II SAB/Wa 261/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi L. D. na bezczynność Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia 1. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata. L. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 25 czerwca 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W sprawie tej skarżący obowiązany jest do uiszczania kosztów sądowych w toku całego postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Jako majątek wykazał mieszkanie o powierzchni 63 m2. Podał, że łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 3900 zł brutto miesięcznie. Na dochód ten składa się renta wnioskodawcy (2400 zł brutto) i wynagrodzenie za pracę żony (1500 zł brutto). Skarżący, ze względu na stan zdrowia, ponosi koszty leków. Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie pozwalały na pełną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, skarżący wezwany został pismem z dnia 5 października 2010 r. do nadesłania w terminie 10 dni: kserokopii wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, kserokopii dokumentu wskazującego wysokość uzyskiwanej renty, zaświadczenia pracodawcy (zleceniodawcy) o wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto żony z okresu ostatnich 3 miesięcy, kserokopii dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji i prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe. Podał, że żona odmówiła partycypowania w wydatkach wnioskodawcy. Na podstawie załączonych do pisma z dnia 5 listopada 2010 r. kserokopii dokumentów ustalono, co następuje. Strona uzyskuje rentę w wysokości 2396 zł netto miesięcznie. Stałe wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą: opłata na rzecz [...] 145,55 zł, opłata na rzecz [...] 185,82 zł, opłata za mieszkanie 452, 08 zł, opłata za energię elektryczną 125,04 zł (nie wskazano okresu za jaki opłatę naliczono), opłata za wodę (za okres 4 miesięcy) 213 zł, opłata za gaz z miesiąca sierpnia 2010 r. 175,90 zł (nie wskazano okresu za jaki opłatę naliczono), opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego 561,54 zł, koszt leków 196,92 zł. Wnioskodawca załączył kserokopię wyciągu z rachunku bankowego żony z miesiąca września 2010 r. Wynika z niego, że żona skarżącego uzyskuje poza, wskazanym już w urzędowym formularzu, dochodem z tytułu pracy – 1335,81 zł netto także świadczenie emerytalne w wysokości 1653,56 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie nadesłał na wezwanie kserokopii wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Nie oświadczył również o powodach niewykonania wezwania w tym zakresie. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Dochód uzyskiwany przez samego wnioskodawcę wynosi 2396,63 zł netto miesięcznie. Żona wnioskodawcy uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 2989,37 zł netto. Łączny dochód małżonków wynosi 5385,37 zł netto miesięcznie. Wydatki na mieszkanie, energię, gaz, telefon i inne wykazane przez stronę wynoszą łącznie 1381,35 zł. Uwzględniając oświadczenie wnioskodawcy o pozostawaniu z żoną w separacji i samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego stwierdzić należy, że nawet ponosząc połowę wykazanych kosztów skarżącemu pozostaje do dyspozycji kwota 1705 zł netto. Wykazany dochód nie pozwala stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niezależnie od powyższego wskazania wymaga, że zgodnie z ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 5, poz. 59 ze zm.), oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Nadto, małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenie osobiste ale i pieniężne. Żona ma obowiązek udzielenia pomocy mężowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych (v. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 5 maja 1967 r., I CZ 37/67, LexPolonica nr 322862), stąd wysokość osiąganych przez nią dochodów, jej sytuacja majątkowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Dochód wnioskodawcy i jego żony wynosi łącznie 5385,37 zł netto miesięcznie, a po dokonaniu stałych opłat z dochodu tego pozostaje kwota 4004,02 zł netto. Oświadczenie strony, że żona odmówiła partycypowania w wydatkach wnioskodawcy pozostaje bez wpływu na ustalenie, że strona dysponuje środkami, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Z uwagi na to, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawową przesłankę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.