II SAB/Wa 254/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-05
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie na wniosek strony, gdy zarzuty strony dotyczą subiektywnych odczuć i niezadowolenia ze sposobu prowadzenia postępowania, a nie obiektywnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności sędziego?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobniła istnienia obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego lub zarzuty oparte na subiektywnych odczuciach strony nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, a mogą być podniesione w stosownych trybach odwoławczych.Stan faktyczny
Tomasz Gumienny złożył wniosek o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej. Jako podstawę wniosku podał, że sędzia nie zauważyła braku należytego umocowania pełnomocnika organu oraz że sędzia "uciekła z sali rozpraw" podczas poprzedniej rozprawy. Sędzia Iwona Dąbrowska złożyła oświadczenie o braku przesłanek do jej wyłączenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu wniosku Tomasza Gumiennego o wyłączenie sędziego Iwony Dąbrowskiej od orzekania w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 9 stycznia 2013 r. o wycofanie z obiegu prawnego pisma Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z [...] marca 1999 r. postanawia: oddalić wniosek.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 21 maja 2014 r. T. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy Iwony Dąbrowska od orzekania w sprawie z jego skargi na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 9 stycznia 2013 r. o wycofanie z obiegu prawnego pisma Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z [...] marca 1999 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że sędzia sprawozdawca nie zauważyła, iż pełnomocnik organu nie jest należycie umocowany. Ponadto wskazał, że "Pani Sędzia sprawozdawca podczas rozprawy w dniu 8 listopada 2013 r. uciekła z sali rozpraw wraz ze składem orzekającym." Zdaniem skarżącego taka sytuacja jest niedopuszczalna i budzi wątpliwości co do bezstronności sędziego referenta.
Sędzia WSA Iwona Dąbrowska złożyła oświadczenie, że w niniejszej sprawie po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. dalej jako "P.p.s.a."), wyłączające ją od rozpoznania sprawy. Ponadto oświadczyła, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Wyłączenie sędziego następuje po pierwsze z mocy samego prawa, a po drugie na żądanie lub na wniosek strony skarżącej. Różnica pomiędzy wyłączeniem sędziego z mocy prawa, a wyłączeniem na wniosek sprowadza się do podstawy wyłączenia. W przypadku wyłączenia z mocy prawa podstawą jest przepis ustawy, zaś podstawą wyłączenia na wniosek jest postanowienie sądu.
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy prawa zostały wymienione w art. 18 P.p.s.a., natomiast przyczyna wyłączenia sędziego na wniosek została określona w art. 19 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Wniosek o wyłączenie sędziego, w myśl art. 20 P.p.s.a., strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Przepisem art. 22 § 2 P.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia wyjaśnienia.
W sprawie niniejszej sędzia Iwona Dąbrowska złożyła pisemne wyjaśnienie w trybie powyższego przepisu, że nie łączy ją z wnioskodawcą stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jej bezstronności.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zważyć należy, że skarżący nie podniósł, ani nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności wymienionych w powołanych powyżej przepisach ustawy, mogących stanowić podstawę wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub na wniosek, gdyż za takie nie mogą być uznane zdarzenia, które podniósł w, złożonym na rozprawie, wniosku o wyłączenie sędziego. Podkreślenia wymaga, że pojęcie "uzasadniona wątpliwość", dotyczy wątpliwości co do bezstronności sędziego, która uzasadniona jest obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82).
Argumenty skarżącego uzasadniające wniosek o wyłączenie sędziego oparte na wskazanych wyżej zarzutach, nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego i tym samym należy uznać, iż brak jest podstaw do ich uwzględnienia. Stanowią one przejaw subiektywnych odczuć skarżącego, nie znajdują natomiast oparcia w obiektywnych okolicznościach.
Także niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty takie mogą zostać podniesione w stosownych trybach odwoławczych.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie ma przeszkód wskazanych w powołanych na wstępie przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby sędzia Iwona Dąbrowska mogła rozpoznać skargę T. G. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpoznania wniosku z 9 stycznia 2013 r. o wycofanie z obiegu prawnego pisma Dyrektora Departamentu Ekonomicznego MON nr [...] z [...] marca 1999 r.
Jednocześnie zasadnym zdaje się wskazanie na postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71 (opubl.: OSNC 1972/3/55), w treści którego Sąd Najwyższy wyraził m. in. pogląd, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego. Jak wynika z powyższego, uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego jest możliwe jedynie, gdy strona wskaże okoliczności lub dowody przynajmniej uprawdopodabniające istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.
Natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, że nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie
(por. postanowienie NSA z 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10).
W rozpoznawanej sprawie, w związku z tym, że nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy, jak również z uwagi na fakt, że złożone przez sędziego oświadczenie nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, uznać należało, że wniosek o wyłącznie sędziego Iwony Dąbrowskiej nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło