II SAB/Wa 195/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Grochowskiej-Jung od orzekania w sprawie II SAB/Wa 195/11 ze skargi J. D. na Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotychczas wydanych w sprawie decyzji administracyjnych postanawia oddalić wniosek. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 28 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 195/11 ze skargi J. D. na Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotychczas wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, skarżący J. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Grochowskiej-Jung od udziału ww. sędziego w przedmiotowej sprawie, argumentując powyższe orzekaniem przez wymienionego sędziego we wcześniejszych sprawach, które mają związek ze sprawą II SAB/Wa 195/11. W dniu 05 lipca 2012 r. sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung złożyła pisemne oświadczenia, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: ppsa, wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 195/11 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). Należy podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ppsa może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.) W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ewy Grochowskiej-Jung, jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 195/11, zgłosił ustnie do protokołu posiedzenia w dniu 28 czerwca 2012 r., podając, jako przyczynę uzasadniającą wyłączenie, wcześniejsze orzekanie wymienionego sędziego w sprawach, które mają związek ze sprawą II SAB/Wa 195/11. Dokonana przez tutejszy Sąd analiza spraw ze skarg J. D. rozpoznawanych z udziałem sędziego WSA Ewy Grochowskiej-Jung, jako członka składu orzekającego, toczących się przed WSA w Warszawie, pokazuje, poza rozpoznawaną sprawą, na sprawy zarejestrowane pod następującymi sygn. akt: II SA/Wa 1215/11, II SA/Wa 1636/09, II SA/Wa 1050/09, II SO/Wa 20/09, II SO/Wa 19/09, II SAB/Wa 197/08, II SAB/Wa 127/07. W sprawie II SA/Wa 1215/11 ww. sędzia brała udział w wydaniu postanowienia z dnia 19 czerwca 2012 r. oddalającego wniosek J. D. o wyłączenie sędziów WSA w Warszawie Jacka Fronczyka oraz Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie II SA/Wa 1215/11 ze skargi J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w zakresie odmowy wydania decyzji stwierdzającej nieważność dotychczas wydanych decyzji emerytalnych. Przedmiotem sprawy II SA/Wa 1636/09 była skarga J. D. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nieważności decyzji. Postępowanie w sprawie II SA/Wa 1050/09 dotyczyło skargi J. D. na niepraworządne działanie Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Z. W sprawie II SO/Wa 20/09 Sąd rozpoznawał wniosek J. D. o ustalenie stosunku prawnego – wysokości uposażenia przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, zaś w sprawie II SO/Wa 19/09 wniosek J. D. o ustalenie stosunku prawnego – daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i wysokości należności pieniężnych przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby. Przedmiotem sprawy II SAB/Wa 197/08 była skarga J. D. na bezczynność Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Z. w przedmiocie wydania zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności dla celów zaopatrzenia emerytalnego. Natomiast sprawa II SAB/Wa 127/07 dotyczyła skargi J. D. na bezczynność Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Z. w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2007 r. o wydanie świadectwa służby. Przepis art. 18 § 1 pkt 6a ppsa oznacza, że sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania sprawy wszczętej na podstawie skargi na kolejną decyzję lub postanowienie, wydane w sprawie administracyjnej po wzruszeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym wydanej poprzednio w tej sprawie decyzji lub postanowienia, ale także w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie wydane w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym, o ile zasiadał w składzie orzekającym o legalności decyzji lub postanowienia wydanych poprzednio lub wydanych w trybie zwykłym (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś i inni, Wydanie 4, Warszawa 2011 r., s. 208.). Sprawy o wskazanych wyżej sygnaturach nie są tożsame ze sprawą niniejszą, czego wyraźnie wymaga przepis art. 18 § 1 pkt 6a ppsa, mowa jest w nim bowiem o prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie. Wymóg orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję lub postanowienie należy odnieść do orzekania w sprawie konkretnie oznaczonego i wydanego już aktu administracyjnego. Oznacza to, że kluczowe znaczenie dla zastosowania art. 18 § 1 pkt 6a ppsa ma przedmiot zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie brak jest elementu tożsamości przedmiotowej, ponieważ żadna z ww. spraw nie dotyczyła kwestii przewlekłego prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie mamy również do czynienia z ponownym orzekaniem przez Sąd, czy orzekaniem przez Sąd w warunkach wznowienia postępowania, tak by zaistniała ewentualna możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy przez członków poprzednio orzekającego składu. Przepis art. 19 ppsa reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie i bez skrępowania rozpoznać sprawę i wydać w niej orzeczenie. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. Rozpoznając sprawę należało ustalić, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. Z oświadczenia złożonego przez sędziego WSA Ewę Grochowską-Jung w dniu 05 lipca 2012 r. wynika, że nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie. Powyższe oświadczenie, w szczególności wobec braku argumentów przeciwnych, sformułowanych przez skarżącego, stanowi podstawę do przyjęcia przez tutejszy Sąd stanowiska, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające wyłączenie ww. sędziego ze składu orzekającego w niniejszej sprawie na podstawie art. 19 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.