II SAB/Wa 228/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w grudniu 2015 roku?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Rozstrzygnięcie oparto na stwierdzeniu, że organ nieprawidłowo przystąpił do załatwienia wniosku, nie ustalając w pierwszej kolejności, czy posiada żądane umowy i czy mieszczą się one w pojęciu informacji publicznej, co skutkowało niepełną i niekonkretną odpowiedzią.Stan faktyczny
Skarżący K. B. zwrócił się do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o udostępnienie treści wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w grudniu 2015 roku. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, udostępniając trzy umowy zawarte w trybie zamówień publicznych i argumentując, że pozostałe umowy nie stanowią informacji publicznej lub podlegają innym przepisom. Skarżący zarzucił organowi bezczynność, twierdząc, że odpowiedź jest niepełna i wymijająca. Stowarzyszenie [...] zgłosiło swój udział w sprawie, popierając stanowisko skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. B. z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, za wyjątkiem trzech umów udostępnionych jako załączniki do pisma z dnia [...] marca 2016 r.; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddalono; 4. zasądzono od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku skarżącego K. B. z dnia [...] marca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, za wyjątkiem trzech umów udostępnionych jako załączniki do pisma z dnia [...] marca 2016 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. B. w dniu [...] marca 2016 r. zwrócił się do Referatu do Spraw Dostępu do Informacji Publicznej Sądu Najwyższego z wnioskiem o przesłanie danych zawierających treść wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w grudniu 2015 roku. Wnosił jednocześnie o zasłonienie danych prywatnych tj. adres zamieszkania, numer PESEL kontrahentów, ale zachowanie np. imion i nazwisk wykonawców, nazw przedsiębiorców. Powyższy wniosek został przesłany drogą elektroniczną.
W odpowiedzi (pismo z dnia [...] marca 2016 r.), Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wskazał, iż prezentuje w sprawie następujące stanowisko.
Umowy prawa cywilnego lub umowy prawa pracy, których stroną jest Skarb Państwa - Sąd Najwyższy/Pierwszy Prezes SN lub - w wypadku umów prawa pracy - Sąd Najwyższy jako pracodawca:
1) nie świadczą o działalności Sądu Najwyższego/Pierwszego Prezesa SN w znaczeniu, w którym o takiej działalności jest mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2) nie są dokumentami, o których mowa w art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
3) nie świadczą o sprawach publicznych w znaczeniu, w którym o takich sprawach jest mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.),
4) nie są również dokumentami, o których mowa w art. 6 ust. 2 w powyższej ustawie.
Od reguły niestosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do umów prawa pracy oraz do umów prawa cywilnego istnieją pewne wyjątki. Dotyczą one, miedzy innymi, umów zawieranych z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych. W art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U z 2013 r., poz. 907 ze zm.) stwierdza się, że takie "umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej".
Organ wskazał, iż w grudniu 2015 r., w wyniku postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, zostały podpisane 3 umowy:
1) z inicjatywy Biblioteki SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie prenumeraty czasopism zagranicznych w 2016 r.,
2) z inicjatywy Biblioteki SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie systematycznej dostawy prasy i czasopism polskich w 2016 r.,
3) z inicjatywy Biura Organizacyjnego SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie usług pocztowych w 2016 r. i 2017 r.
Biuro Studiów i Analiz SN wyraża pogląd, że umowy zawierane przez Skarb Państwa - Sąd Najwyższy/Pierwszego Prezesa SN lub przez Sąd Najwyższy poza trybem zamówień publicznych mogą być ewentualnie udostępniane osobom trzecim (poza relacjami służbowymi) w całości lub w części wyłącznie na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), czyli po przedstawieniu Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego odpowiedniego wniosku, dopuszczonego treścią art. 73 i n. tej ustawy, za Jej zgodą lub osoby przez Nią upoważnionej. Pana wystąpienie z dnia [...] marca br. takim wnioskiem nie jest.
Nie ulega również wątpliwości, że treść umów objęta jest tajemnicą pracowniczą w znaczeniu, w jakim o takiej tajemnicy jest mowa, między innymi, w art. 100 § 2 pkt 4 i pkt 5 Kodeksu pracy. Oznacza to również, że przy braku wyraźnego nakazu ze strony ustawy lub sądu ewentualne udostępnienie umowy osobie trzeciej wymaga wyraźniej zgody kierownika zakładu pracy, czyli Pierwszej Prezes SN lub osoby działającej w ramach Jej kompetencji. Taka zgoda w związku z Pana wystąpieniem z [...] marca br. do dnia udzielenia niniejszej odpowiedzi nie została wyrażona.
W załączeniu do tej odpowiedzi wraz z nią na adres poczty elektronicznej K. B. zostały przesyłane skany trzech ww. umów zawartych w grudniu 2015 r. z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych.
Po otrzymaniu pisma z dnia [...] marca 2016 r., w tym samym dniu, K. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego zarzucił bezczynność, polegającą na nieudostępnieniu żądanej wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. informacji publicznej to jest: wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w grudniu 2015 roku.
Skarżący podniósł naruszenie przez organ art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W konkluzji skargi wniósł o zobowiązane organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych żądanych wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. i zasadzenie kosztów postepowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał na nienależyte, w jego ocenie, załatwienie sprawy. Zaznaczył jednocześnie, iż organ co prawda podjął działania – pismo z dnia [...] marca 2016 r., ale udzielona odpowiedź jest niepełna, a tym samym nie wyczerpuje prawnych obowiązków organu.
W odpowiedzi na skargę Pierwszy Prezes Sadu Najwyższego wniósł o:
- jej odrzucenie ze względu na brak drogi postępowania sądowo- administracyjnego dla oceny sposobu odniesienia się do wniosku podlegającego ewentualnemu rozpoznaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.),
- o jej oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska, organ wskazał na treść udzielonej skarżącemu pismem z dnia [...] marca 2016 r. odpowiedzi.
Podniósł, iż w świetle części orzecznictwa sądów administracyjnych można przyjmować, że odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji, które podlegają rozpoznaniu z zastosowaniem innych unormowań niż zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej, nie podlegają merytorycznej kontroli sądów administracyjnych, co uzasadnia pierwsze zadani odpowiedzi na skargę.
Nadto organ wskazał, iż w sytuacji, gdy w skardze nie została podjęta polemika ze stanowiskiem zawartym w ww. odpowiedzi z dnia [...] marca 2016 r., usprawiedliwione stało się podtrzymanie tego stanowiska w całości. Skarżący został powiadomiony, w jakim trybie może ewentualnie zostać mu udostępnione poszukiwane przez niego informacje. Zaznaczono przy tym, że aktualnie mają one status tajemnicy pracowniczej, jak również, że treść umów zawartych z zastosowaniem innych przepisów niż o zamówieniach publicznych podlega udostępnieniu i ochronie na zasadach określonych w ww. ustawie o finansach publicznych. Argumentacja ta, zdaniem organu uzasadnia oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 17 maja 2016 r. skarżący podtrzymał żądania skargi.
W jego ocenie udzielona w dniu [...] marca 2016 r. odpowiedź oraz odpowiedź na skargę są nieadekwatne do treści wniosku. Przedstawione umowy obejmują tylko te umowy cywilnoprawne, do których zastosowanie ma ustawa - Prawo o zamówieniach publicznych, zatem okoliczność ta nie może stanowić podstawy do oceny czy odpowiedź jest pełna. W zakresie w jakim organ odmówił udostępnienia umów zawartych poza uregulowaniem tej ustawy, odpowiedź jest niepełna i nie wyczerpuje prawnych obowiązków organu.
Udzielona odpowiedź jest nieadekwatna do treści wniosku i wymijająca a nadto udzielona w nieprzewidzianej do tej czynności formie, co uzasadnia zarzut bezczynności organu.
Przywołany przez organ art. 73 ustawy o finansach publicznych stanowi o sposobie wyznaczenia wysokości długu publicznego i nie może być podstawą żądań osób indywidualnych o cokolwiek, tym bardziej o treść umów.
W dalszej części pisma skarżący powołując orzecznictwo sądów administracyjnych, wywodził, iż informacją publiczną jest m.in. treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego a także faktur czy rachunków związanych z takimi umowami. Wszystkie umowy zawierane przez organy władzy publicznej mają charakter informacji publicznej.
Wskazał iż, udostępnieniu podlegają umowy cywilnoprawne, do których zastosowanie ma ustawa - Prawo o zamówieniach publicznych. Zgodnie z art. 139 ust. 3 tej ustawy, umowy w sprawach zamówień publicznych zawierane w trybie tej ustawy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Ze względu na doniosłość umów zawieranych w trybie ustawy Prawo o zamówieniach publicznych, ustawodawca zapisem art. 139 ust. 3 poszerzył dostęp do umów zawieranych w trybie tej ustawy. Jawność umów w sprawach zamówień publicznych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wyłącza bowiem możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na którąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia umów w sprawach zamówień publicznych, gdyż są one jawne (porównaj wyrok NSA sygn. akt I OSK 2215/11 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2015 r. sygn. akt. II SAB/Wa 797/15).
Skarżący wskazał na brak po stronie Sądu Najwyższego praktyki publikowania na stronach Biuletynu Informacji Publicznej danych o zawieranych umowach. Wskazał na przypadek niezgodnego z prawem zaniechania stosowania trybów przewidzianych przez ustawę - Prawo zamówień publicznych przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Na skutek nagłośnienia treści umowy przez media Urząd Zamówień Publicznych złożył pozew o unieważnienie zamówienia Sądu Najwyższego, a WKO uznała trzy osoby winne naruszenia dyscypliny finansów. Wskazał także na wyniki kontroli NIK w Sądzie Najwyższym.
Pismem z dnia 13 września 2016 r. Stowarzyszenie [...] zgłosiła swój udział w niniejszym postępowaniu.
Żądanie to Stowarzyszenie uzasadniało odwołując się do zapisów statutowych i realizowaną od 10 lat przez Stowarzyszenie działalnością obywatelską w zakresie przestrzegania art. 61 Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stowarzyszenie przychyliło się do stanowiska skarżącego, uznając udzieloną mu odpowiedź za niezupełną oraz niezgodną z żądaniem wniosku.
Stowarzyszenie podkreśliło, iż zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego. Majątek, którym dysponuje Sąd Najwyższy, jest majątkiem publicznym i sposób dysponowania tym majątkiem jest informacją publiczną, co wynika zarówno z art. 6 ust. 2 lit. f) ustawy, jak i art. 1 ust. 1 ustawy. Umowy cywilno-prawne, w których jedną stroną jest Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego), a drugą osoba fizyczna stanowią informację publiczną. Osoba fizyczna zawierająca taką umowę musi liczyć się z tym, że treść zawartej umowy może budzić zainteresowanie opinii publicznej.
W ocenie Stowarzyszenia wniosek z dnia [...] marca 2016 r. dotyczył udostępnienia informacji publicznej, nie zaś dokumentacji określonej przepisami ustawy o finansach publicznych. W rezultacie, nieudostępnienie kopii umów zawieranych przez SN, które niewątpliwie posiadają walor informacji publicznej, świadczy o bezczynności organu w tymże zakresie. Należy podkreślić, iż za udostępnieniem przedmiotowych danych przemawia również regulacja powoływanej przez sam organ - tj. w art. 33 tej ustawy zasada jawnego gospodarowania środkami publicznymi.
Na poparcie swojej argumentacji Stowarzyszenie odwołało się do art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
Postanowieniem z dnia 23 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w niniejszej sprawie na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 119 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niniejsza sprawa należy do kategorii spraw, które mogą zostać rozpoznane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym.
Skarga nie może zostać odrzucona albowiem niniejsza sprawa dotyczy bezczynności Pierwszego Prezesa SN w załatwianiu wniosku o udostepnienie informacji publicznej, a nie jak błędnie twierdzi organ w odpowiedzi na skargę, wniosku złożonego w trybie przepisów ustawy o finansach publicznych. O umiejscowieniu wniosku w zakresie problematyki zawartej w ustawie o dostępie do informacji publicznej przesądza ostatecznie treść skargi oraz pisma skarżącego z dnia 17 maja 2016 r. Treści te korespondują z wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r.
Skarga zarzucająca bezczynność jest zasadna, jednakże nie w całości.
Bezczynność organu występuje gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania informacji publicznych obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Takim podmiotem jest z pewnością Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Ten aspekt sprawy nie jest w niniejszej sprawie sporny.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na określonych w niej zasadach. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do działalności władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przedmiotowa opinia w całości wypełnia te cechy.
W tego typu sprawach wniesienie skargi na bezczynność, nie musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, albo złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 Kpa. (porównaj wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt SAB/Wa 181/05 oraz glosa B. Adamiak do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. – OSP 1998/10 s. 526).
W sprawach dotyczących rozpatrywania przez organ spraw o udostępnienie informacji publicznej istotne są trzy elementy procedowania:
- pierwszy, to ustalenie czy organ żądaną informację posiada;
- drugi, to prawidłowe ustalenie czy żądana informacja istotnie mieści się w pojęciu informacji publicznej, określonej w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej;
- trzeci, to ustalenie czy żądaną informację publiczną można udostępnić, czy też jej udostepnienie wymaga podjęcia przez zainteresowanego określonych działań, albo ustalenie, iż z uwagi na określone prawne uregulowania, w danej sprawie zachodzi przesłanka implikująca wydanie decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej w trybie 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pierwszy Prezes SN w sposób nieprawidłowy przystąpił do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. o udostepnienie informacji publicznej i takie nieprawidłowe działanie spowodowało jego bezczynność.
Przede wszystkim ani z treści pisma organu z dnia [...] marca 2016 r. ani z odpowiedzi na skargę nie wynika czy, poza trzema umowami udostępnionymi skarżącemu w dniu [...] marca 2016 r., organ posiada jakiekolwiek inne umowy wypełniające treść wniosku z dnia [...] marca 2016 r.
Zważyć tu należy, iż K. B. domagał się udostępnienia umów zawartych przez Sąd Najwyższy w grudniu 2015 roku. Zatem obowiązkiem organu było ustalenie czy w ogóle w miesiącu określonym żądaniem zawarł umowy. Ustalenie takie nie powinno dla organu stanowić żądnego problemu, gdyż wniosek został ograniczony do względnie krótkiego okresu – miesiąca grudnia 2016 r. Bez ustalenia czy w ogóle jakiekolwiek umowy w tym okresie zostały zawarte i podania jakiego typu są to umowy, wszystkie dalsze wywody organu, zawarte zarówno w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. jak i w odpowiedzi na skargę odnoszą się do zbiorów nieskonkretyzowanych zgodnie z żądaniem wniosku. Dlatego wywody takie mają charakter rozważań czysto teoretycznych, nie odnoszących się do konkretnych umów zawartych we wskazanym miesiącu.
Powyższe uchybienie rzutuje na nieprawidłowe rozpatrywanie wniosku skarżącego i stanowi o bezczynności organu, albowiem takim wadliwym działaniem udzielono odpowiedzi niepełnej i niekonkretnej.
Bez ustalenia czy organ w ogóle posiada żądaną informację rozpoczęto procedowanie w kierunku rozważań czysto teoretycznych.
Trafne są zatem twierdzenia skargi oraz twierdzenia Stowarzyszenia [...], iż odpowiedź z dnia [...] marca 2016 r. jest nieadekwatna do treści wniosku i wymijająca.
Pierwszy Prezes SN dokonuje teoretycznego podziału umów, których może dotyczyć wniosek, na trzy kategorie: umowy z zakresu prawa pracy, umowy cywilne i umowy cywilne zawierane w ramach zamówień publicznych oraz dokonuje teoretycznej oceny tych umów w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Błędne jest stanowisko apriori wyłączające ze zbioru informacji publicznej umowy o pracę zawarte z organem państwa, albowiem umowy te dotyczą w istocie wydatkowania środków publicznych i dlatego mieszą się w pojęciu informacji publicznej. Natomiast inne będzie rozstrzyganie organu w ramach umowy o dostępie do informacji publicznej w przypadku umów pracowniczych zawartych ze zwykłymi pracownikami - zwłaszcza w kontekście art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 100 Kodeksu pracy - a inne wobec umów o pracę z pracownikami decyzyjnymi czy pełniącymi funkcje publiczne (porównaj wyroki NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1108/14; z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 742/13; z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 125/11 oraz postanowienie [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. akt [...]).
Również przywołane w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. oraz w odpowiedzi na skargę stanowisko, iż zawierane przez organ umowy cywilne mogą być udostępniane jedynie w trybie i na zasadach ustawy o finansach publicznych, zgodnie z art. 73 i nast. tej ustawy, jest chybione chociażby z tego powodu, iż przewołane przez Pierwszego Prezesa SN przepisy nie określają w ogóle trybu dostępu do tych umów ale stanowią o sposobie wyznaczenia wysokości długu publicznego. Dlatego przepisy te nie mogą być podstawą oceny żądań osób indywidualnych o udostepnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej treści tych umów. Nadto dla oceny charakteru umowy nie ma znaczenia tryb w jakim została zawarta, albowiem wszystkie umowy zawierane przez organy władzy publicznej mają charakter informacji publicznej (porównaj wyroki NSA sygn. akt: I OSK 903/12, I OSK 2351/2013, I OSK 2157/11).
Wielokrotnie w sprawach umów cywilnych zawieranych przez podmiot publiczny w kontekście informacji publicznej a zwłaszcza art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wypowiadał się NSA w wyrokach z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 531/14; z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14 oraz [...] w wyroku z dnia [...] listopada 2012 r. sygn. akt [...] i w wyroku z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...], podkreślając pełną transparentność prawa do informacji w tego typu sprawach. Wcześniej, przed uchwaleniem ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowisko takie było również prezentowane w orzecznictwie (porównaj wyrok SA w G. z dnia [...] marca 1996 r. sygn. akt [...]).
Natomiast w zakresie umów cywilno-prawnych zawieranych przez podmioty państwowe w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych, należy wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 139 ust. 3 tej ustawy umowy te są jawne i podlegają udostepnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej.
W zakresie takich umów Pierwszy Prezes SN udostępnił skarżącemu wraz z odpowiedzą, w dniu [...] marca 2016 r., trzy umowy, to jest: umowy zawarte z inicjatywy Biblioteki SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie prenumeraty czasopism zagranicznych w 2016 r., zawarte z inicjatywy z inicjatywy Biblioteki SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie systematycznej dostawy prasy i czasopism polskich w 2016 r., zawarte z inicjatywy Biura Organizacyjnego SN z [...] w dniu [...] grudnia 2015 r. w sprawie usług pocztowych w 2016 r. i 2017 r.
Dlatego wobec udostępnienia informacji w co do tych trzech umów, skarga w tym zakresie musi zostać oddalona (art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi).
Jednakże Pierwszy Prezes SN nie wypowiedział się (ani w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. ani w odpowiedzi na skargę) czy są to wszystkie umowy które zostały zawarte w grudniu 2015 r. w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych. Zatem w tym aspekcie sprawa nie została załatwiona w całości. Brak takiej konkretnej odpowiedzi, także skutkuje niewłaściwym załatwieniem sprawy o udostepnienie informacji publicznej w zakresie kategorii umów zawieranych w trybie ustawy – Prawo zamówień publicznych, także skutkującym bezczynnością organu.
Rozpatrując sprawę o bezczynność sąd administracyjny orzeka w ramach trzech rozstrzygnięć, wskazanych w art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy czym rozstrzygnięcia te należy traktować jako alternatywę rozłączną.
Powyżej stwierdzona bezczynność, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie miała cech rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała jedynie z wadliwego procedowania w tej sprawie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Nadto w dniu [...] marca 2016 r. część żądanej informacji (trzy wyżej opisane umowy) została udostępniona.
Reasumując, Pierwszy Prezes SN dokona ponownej oceny wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Następnie w zależności od powyższego ustalenia, Pierwszy Prezes SN rozważy, odpowiednio do kategorii każdej z tych umów, ustali w jakim zakresie mogą czy też nie mogą one zostać udostępnione, zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie wyżej przywołanych przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w zakresie kosztów postępowania na zasadzie art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło