II SAB/Wa 359/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Wójt Gminy M. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2024 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy M. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy M. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 11 czerwca 2024 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) protokołu odbioru budowy kanalizacji w miejscowościach [...], [...] oraz [...], zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] maja 2024 r. Skarżący zarzucił Wójtowi Gminy [...] naruszenie: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, a w konsekwencji nieuzasadnione ograniczenie jego prawa do informacji oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., poprzez ich błędne zastosowanie i nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej mimo upływu 14 dni od dnia otrzymania wniosku. M. S. wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy [...] do załatwienia niniejszego wniosku w wyznaczonym terminie, stwierdzenie bezczynności organu w niniejszej sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że w dniu 13 czerwca 2024 r., po otrzymaniu niniejszej skargi udostępnił skarżącemu protokół odbioru budowy kanalizacji w miejscowościach, [...] oraz [...], zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] maja 2024 r. Wyjaśnił, że przekroczył ustawowy termin udostępnienia informacji publicznej, ponieważ chciał udostępnić skarżącemu informację, która w dniu złożenia przez niego wniosku nie była gotowa. Ponadto stwierdził, że skarżący składa do organu liczne wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Na gruncie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako u.d.i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie, o przyczynach opóźnienia i nowym terminie udostępnienia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do dokonania w określonym czynności (pkt 1) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (zob. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, PPP 6/2012, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Nie budzi wątpliwości ani Sądu, ani stron postępowania, że Wójt Gminy [...] jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie jest również sporne, że żądany przez skarżącego dokument stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu wprost na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Protokół odbioru końcowego robót budowalnych zleconych w ramach wykonywania obowiązków własnych gminy stanowi informację o sprawach publicznych, w szczególności o sposobie wydatkowania środków komunalnych (por. wyroki WSA w Olsztynie z 17 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Ol 76/24, oraz WSA w Lublinie z 7 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Lu 36/24). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jak już podniesiono, jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie posiada informacji publicznej żądanej przez wnioskodawcę, zobowiązany jest powiadomić go, we wskazanym wyżej terminie, że danej informacji nie posiada, natomiast jeżeli nie może udostępnić tej informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., aby uchronić się od zarzutu bezczynności, obowiązany jest powiadomić w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie termin do rozpoznania wniosku skarżącego upływał w dniu 7 czerwca 2024 r. Do tego dnia Wójt Gminy [...] powinien był ustosunkować się do wniosku M.S., czego jednak zaniechał. Z powyższego wynika, że Wójt Gminy [...] na dzień wniesienia skargi przez M.S. pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania jego wniosku z [...] maja 2024 r., ale bezczynność ta ustała na dzień orzekania przez Sąd. Wobec tego Sąd nie ma podstaw do zobowiązywania Wójta [...], na mocy art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do załatwienia ww. wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. Zdaniem Sądu bezczynność organu nie miała też miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia, np. gdy okres zaniechania jest długotrwały, zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12, dostępny na www.nsa.gov.pl). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest więc zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jak w punkcie pierwszym wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł., orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.