i dostępie do urządzeń przesyłowych eksploatacji, dokonaniu kontroli, przeglądów, konserwacji,|
|modernizacji i remontów, usuwaniu awarii lub wymianie urządzeń w postaci infrastruktury telefonicznej, w zakresie niezbędnym do |
|zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania elementów infrastruktury telefonicznej za odpowiednim wynagrodzeniem w wysokości |
|[...] zł płatnym jednorazowo w dniu zawarcia aktu notarialnego. Skarżący zwrócił się również, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. |
|3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, |
|poz. 1198 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o udostępnienie kserokopii wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych |
|dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń usytuowanych na ww. działce, w tym protokołów z odbioru budowanych |
|linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Pismem z [...] listopada 2013 r. skarżący ponowił swój wniosek o udostępnienie w trybie |
|ustawy o dostępie do informacji publicznej kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, |
|przebudowy, remontu i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce będącej jej własnością, a w szczególności wszelkich |
|ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy, remontu i eksploatacji tych urządzeń na ww. działce oraz |
|innych dokumentów techniczno-prawnych. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Spółka poinformowała skarżącego, że w jej ocenie, znajdująca|
|się w jej posiadaniu dokumentacja nie stanowi informacji publicznej i jednocześnie podkreśliła że stanowi ona tajemnicę |
|przedsiębiorstwa i nie jest udostępniana osobom trzecim. |
|Pismem z [...] lutego 2014 r. S. I. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Orange Polska|
|S.A. z siedzibą w [...] w zakresie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2013 r., wnosząc o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o |
|zobowiązanie jej do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i w żądanej formie, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów |
|postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Motywując żądanie rozpoznania wniosku skarżący wskazał, że|
|do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są - oprócz władz publicznych - także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, co|
|wynika z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Wskazała, że "zadania publiczne" mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące |
|organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. "Zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla |
|ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie tych zadań zawsze wiąże się z |
|realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja usług telekomunikacyjnych i inne zadania wykonywane przez |
|przedsiębiorstwo telekomunikacyjne, ze względu na znaczenie dostępu do usług telekomunikacyjnych dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu |
|życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi". Z |
|tego względu, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnej dotyczy "sprawy |
|publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia wnioskowanej informacji. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że skarga na |
|bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia. Wskazał nadto, że do |
|dnia wniesienia skargi Spółka nie udzieliła żądanej informacji publicznej, ani nie wydała rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia |
|informacji, bądź o umorzeniu postępowania. |
|W odpowiedzi na skargę Orange Polska S.A. z siedzibą w [...] (do dnia [...] grudnia 2013 r. działająca pod firmą Telekomunikacja Polska|
|S.A. z siedzibą w [...] wniosła o odrzucenie skargi, z uwagi na brak właściwości Sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej |
|sprawy. |
|W pierwszej kolejności podniosła, że nie jest podmiotem obowiązanym do przekazywania skarg, albowiem nie jest organem i nie podpada pod|
|działanie art. 4 i 6 u.d.i.p. Z tych przyczyn przekazanie skargi winno być potraktowane jako działanie wymuszone obawą o konsekwencje |
|płynące z art. 55 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. |
|Z ostrożności procesowej Spółka dodatkowo podniosła, że jest prywatnym podmiotem gospodarczym, prowadzącym działalność gospodarczą w |
|rozumieniu ustawy o swobodzie gospodarczej i nie wykonuje zadań publicznych. Nie zalicza się również do osób prawnych, w których Skarb |
|Państwa lub inne podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 |
|grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.). Skarb Państwa nie jest również |
|akcjonariuszem Spółki. Orange Polska S.A. nie można także przypisać świadczenia usług telekomunikacyjnych jako zadania publicznego. |
|Nie jest bowiem jedynym podmiotem z taką ofertą telekomunikacyjną oraz nie jako jedyna działa na obszarze całego kraju. Nie ulega zatem|
|wątpliwości, że w stosunku do Orange Polska S.A. nie mają zastosowania postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto |
|Spółka podniosła, że skarga nie jest zasadna również i z tego powodu, że informacje, których żąda skarżąca nie należą do katalogu |
|informacji z art. 1 u.d.i.p., tj. nie są informacjami o sprawach publicznych. Mapy może skarżąca uzyskać bez żadnych przeszkód w Gminie|
|uiszczając stosowną opłatę. Natomiast żądane dokumenty są wykorzystywane w sprawach dotyczących wynagrodzeń za korzystanie z |
|nieruchomości przez operatorów sieci przesyłowych. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
|Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 |
|ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, |
|która w myśl art. 1 P.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot |
|zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej,|
|a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do |
|rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. |
|21 u.d.i.p. |
|Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w |
|sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania |
|czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy |
|bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w |
|przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości |
|określonej w art. 154 § 6. |
|Sąd zauważa, że z dniem [...] grudnia 2013 r. nastąpiła zmiana nazwy Spółki z Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w [...] na Orange |
|Polska S.A. z siedzibą w [...]. |
|W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Spółki w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, przy czym w pierwszej kolejności |
|stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki o odrzucenie skargi, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, o|
|których mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. |
|Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie |
|definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas,|
|gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo |
|istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął |
|stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o |
|postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w |
|załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Podmiot zobowiązany na|
|gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił |
|zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do przepisów ustawy o |
|dostępie do informacji publicznej. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej |
|obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym powyższej ustawy. |
|Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że|
|żądana przez skarżącą informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozwala na dokonanie oceny, |
|czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie |
|bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr |
|6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Odnośnie zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 |
|u.d.i.p. zgodnie z którym, do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania|
|publiczne. Ustawodawca stworzył w tym przepisie katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, który to |
|katalog nie jest zamkniętym, z uwagi na użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności". Podmioty te można w zasadzie podzielić na dwie|
|zasadnicze kategorie, tj. na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W pkt 5 omawianego przepisu jako podmiot|
|zobowiązany ustawodawca wskazał m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Termin "zadania publiczne" jest pojęciem |
|szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy |
|publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne |
|unormowania ustawowe. Pojęcie "zadania publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadania władzy publicznej" użytego w art. 61|
|Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami |
|władzy i - co należy podkreślić - bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i |
|użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągnięciu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze|
|wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK |
|851/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Telekomunikacja, to dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją wszelkiego rodzaju informacji na odległość. Obejmuje również |
|sposoby przetwarzania tych informacji, kodowanie, sprzęt telekomunikacyjny, teorie propagacji, sieci telekomunikacyjne i wiele innych |
|zagadnień. Obecnie telekomunikacja w coraz większym stopniu zależy od rozwiązań informatycznych i zaczyna odgrywać coraz większe |
|znaczenie w sieciach komputerowych. Wykonywana jest przy użyciu środków łączności. Orange Polska S.A. jest podmiotem działającym na |
|rynku telekomunikacyjnym i wykonuje czynności podlegające regulacji przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne |
|(Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.). Jak wynika z art. 1 pkt 1 tej ustawy, działalnością telekomunikacyjną jest świadczenie usług |
|telekomunikacyjnych, dostarczanie sieci telekomunikacyjnych lub świadczenie usług towarzyszących. W rozumieniu art. 2 pkt 27 ww. ustawy|
|Spółka jest zarówno dostawcą usług, jak i operatorem, zatem prowadzi pełną działalność regulowaną w tej materii. Świadcząc usługi w |
|powyższym zakresie czyni to na użytek publiczny, bowiem dysponuje siecią telekomunikacyjną wykorzystywaną do świadczenia publicznie |
|dostępnych i powszechnych usług telekomunikacyjnych, telefonicznych (art. 2 pkt 29, 30, 31 ww. ustawy). |
|Zgodnie z treścią art. 2 pkt 42 ww. ustawy telekomunikacja to nadawanie, odbiór lub transmisja informacji, niezależnie od ich rodzaju, |
|za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną. Działania te Spółka |
|wykonuje na zasadzie powszechności, a więc nieograniczonego dostępu. "Zważywszy na te okoliczności oraz na znaczenie dla obecnego |
|społeczeństwa ogółem, jak i jednostek oraz aparatu państwowego, nie tylko samych informacji, ale też sposobu ich przesyłania, |
|uprawnioną jest konkluzja, że materia ta należy do jednych z ważniejszych dziedzin działalności państwa zmierzającej do prawidłowego |
|jego funkcjonowania oraz zaspokajania potrzeb obywateli. Działalność ta jest działalnością regulowaną (art. 10 ww. ustawy), wymagającą |
|spełnienia szczególnych warunków określonych przepisami prawa, reglamentowana pod względem m.in. częstotliwości i numeracji. W tym |
|zakresie godzi się zwrócić uwagę na zadania Urzędu Komunikacji Elektronicznej (m.in. art. 6, art. 6a, art. 6b, art. 7, art. 137, art. |
|138, art. 178 ww. ustawy). To wszystko wzmacnia pogląd o pozycji każdego przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego jako podmiotu |
|wykonującego zadania publiczne, które mogą wykonywać również podmioty niepubliczne. Pojęcie zadań publicznych zostało użyte w art. 15, |
|art. 16, art. 163, art. 164 Konstytucji RP, wszak ograniczone tam do zadań wykonywanych przez władze publiczne, w tym jednostki |
|samorządu terytorialnego. Oczywistym jednak być musi, że skoro ich realizację powierzono także innym podmiotom (przykładowo prowadzenie|
|szkół czy placówek ochrony zdrowia), to poszerzono ten zakres. Tym bardziej należy opowiedzieć się za zaliczeniem do tej kategorii |
|przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego. Przy tym nie bez znaczenia jest okoliczność, że konstytucyjnie zagwarantowane są: prawo |
|pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1), jak też wolność i ochrona tajemnicy komunikowania się (art. 49). Ich |
|uszczegółowienie znalazło wyraz w przepisie art. 159 ustawy Prawo telekomunikacyjne regulującym tajemnicę komunikowania się. Wynika z |
|nich ranga omawianej materii. Zadania publiczne zamykane są w ramach trzech kategorii: świadczenia lub zapewnienia wykonania usług na |
|rzecz mieszkańców (np. dostarczanie mediów, komunikacja zbiorowa, budowa i utrzymanie dróg, edukacja, opieka zdrowotna), |
|administrowanie określonymi dziedzinami głównie poprzez wydawanie decyzji administracyjnych (np. pozwoleń na budowę, koncesji na |
|działalność), tworzenie norm regulujących określone dziedziny w ramach uprawnień ustawowych (np. wydawanie aktów prawa miejscowego). |
|Zadania publiczne definiowane są – w uproszczeniu – jako zadania polegające na zaspokajaniu potrzeb mieszkańców, a więc wszelkie |
|działania podejmowane dla dobra wspólnego, przy czym pojęciu temu nadaje się różną wymowę w zależności od m.in. poziomu |
|cywilizacyjnego. Dostęp do środków łączności, w tym telefonicznej, internetowej, jest już tak powszechny, że niepodobna nie traktować |
|go inaczej jak tylko w kategoriach powszechnej podstawowej potrzeby społecznej. Z drugiej strony zagadnienia te mają silny nośnik |
|ważności dla funkcjonowania państwa, w tym aspekcie obronności i sytuacji zagrożenia. Wskazać tu należy na przepisy art. 176, art. |
|176a, art. 177 ust. 3 i 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne, z których wynika przede wszystkim konieczność zapewnienia ciągłości |
|świadczenia usług telekomunikacyjnych lub dostarczania sieci telekomunikacyjnej oraz zabezpieczenia infrastruktury telekomunikacyjnej w|
|sytuacjach szczególnych zagrożeń". Zacytowane wyżej stanowisko, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, zaprezentował |
|Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2450/13 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|Analizując kwestię zakresu podmiotowego zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można pominąć regulacji unijnych, w|
|tym dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług |
|łączności elektronicznej (Dz. Urz. L 108, 24/04/2002), w której zapisano obowiązek państw członkowskich zapewnienia swobody w zakresie |
|dostępu do sieci i świadczenia usług łączności elektronicznej. Z kolei Traktat Lizboński zapewnia ochronę usług świadczonych w ogólnym |
|interesie w Unii Europejskiej. Dodał on do traktatów założycielskich "Protokół w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym" (nr |
|26), mający taką samą moc prawną, co traktaty. "Usługi świadczone w interesie ogółu", to usługi świadczone w interesie ogółu i |
|podlegające szczególnym obowiązkom z tytułu świadczenia usług publicznych. Klasycznym przykładem takiego obowiązku jest obowiązek |
|świadczenia danej usługi na terytorium całego kraju, w przystępnych cenach, na porównywalnym poziomie jakości, niezależnie od |
|opłacalności poszczególnych operacji. Takie świadczenia przyczyniają się do osiągnięcia celów solidarności i równości i obejmują: a) |
|usługi nierynkowe (tj. obowiązkowa edukacja szkolna, bezpieczeństwo socjalne itp.), b) obowiązki państwa (tj. bezpieczeństwo, wymiar |
|sprawiedliwości itp.), c) usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (podstawowe usługi w zakresie dostaw energii elektrycznej,|
|telekomunikacja, usługi pocztowe, transportowe, gospodarka rolno-kanalizacyjna, gospodarowanie odpadami itp.). |
|Pojęcie "usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym" nie zostało szczegółowo określone w prawie unijnym. Zazwyczaj oznacza to |
|komercyjne usługi służące interesowi ogólnemu, na które władze publiczne mogą nakładać szczególne obowiązki z tytułu świadczenia usług |
|publicznych (usługi transportowe, pocztowe, energetyczne i telekomunikacyjne). Państwa członkowskie samodzielnie określają, jakie |
|usługi należą ich zdaniem do usług "świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym". |
|W sferze łączności publicznej ustawodawca polski zrezygnował z utrzymania monopolu państwa. Na tym polu mamy do czynienia z |
|prywatyzacją zadań publicznych, co wiąże się z dopuszczeniem podmiotów niepublicznych do wykonywania zadań publicznych, jakimi są |
|usługi telekomunikacyjne. Specyfika rynku telekomunikacyjnego wynika w dużej mierze z faktu istotnego ograniczenia zasady swobody |
|prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawa Prawo telekomunikacyjne wskazuje organy, które są uprawnione (władne) do ingerowania w |
|działalność operatorów telekomunikacyjnych i określa środki służące realizacji celów określonych tą ustawą. Z art. 1 ust. 2 Prawa |
|telekomunikacyjnego wynika, że celem ustawy jest stworzenie warunków dla: wspierania równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie |
|świadczenia usług telekomunikacyjnych; rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej; zapewnienia ładu w |
|gospodarce numeracją, częstotliwościami oraz zasobami orbitalnymi; zapewnienia użytkownikom maksymalnych korzyści w zakresie |
|różnorodności, ceny i jakości usług telekomunikacyjnych; zapewnienia neutralności technologicznej; zapewnienia użytkownikom końcowym |
|będącym osobami niepełnosprawnymi dostępu do usług telekomunikacyjnych równoważnego poziomu dostępu, z jakiego korzystają inni |
|użytkownicy końcowi. Zatem, skoro cel ustawy zakłada świadczenie usług na zasadzie konkurencyjności, to tym samym wykluczono rezerwację|
|tej działalności gospodarczej wyłącznie dla podmiotów publicznych. Dlatego też w art. 2 pkt 27 ww. ustawy definiuje się pojęcie |
|przedsiębiorcy telekomunikacyjnego uprawnionego do świadczenia usług telekomunikacyjnych jako przedsiębiorcę lub inny podmiot |
|uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą|
|na dostarczeniu sieci telekomunikacyjnych, świadczeniu usług towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Jednocześnie ww.|
|ustawa przez publiczną sieć telekomunikacyjną rozumie sieć telekomunikacyjną wykorzystywaną głównie do świadczenia publicznie |
|dostępnych usług telekomunikacyjnych. Natomiast publicznie dostępna usługa telefoniczna, to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu|
|użytkowników, dla inicjowania i odbierania, bezpośrednio lub pośrednio, połączeń krajowych lub krajowych i międzynarodowych, za pomocą |
|numeru lub numerów ustalonych w krajowym lub międzynarodowym planie numeracji telefonicznej. |
|Uwzględniając powyższe regulacje, stwierdzić należy, że Spółka, jakkolwiek jest podmiotem prywatnym - co nie jest sporne między |
|stronami, wykonuje zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Jest firmą, która ma ofertę |
|telekomunikacyjną dostępną w całym kraju. Działa bowiem na rynku telefonii stacjonarnej, telefonii komórkowej, internetu i transmisji |
|danych. Podkreślić przy tym należy, że nie każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne pełni tak ważną dla tej dziedziny rolę, jak |
|niniejsza Spółka. Wskazać tu należy nie tylko na liczbę abonentów telefonii tradycyjnej, ale także, co jest dla współczesnej |
|telekomunikacji najistotniejsze, fakt dysponowania przez tę Spółkę znaczną ilością sieci telekomunikacyjnych, w tym tzw. światłowodów, |
|która to sieć służy nie tylko jej abonentom, ale stanowi także nośniki wykorzystywane przez inne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne. |
|Jeżeli zważy się, że sieć ta służy nie tylko potrzebom telefonii (rozumianej zarówno tradycyjnie, jak i mobilnie), ale także łączności |
|internetowej oraz rozprowadzaniu sygnałów telewizyjnych oraz radiowych, to Spółka jawi się jako bardzo istotny podmiot organizujący |
|telekomunikację w Polsce. |
|Reasumując powyższe, uznać należy, że Spółka będąc podmiotem prywatnym, z punktu widzenia prawa administracyjnego publicznego wykonuje |
|bardzo istotne zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Uwzględniając zatem wskazane wcześniej |
|znaczenie usług telekomunikacyjnych z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, przyjąć trzeba, że Spółka jest |
|podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie zgodzić się należy|
|ze stanowiskiem zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że Spółka nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa lub inne podmioty |
|określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów |
|(poświadczona za zgodność z oryginałem kopia wyciągu ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej TP S.A. |
|sporządzonego na dzień [...] grudnia 2012 r.). Nie był to jednak wyznacznik decydujący o zaliczeniu Spółki do grona podmiotów objętych |
|działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyznacznikiem tym jest bowiem realizacja zadań publicznych. |
|Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji |
|publicznej. Spełniony został również jej zakres przedmiotowy, bowiem żądane przez skarżącą informacje – wbrew twierdzeniom zawartym w |
|odpowiedzi na skargę - mają charakter informacji publicznej w rozumieniu powołanej ustawy. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art.|
|61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje|
|publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych|
|osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub |
|majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów |
|władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o |
|którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów |
|gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). |
|Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb |
|dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega |
|ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywistym jest, że zakres stosowania ww. |
|ustawy wytycza tylko dostęp do informacji publicznej, nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji. |
|Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i |
|podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W przepisie art. 6 ust. 1 |
|u.d.i.p. ustawodawca dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. |
|W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do |
|władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie|
|zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. |
|Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w |
|tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną |
|jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść |
|wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor|
|informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego |
|takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy |
|realizacji przewidzianych prawem zadań. |
|Zaznaczenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 2 ust 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać |
|wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Oznacza to, że o tym, czy dany dokument ma charakter informacji publicznej nie decyduje |
|cel, w jakim strona chce go uzyskać. |
|Z tego względu żądane przez skarżącego informacje w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych |
|dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń telekomunikacyjnych wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2013 r.,|
|w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami, usytuowanych na działkach opisanych we wniosku, |
|stanowią informacje publiczne. Skarżący domagał się bowiem udostępnienia "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", o |
|jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p., a także innych dokumentów związanych z procesem |
|inwestycyjnym urządzeń telekomunikacyjnych. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dokumentacja związana z procesami |
|inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa,|
|jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (por. wyroki WSA w Krakowie z 15 |
|stycznia 2013 r., II SAB/Kr 184/12, 28 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 21/12, wyroki WSA w Poznaniu z 29 maja 2008 r., IV SA/PO 545/07, z |
|19 grudnia 2007 r., IV SA/PO 652/07, publ. https://cbosa.nsa.gov.pl). |
|Zauważyć nadto trzeba, że nie zostało wykazane, by skarżący był stroną ewentualnych postępowań w sprawie lokalizacji i budowy linii |
|telekomunikacyjnej na wskazanych działkach, co umożliwiłoby jej dostęp do dokumentów na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. Ewentualna |
|możliwość zwrócenia się przez skarżącą o udostępnienie tych dokumentów do jakiegokolwiek innego podmiotu również w trybie przepisów |
|ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wyłącza uprawnienia do zwrócenia się z tym wnioskiem do spółki, skoro jest ona |
|podmiotem objętym regulacją tej ustawy. Odnosząc się natomiast do zawartego we wniosku dostarczenia "planów z mapkami", uznać należy, |
|że brak jest podstaw do przyjęcia, że żądanie to dotyczy map gromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Żądanie |
|to jest na tyle nieprecyzyjne, iż organ winien wezwać wnioskodawcę do jego sprecyzowania. Dopiero dookreślenie żądania pozwoli na |
|ustalenie, czy wnioskowana informacja dostępna jest na innych zasadach w innym trybie. |
|Należy także mieć na względzie fakt, iż zobowiązana Spółka była w przeszłości przedsiębiorstwem państwowym. Inwestycje jakie wtedy |
|realizowała, były niewątpliwie wykonywane ze środków państwowych, co dodatkowo świadczyłoby o tym, że wnioskowana informacja dotyczy |
|sfery publicznej. |
|Uwzględniając powyższe, uznać więc należy, że żądane przez skarżącego dokumenty stanowią - co do zasady - informację publiczną. Inną |
|kwestią jest natomiast dostęp do danych osobowych w nich zawartych, bądź objętych tajemnicą służbową lub państwową lub też tajemnicą |
|przedsiębiorstwa, lecz rozważania w tym zakresie na tym etapie postępowania są przedwczesne. |
|Ubocznie zauważyć należy, że przepis art. 5 u.d.i.p. wprowadza ograniczenie w zakresie udzielania informacji publicznej. Stanowi on, że|
|prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych |
|oraz ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Nadto, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na |
|prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (ust. 2). Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych nie jest |
|możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 u.d.i.p., Spółka powinna odmówić udostępnienia |
|informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 u.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji pozwala|
|wdrożyć kontrolę administracyjną i sądową. Natomiast odmowa udostępnienia żądanych dokumentów w drodze pisma nie stanowi udzielenia |
|informacji publicznej, nie znosi stanu bezczynności. |
|W konkluzji Sąd stwierdza, że skoro Orange Polska S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wniosek |
|skarżącego z [...] lipca 2013 r. dotyczył takich właśnie informacji, to w sytuacji, gdy Spółka dysponuje żądanymi informacjami - nawet|
|jeśli sama ich nie wytworzyła - powinna je zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od |
|daty złożenia wniosku, udostępnić skarżącej, ewentualnie w tym terminie wydać decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie |
|ich udostępnienia, jeśli uzna, że istnieją podstawy do takiej odmowy z powodu ograniczeń, o których mowa w art. 5 u.d.i.p. Zaznaczyć |
|przy tym należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie |
|obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p., poza organami administracji publicznej, również inne podmioty wymienione w art. 4 |
|u.d.i.p. |
|Natomiast w sytuacji, gdyby Spółka nie dysponowała objętymi wnioskiem informacjami, winna o tym fakcie pisemnie powiadomić skarżącą, |
|mając na względzie, że taka informacja nie wymaga formy decyzji administracyjnej. |
|Wobec powyższego, Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. zobowiązał Spółkę do rozpoznania |
|wniosku skarżącego z dnia 3 lipca 2013 r., który to wniosek nie został dotychczas rozpoznany. |
|Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała |
|miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, że zachowanie |
|Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz |
|wynikało z błędnego przekonania, że żądane przez skarżącą informacje nie posiadają waloru informacji publicznej. |
|O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło