II SAB/Wa 283/25
WyrokWSA w Warszawie2025-09-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Zarządu Dróg Wojewódzkich do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej działań zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu, stwierdził bezczynność organu w części dotyczącej elektronicznej wersji dokumentów, uznał bezczynność za rażące naruszenie prawa i wymierzył organowi grzywnę. Organ nie udzielił odpowiedzi na część wniosku, a drugą część rozpatrzył po terminie, co stanowiło podstawę do stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze oraz elektronicznej wersji dokumentów z tym związanych. Organ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, co skłoniło skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że wniosek został zakwalifikowany jako zapytanie prasowe i wystąpiły opóźnienia związane z urlopem rzecznika prasowego oraz omyłką w interpretacji wniosku.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. do rozpoznania wniosku J. M. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od kwietnia 2024 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. M. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych; 3. stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzono Dyrektorowi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. grzywnę w kwocie 500 zł; 5. zasądzono od Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. na rzecz J. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. do rozpoznania wniosku J. M. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od kwietnia 2024 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku J. M. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w części dotyczącej elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych; 3. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w punkcie 1 i 2 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Dyrektorowi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; 5. zasądza od Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. na rzecz J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2024 r. J. M. (dalej "skarżący"), drogą elektroniczną, złożył do Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. (dalej "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Szanowni Państwo Proszę o przesłanie zwrotnie mailem: * informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od [...] kwietnia
2024 r., w szczególności w związku z protokołem kontroli stałej organizacji ruchu przeprowadzonej [...] kwietnia 2024 r. przez Marszałka Województwa [...] * elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych
w związku z tymi działaniami w tym samym okresie". Wniosek ten został przesłany z adresu e-mail [...]
W dniu [...] lutego 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiecie rozpatrzenia powyższego wniosku.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej "u.d.i.p.",
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku;
2. uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa;
3. wymierzenie grzywny w wysokości 1% maksymalnego wymiaru za każdy tydzień opóźnienia;
4. zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 19 sierpnia 2024 r. Skarżący podniósł, że biorąc pod uwagę to, iż we wniosku wskazał sposób przekazania informacji (poczta elektroniczna) i do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał tą drogą wnioskowanych materiałów, jak również organ zobowiązany nie poinformował go
o zastosowaniu innych przepisów u.d.i.p., to bezczynność organu jest bezsporna.
Zdaniem skarżącego brak jakiejkolwiek reakcji przez pół roku (26 tygodni) stanowi lekceważenie obywatela i jego praw. Tak długi okres bezczynności stanowi rażące naruszenie prawa. W oceni skarżącego daje to sądowi podstawę do wymierzenia organowi grzywny, która ma charakter zarówno represyjny, jak i dyscyplinujący, aby zapewnić prawidłowe działania organu w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o:
1. odrzucenie skargi;
a w przypadku nie przychylenia się do wniosku w pkt 1,
2. oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych;
3. w przypadku uwzględnienia skargi o:
a) oddalenie ewentualnego wniosku o orzeczenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
b) oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny w wysokości 1% za każdy tydzień opóźnienia - jako oczywiście bezzasadnego;
c) niewymierzenie grzywny lub odszkodowania w rozumieniu art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.";
4. przeprowadzenie dowodu z dokumentu:
a) statutu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W.;
b) z akt postępowania - w tym pliku e-mail z dnia [...] marca 2025 r. przekazanego do skarżącego – e-mail skarżącego z [...] sierpnia 2024 r.,
co do faktu - braku cechy organu lub podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. w odniesieniu do Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W.,
oraz co do faktu udzielenia odpowiedzi skarżącemu jako informacji prasowej; uznania przez podmiot zobowiązany zapytania przekazanego przez skarżącego jako wniosku o udzielenie informacji prasowej;
c) notatki Rzecznika prasowego z dnia [...] lutego 2025 r. - co do faktu przebywania w okresie od [...] sierpnia do [...] sierpnia 2024 r. na urlopie, uznania e-mail skarżącego za pismo w sprawie informacji prasowej udzielanej przez rzecznika prasowego [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W..
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga winna ulec odrzuceniu, gdyż została skierowana do podmiotu, który nie może być stroną postępowania przed sądem administracyjnym lub podmiotem, o którym mowa w wskazanym w art. 4 ust. 2 u.d.i.p. Organ wyjaśnił, że jak wynika z literalnego oznaczenia skargi została ona skierowana do podmiotu, który nie może być stroną w sprawie przed sądem administracyjnym. Zgodnie z art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową do uznania za stronę mają podmioty wskazane enumeratywnie w tym przepisie. W ocenie organu nie można więc uznać, że Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. jest jednym z takich podmiotów. W myśl § 8 ust. 1 postanowień Statutu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w W. (MZDW) - Dyrektor jest kierownikiem jednostki organizacyjnej jaką jest MZDW. Nie można mu więc przypisać cechy organu administracji publicznej w rozumieniu art. 25 §1 p.p.s.a. lub osoby fizycznej czy innego podmiotu wskazanego w art. 25 p.p.s.a.
Dalej organ podniósł, że e-mail z dnia [...] sierpnia 2024 r. skierowany do MZDW został nadany z adresu z domeną "http://polskiedrogi.inf" i wstępnie zakwalifikowany jako wniosek o udzielenie informacji o charakterze prasowym. W konsekwencji wiadomość skierowano do Rzecznika prasowego MZDW. Organ zauważył, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 poz. 1914) informacji w imieniu jednostek organizacyjnych są obowiązani udzielać kierownicy tych jednostek, ich zastępcy, rzecznicy prasowi lub inne upoważnione osoby, w granicach obowiązków powierzonych im w tym zakresie. W związku z tym, że przywołany wyżej e-mail z dnia [...] sierpnia
2024 r. nie zawierał w swej treści odniesienia do ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś stosownie do art. 3a Prawa prasowego w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p., kwalifikacja e-mail z dnia [...] sierpnia 2024 r. jako informacji dla prasy pozyskiwanej przez dziennikarza, była usprawiedliwiona okolicznościami, zwłaszcza, że treść zapytania dotyczyła informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od [...] kwietnia 2024 r. Organ wyjaśnił, że z reguły tego typu informacje o działaniach na drogach wojewódzkich są udzielane przez Rzecznika prasowego MZDW w trybie art. 11 ust. 3, zaś w myśl art. 11 ust. 1 ustawy dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie art. 4 Prawa prasowego. Jak wynika z udzielonej odpowiedzi przez rzecznika prasowego, przekazał on informacje wskazane w wiadomości e-mail z [...] sierpnia 2024 r. żądane przez skarżącego, który prowadzi portal internetowy "polskiedrogi.info". Nie było zamierzeniem rzecznika prasowego jak i MZDW nieprzekazanie żądanych informacji. W dniach [...] sierpnia 2024 r. rzecznik prasowy przebywał na urlopie i nie odczytał zawnioskowanej przez skarżącego wiadomości. Jednakże z uwagi na zakwalifikowanie wiadomości e-mail skarżącego jako zapytania dziennikarskiego wymagającego dodatkowego opracowania, a także z uwagi na przypadkowe i niezamierzone pominięcie otrzymanej wiadomości po powrocie rzecznika prasowego z urlopu w dużej ilości informacji, doszło do niedotrzymania niezwłocznego przekazania informacji dotyczącej działania MZDW na drodze wojewódzkiej nr [...] w B.. Jak wskazano w odpowiedzi z [...] marca 2025 r. z uwagi na nieprzywołanie w wiadomości e-mail przepisów względnie żądania dostępu do informacji jako dostępu do informacji publicznej, doszło również w konsekwencji do niezamierzonej i oczywistej omyłki w odniesieniu do żądanej informacji jako informacji kierowanej do prasy, które to informacja w przypadku braku reakcji rzecznika w dniach [...] sierpnia 2024 r. nie została przekazana niezwłocznie. Nadto jak wskazał w swej odpowiedzi rzecznik prasowy tzw. dobra praktyka dziennikarska i doświadczenie zawodowe wskazują, że zazwyczaj dziennikarz w przypadku braku odpowiedzi przypomina o konieczności przekazania informacji dla prasy. Pośrednio wskazuje na to obowiązek szczególnej staranności
i rzetelności dziennikarza, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 Prawa prasowego.
Organ przyznał, że rzecznik prasowy zebrał wskazane w wiadomości e-mail z [...] sierpnia 2024 r. materiały dot. drogi wojewódzkiej nr [...] w B. niezwłocznie po otrzymaniu skargi od Sądu i żądane informacje przekazał skarżącemu w dniu [...] marca 2025 r. Jednakże dopiero ze skargi i zarzutów rzecznik prasowy i podmiot zobowiązany dowiedział się, że żądanie z portalu "polskiedrogi.info" było żądaniem dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego w wyniku powyższych czynności, w trakcie ustaleń na skutek oczywistej omyłki w przekazaniu informacji wnioskodawcy nie poinformowano o wydłużeniu terminu udzielenia informacji. O ile więc doszło do przedłużenia rozpatrzenia wniosku ponad 14 dni wskazane w art. 15 ust. 1 u.d.i.p., to zdaniem organu z uwagi na podjęte czynności nie można stwierdzić, że doszło do bezczynności, gdyż informację po dokonaniu czynności przekazano.
Dalej organ wskazał, że jakkolwiek, doszło do naruszenia terminu poinformowania o udzieleniu informacji, to zakres żądania wniosku nie dotyczył tylko jednego aspektu działania zarządcy drogi, lecz co najmniej obszarów działań z uwzględnieniem danego okresu czasu. Nie było więc zamierzeniem podmiotu zobowiązanego pozostawienie wniosku bez odpowiedzi, ale zakres żądanej informacji dotyczył okoliczności, których ustalenie wymagało podjęcia dodatkowych czynności sprawdzających. Podmiot zobowiązany podejmował więc czynności w celu uzyskania niezbędnych informacji w celu spełnienia żądania skarżącego. W ocenie organu nie można więc również uznać, że doszło do bezczynności i to w stopniu rażącym. W dniu, w którym skarżący sprecyzował w swej korespondencji (przekazanej przez Sąd), że jego pismo jest żądaniem udzielenia informacji na zasadzie ustawy o dostępie do informacji publicznej w okresie nie dłuższym niż wynikający z art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem organu znamiennym jest, że skarżący wniósł skargę wprost do Sądu, a nie za pośrednictwem, podmiotu zobowiązanego. Wskazywać to może pośrednio nie tyle na osiągnięcie celu żądania dostępu do informacji publicznej, jakim jest uzyskanie informacji publicznej, lecz wykazanie przede wszystkim niedochowania terminu udzielenia odpowiedzi przez podmiot zobowiązany. Można więc przyjąć, że działanie skarżącego było nakierowane na ewentualne zwrócenie podmiotowi zobowiązanemu uwagi, że nie przestrzega terminu na przekazanie informacji. W konsekwencji nie można twierdzić, że zaistniały po stronie podmiotu zobowiązanego okoliczności uzasadniające wymierzenie grzywny lub przyznanie odszkodowania.
Organ wniósł, aby w przypadku uznania skargi za zasadną, Sąd nie stwierdzał, że doszło do przewlekłości udzielenia informacji w stopniu rażącym. Organ wyjaśnił, że
w danych okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnienie wniosku skarżącego
o wymierzenie grzywny w wymiarze nieprzewidzianym przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, doprowadziłoby do naruszenia wyżej wskazanej ustawy.
W konsekwencji żądanie wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu, jest pozbawione podstaw prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję
o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Mazowiecki Zarząd Dróg Wojewódzkich w W.. jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną, nieposiadającą osobowości prawnej, finansowaną z budżetu województwa [...]. Działa on w formie wojewódzkiej jednostki budżetowej. Jest to więc podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
Ponadto, w związku z treścią odpowiedzi na skargę należy zwrócić uwagę, że z § 8 ust. 1 Statutu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich wynika, iż jego działalnością kieruje Dyrektor. Z kolei stosownie do treści § 10 ust. 1 pkt 2 Statutu do zakresu działania Dyrektora należy reprezentowanie oraz działania w imieniu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich wobec władz, instytucji, organizacji oraz osób trzecich. Niewątpliwie zatem to Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich jest organem w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. przepis ten stanowi, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Podnieść też należy, że niezależnie od tego, że skarżący w swoim wniosku, domagając się udostępnienia określnych informacji nie powołał się przepisy u.d.i.p., wniosek ten organ powinien być załatwiony w trybie tej ustawy. Niezależnie od podstawy prawnej żądania informacji publicznej określonej przez wnioskodawcę, a nawet w przypadku braku wskazania takiej podstawy, wniosek o dostęp do informacji publicznej winien być rozpatrzony stosownie do przepisów u.d.i.p., bo tylko takie działanie podmiotu zobowiązanego należy uznać za zgodne z Konstytucją RP i ustawą, stanowiącą realizację jednego z konstytucyjnych praw podmiotowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2227/21, orzeczenia.nsa.gov.pl.). Argumentacja organu wskazująca, iż wynikłe w sprawie opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego spowodowane było m.in. brakiem wskazania w tym wniosku podstawy prawnej żądania nie mogła zostać uwzględniona. Zauważyć przy tym należy, że we wniosku tym nie wskazano również, że jego podstawą są przepisy ustawy Prawo prasowe.
Dalej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja
o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić też należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów.
W sprawie w istocie nie było kwestionowane, że żądane przez skarżącego dane stanowiły informację publiczną. Przypomnieć należy, że skarżący domagał się udostępnienia informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od [...]kwietnia 2024 r., w szczególności w związku z protokołem kontroli stałej organizacji ruchu przeprowadzonej [...] kwietnia 2024 r. przez Marszałka Województwa [...] oraz elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. z 2017 r. poz. 784) działania w zakresie zarządzania ruchem realizowane są przez:
1) podejmowanie czynności organizacyjno-technicznych, w szczególności:
a) sporządzanie projektów organizacji ruchu,
b) przedstawianie projektów organizacji ruchu do zatwierdzenia,
c) rozpatrywanie projektów organizacji ruchu,
d) zatwierdzanie organizacji ruchu,
e) przekazywanie zatwierdzonej organizacji ruchu do realizacji,
f) nadzór nad zgodnością istniejącej organizacji ruchu z zatwierdzoną organizacją ruchu,
g) nadzór i analizę istniejącej organizacji ruchu w zakresie bezpieczeństwa ruchu i jego efektywności,
h) nadzór nad zarządzaniem ruchem.
Stosownie natomiast do treści art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.) marszałek województwa zarządza ruchem na drogach wojewódzkich. Ponadto zgodnie z § 6 ust. 1 Statutu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich przedmiotem jego działania jest realizacja zadań w zakresie zarządzania drogami wojewódzkimi na terenie Województwa [...].
Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek skarżącego dotyczył zadań publicznych realizowanych przez organ. Dotyczył on bowiem działań organu (zrealizowanych i zaplanowanych) związanych z organizacją ruchu na drodze [...] w okresie od [...] kwietnia 2024 r. Odnosił się ona zatem do informacji publicznej. Elektroniczna wersja dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych
w związku z tymi działaniami również stanowi informację publiczną.
Przypomnieć należy, że w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Organ odpowiedział na wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. dopiero
w dniu [...] marca 2025 r. Przekazał jednak skarżącemu wówczas wyłącznie elektroniczną wersję żądanych przez skarżącego dokumentów. Organ nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi co do tej części wniosku, która dotyczyła udostępnienia informacji
o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od kwietnia 2024 r.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r., w części obejmującej informację o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od kwietnia 2024 r.
Odnośnie zaś tej części wniosku, która dotyczyła elektronicznej wersji dokumentów organ udzielił skarżącemu odpowiedzi po terminie przewidzianym w u.d.i.p. Niewątpliwie zatem organ nie załatwił wniosku skarżącego w tej części w przypisanym do tego terminie. Wobec jednak załatwienia wniosku po wniesieniu skargi, Sąd nie miał podstaw, aby zobowiązać organ do jego rozpatrzenia. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w tej części.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu miała miejsce
z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Na taką ocenę ma wpływ przede wszystkim fakt, iż organ część wniosku skarżącego obejmującą przekazanie elektronicznej wersji dokumentów załatwił ze znacznym opóźnieniem, a co do pozostałej części do tej pory nie udzielił odpowiedzi. Wniosek ten winien zaś być załatwiony przez organ do dnia [...] sierpnia 2024 r. Odpowiedź została natomiast udzielona dopiero w dniu [...] marca 2025 r., już po wniesieniu skargi. Usprawiedliwieniem tak znacznego opóźnienia nie może być ani podnoszony przez organ fakt niepowołania się w treści wniosku na przepisy u.d.i.p., ani też to, że wniosek ten wpłynął do organu w okresie urlopowym. Rzeczą organu jest bowiem taka organizacja pracy, aby jego obowiązki wynikające z przepisów u.d.i.p. były realizowane w przewidzianym przez przepisy tej ustawy terminie. Jakiegokolwiek znaczenia dla takiej oceny nie ma ponadto fakt wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu.
Całokształt tych okoliczności oraz czas jaki upłynął od dnia złożenia wniosku pozwala uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzona bezczynność organu w sposób rażący uchybia bowiem przepisom ustawy
o dostępie do informacji publicznej.
Odnośnie wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala na miarkowanie jej wysokości, w szczególności z uwzględnieniem stopnia winy organu oraz celu w postaci zmobilizowania organu do podjęcia działania i rozpoznania wniosku.
Sąd w okolicznościach rozstrzyganej sprawy, uznał orzeczoną wysokość grzywny za adekwatną i wystarczającą do osiągnięcia założonych celów. Wymierzenie grzywny za bezczynność powinno stanowić dla podmiotu zobowiązanego wyraz napiętnowania jego niewłaściwego działania oraz zmobilizować go do terminowego realizowania wynikających z przepisów prawa obowiązków. Za wymierzeniem organowi grzywny przemawia nie tylko stwierdzone rażące naruszenie prawa po stronie organu, ale również stopień jego zawinienia w zakresie podejmowanych czynności. Jednocześnie Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy nie znalazł uzasadnienia dla wymierzenia grzywny we wnioskowanej przez skarżącego wysokości.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 3 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a. wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia w zakresie wymierzenia grzywny stanowi zaś przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 4 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis stały od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło