II SAB/Wa 320/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] sierpnia 2023 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. M. cały uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. M. M. (dalej, jako: skarżący), pismem z dnia [...] lutego 2025 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej, jako: organ lub PUODO) w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] sierpnia 2023 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, iż w dniu [...] lutego 2024 r. wydał decyzję administracyjną, w której umorzył postępowanie. Skarga na bezczynność (przewlekłość) organu jest zatem niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, gdyż na dzień jej wniesienia PUODO nie pozostaje w bezczynności/przewlekłości. Sąd wskazuje, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Sąd, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd ponadto, w myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, w razie uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sąd przed merytorycznym rozpoznaniem skargi zobowiązany jest do dokonania oceny dopuszczalności danej skargi i spełnienia warunków formalnych wnoszonego środka. Sąd po przeprowadzeniu tej analizy, w przypadkach określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a., może odrzucić skargę. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący wniósł skargę na bezczynność/przewlekłość PUODO do Sądu pismem z dnia [...] lutego 2025 r., czyli blisko rok po wydaniu i otrzymaniu decyzji PUODO z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] . Decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu [...] lutego 2024 r. Co więcej skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa i wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Obecnie sprawa oczekuje już w Naczelnym Sądzie Administracyjnym na rozpoznanie skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd I instancji wyroku z dnia [...] grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 375/24. Z zestawienia ww. dat doręczenia i wydania ww. decyzji PUODO z datą wniesionej do Sądu skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania - wynika, że skargę do Sądu złożono już po wydaniu decyzji administracyjnej przez PUODO. Zdaniem Sądu skarga jest zatem niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi okoliczność wniesienia skargi w dacie, w której PUODO zakończył już postępowanie. Sąd podkreśla, że powyższe rozstrzygnięcie ma uzasadnienie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19, wyrażając tezę, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały NSA wskazał, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale, wskazując, że NSA w uzasadnieniu tej uchwały odwołał się do ustawowych definicji bezczynności i przewlekłości zawartych w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 K.p.a., w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017r., poz. 935). NSA wyjaśnił też, że skarga w obu ww. przypadkach skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Stan rzeczy kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie historyczny, a przyjęcie koncepcji nielimitowanego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność jest nie do zaakceptowania. Podobne stanowisko jest też prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, w którym akcentuje się, że teza ww. uchwały stanowi wskazówkę w zakresie koniecznego podejścia do obejmowania merytoryczną, sądowoadministracyjną kontrolą także spraw na przewlekłość postępowań administracyjnych, inicjowanych po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ. Tożsamy jest bowiem cel skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, czyli doprowadzenie do zwalczenia pasywności organu administracji w zakresie prowadzonego postępowania i nadania sprawie należytego biegu. Słusznie też wskazuje się, że obie te skargi skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona bądź nie jest załatwiana. Zasadnie również zwraca się uwagę, że skoro w momencie wniesienia skargi nie występuje zarzucany stan bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania, bo postępowanie zostało uprzednio zakończone, to skarga wniesiona w takiej sytuacji nie może realizować wskazanego wcześniej jej celu, istoty (por: NSA w postanowieniach z dnia: 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1363/20; 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 3123/19; 29 września 2020 r. sygn. akt II OSK 26/20). Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia