II SAB/Wa 164/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. G. na bezczynność Krajowej Rady Bibliotecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2024 r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić M. G. kwotę w wysokości 100 (stu) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. M. G. (dalej: Skarżący) pismem z [...] marca 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) skargę na bezczynność Krajowej Rady Bibliotecznej (dalej: Organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2024 r. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że dotyczy wniosku w rozumieniu przepisów działu VIII ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.), a jako taka nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1-9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt. 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto wedle art. 5 pkt 1-5 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa; 4) wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz: a. o których mowa w art. 2 pkt 2-5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz.Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, z późn. zm.), b. wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. z 2021 r. poz. 1697 oraz z 2023 r. poz. 547); 5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Na podstawie art. 58 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1), czyniąc to postanowieniem, co może zrobić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Przyjęte w polskim porządku prawnym pozytywne określenie właściwości sądów administracyjnych oznacza, że skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna tylko na formy działania, względnie zaniechania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a., oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne. A contrario, skarga na inne formy działania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu nie sposób zakwalifikować domniemanej bezczynności Organu jako dotyczącej postępowania w sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Skarżący sam podkreślił we wniosku z dnia 4 lutego 2024 r., że zwraca się do Organu z wnioskiem w rozumieniu działu VIII k.p.a. Należy przychylić się do stanowiska Organu co do charakteru tego pisma, zwłaszcza że z jego treści nie wynika, aby intencją Skarżącego było zawarcie żądania rozpatrywanego w innym trybie niż przewidzianym przez przepisy działu VIII k.p.a. Czynności podjęte w tego typu postępowaniu nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie zawarto ich w przedmiotowym katalogu jurysdykcji sądów administracyjnych. Co więcej, przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia tego typu czynności; także próba ich zakwalifikowania jako czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie (zob. pkt 18 komentarza do art. 3 p.p.s.a. w: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2011 r.). Skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego (por. wprowadzenie do komentarza dot. działu VII k.p.a. w: B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Warszawa 2022 r.) Skargi te są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). W postępowaniu skargowym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (tak WSA w Lublinie w prawomocnym postanowieniu z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 428/21). Przedstawiona powyżej argumentacja znajduje odzwierciedlenie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienia NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, oraz postanowienia WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 517/22, z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 605/21, oraz z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 784/19). Sąd nie wypowiedział się co do pozostałych zarzutów Skarżącego zawartych w skardze z uwagi na swój ogólny brak właściwości w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. 1 sentencji, natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w pkt. 2 sentencji.