II SAB/Wa 330/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania ponaglenia p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - W piśmie z dnia 23 sierpnia 2017 r. M. A. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") złożył wniosek do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "Dyrektor ZER MSWiA") o wyjaśnienie, na podstawie art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolitych Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a."), w drodze postanowienia, wątpliwości co do treści otrzymanych decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury (z dnia [...] lipca 2017 r.) oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej (z dnia [...] lipca 2017 r.) w kontekście wydanych decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i renty inwalidzkiej (z dnia [...] maja 2017 r.). W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący - powołując się na art. 37 § 1 k.p.a. - wniósł, za pośrednictwem Dyrektora ZER MSWiA, ponaglenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także: "organ") na niezałatwienie jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wskazane ponaglenie nie zostało przekazane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W piśmie z dnia 14 maja 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W odpowiedzi ma skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, wskazując w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o bezczynności, albowiem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie prowadził postępowania administracyjnego. Organ zauważył, że wniesione przez skarżącego ponaglenie z dnia [...] grudnia 2017 r. nie zostało przekazane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przez Dyrektora ZER MSWiA. W związku z treścią powyższej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - poprzez jej sprecyzowanie, tj. wskazanie daty wniosku, którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie rozpoznał w prawem przewidzianym terminie. Wezwanie z dnia 9 sierpnia 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2018 r. W piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2018 r. skarżący wskazał, że przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania ponaglenia z dnia [...] grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania ponaglenia z dnia [...] grudnia 2017 r., wniesionego na podstawie art. 37 k.p.a. Należy zauważyć, że powoływany art. 37 k.p.a. służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na jego podstawie, do wniesienia zażalenia. Wydane postanowienie nie rozstrzyga także co do istoty sprawy, jak również nie kończy postępowania w tej sprawie. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nierozstrzygających o istocie sprawy. Przepis ten ma na celu likwidację przewlekłości postępowania w trybie administracyjnym. Podczas tego postępowania organ nie wypowiada się merytorycznie o kwestii materialnej. W tym postępowaniu ocenia się jedynie, czy organ rzeczywiście pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu podania strony, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem strony przed organem administracyjnym I instancji jest prowadzone przewlekle, czy przestrzega się, określonych w K.p.a. oraz przepisach szczególnych terminów wydawania decyzji. Nie rozstrzyga się zaś istoty sporu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2098/17, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem instytucji ponaglenia jest likwidacja bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej w trybie postępowania administracyjnego. Dodatkowo wyczerpanie przez stronę tego trybu stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie oraz piśmiennictwie dotyczącym omawianego przepisu, konsekwentnie wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Należy również zauważyć, że ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienie sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także - jak wywiedziono wyżej - nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie bezczynności w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie, albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygających sprawę co do istoty. Z omówionych względów postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia do tej kategorii się nie zalicza. Postanowienie to nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro rozstrzygnięcie w przedmiocie ponaglenia z art. 37 k.p.a. nie jest żadnym z rozstrzygnięć podlegających właściwości sądu administracyjnego, to z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. bezczynność organu w tym zakresie nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Z tego względu wniesiona skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu przez Sąd. Nadmienić jedynie należy, że z oświadczenia organu wynika, że ponaglenie wniesione przez skarżącego nie zostało przekazane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jednakże czynność przesłania odwołania, o czym jest mowa w art. 133 k.p.a., nie stanowi także żadnej z czynności, której niedokonanie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.