II SAB/Wa 207/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Spraw Zagranicznych dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz J. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2018 r. J. K. zwrócił się do Ministra Spraw Zagranicznych o przekazanie informacji publicznej w postaci odpowiedzi na następujące pytania: 1.ilu pracowników było zatrudnionych w Departamencie [...]Ministerstwa Spraw Zagranicznych, wg stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r., na stanowisku głównego specjalisty? 2. jakie wynagrodzenie, wg stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r., posiadały poszczególne osoby zatrudnione na stanowisku głównego specjalisty w Departamencie [...] Ministerstwa Spraw Zagranicznych tj. jaki mnożnik, jakie inne składniki oraz w jakiej wysokości? 3. jaka była, wg stanu na dzień 31 sierpnia 2017 r., łączna wysokość miesięcznego wynagrodzenia brutto poszczególnych osób zatrudnionych na stanowisku głównego specjalisty w Departamencie [...] Ministerstwa Spraw Zagranicznych? Wnioskodawca zwrócił się o przekazanie informacji na podany we wniosku adres poczty elektronicznej. W dniu [...] marca 2018 r. J. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Pełnomocnik zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1 , art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wniósł o zobowiązanie Ministra Spraw Zagranicznych do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2018 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że Minister Spraw Zagranicznych jest podmiotem zobowiązanym na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest w posiadaniu żądanych we wniosku informacji. Wskazał, że organ nie udzielił informacji w terminie przewidzianym w ustawie. Podniósł, że do chwili sporządzenia skargi wnioskodawca nie otrzymał odpowiedzi na wniosek. Minister Spraw Zagranicznych, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. wobec uczynienia zadość wnioskowi skarżącego w zakresie udostępnienia informacji przez niego żądanej. Podał, że w dniu [...] marca 2018 r., a więc już po otrzymaniu przez organ skargi, została udzielona wnioskodawcy odpowiedź drogą elektroniczną w zakresie i w formie przez niego żądanym, w związku z czym prowadzenie postępowania skargowego stało się w ocenie organu bezprzedmiotowe. Pełnomocnik podniósł, że udzielenie żądanej informacji publicznej nastąpiło jedynie z niewielkim opóźnieniem i organ nie stwierdza, ażeby zaskarżona bezczynność miała miejsce bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa.  Akta sprawy z wniosku J. K. z dnia [...] lutego 2018 r. nadesłane przez organ do Sądu zawierają odpowiedź z dnia [...] marca 2018 r. udzieloną wnioskodawcy przez Dyrektora Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych na poszczególne pytania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Minister Spraw Zagranicznych jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. Informacje dotyczące liczby osób zatrudnionych na określonym stanowisku w organie władzy publicznej, jak też informacje dotyczące wydatkowania środków publicznych na wynagrodzenia osób mających związek z realizacją zadań publicznych stanowią informacje o sprawie publicznej. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji publicznej organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, jak wskazane wyżej, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Rozpatrując skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. Sąd stwierdził, że była ona zasadna w chwili jej wniesienia. Organ nie udostępnił bowiem informacji stanowiących informację publiczną w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji z powołaniem się na przesłankę wyłączającą dopuszczalność jej udostępnienia (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), zatem pozostawał w bezczynności. Termin 14 dni od dnia wniesienia wniosku upłynął w dniu 26 lutego 2018 r. Wobec tego, że żądana we wniosku informacja publiczna została wnioskodawcy udostępniona w dniu [...] marca 2018 r., brak było podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. Jednocześnie brak jest w takiej sytuacji podstaw do umorzenia postępowania, o co wnosił organ (v. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1621/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu Sąd stwierdził, że Minister Spraw Zagranicznych dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku J. K. z dnia [...] lutego 2018 r. Bezczynność ta nie miała w ocenie Sądu charakteru rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie organ pozostawał 25 dni w opóźnieniu w realizacji wniosku, jednakże odpowiedzi na żądanie wnioskodawcy udzielił. Powyższe nie stanowi w stanie faktycznym tej sprawy podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 tej ustawy orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł., wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego w wysokości 480 zł. oraz opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa 17 zł.