II SAB/Wa 361/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1 oraz punku 2 w części dotyczącej uchwały Krajowej Komisji Wyborczej nr [...] 1. stwierdza, że Naczelna Rada Lekarska dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 1 oraz punku 2 w części dotyczącej uchwały Krajowej Komisji Wyborczej nr [...]; 2. stwierdza, że bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego J. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] marca 2024 r. J. P. (dalej "skarżący") wystąpił do Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie uchwal Krajowej Komisji Wyborczej wraz z ich uzasadnieniami, podjętych w 2025 r.: 1. uchwały numer [...]; 2. uchwał o numerach od [...] do [...]; 3. uchwały nr [...]. Pismem z dnia 28 marca 2025 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek. Organ w piśmie wskazał, że w załączeniu przekazuję skany uchwał KKW: - nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie określenia wzorów kart do głosowania oraz kopert z załącznikiem; - nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie określenia wzorów dokumentów wymaganych do realizacji procesów wyborczych z załącznikiem; - nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie przyjęcia kalendarza wyborczego 2025¬2026 z załącznikiem; - nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie szczegółowych instrukcji przechowywania i digitalizacji dokumentacji z procesów obejmujących prace Krajowej Komisji Wyborczej oraz okręgowych komisji wyborczych z załącznikiem; - nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. w sprawie uchylenia decyzji Prezydium Krajowej Komisji Wyborczej; - nr [...] z dnia[...] lutego 2025 r. w sprawie uchylenia uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. w sprawie wniosku o odwołanie L. J. ze stanowiska Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej; - nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. w sprawie szczegółowych instrukcji postępowań w procesach wyborczych z załącznikiem. Jednocześnie organ poinformował skarżącego, że do uchwał nr [...] – [...] oraz [,,,] uzasadnienia nie zostały sporządzone. W dniu 7 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu oraz zobowiązanie do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przewidzianych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ pismem z dnia 28 marca 2025 r. udostępnił mu uchwały o numerach 3-7 oraz 10, nie udostępniając uchwał o numerach 1 oraz 8. Skarżący wyjaśnił, że ponagleniami z dnia 28 marca 2025 r. wezwał organ do uzupełnienia odpowiedzi w zakresie brakujących uchwał o numerach 1 i 8 nie uzyskując odpowiedzi. Ponadto skarżący stwierdził, że postępowanie organu ma jedynie na celu opóźnienie realizacji wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że w związku z ponagleniami i skargą na bezczynność ponownie przeanalizowano treść wniosku skarżącego oraz przesłanych w dniu 28 marca 2025 r. dokumentów. Organ stwierdził, że istotnie żądanie skarżącego obejmowało także uchwałę nr [...], która omyłkowo została pominięta przy gromadzeniu dokumentów objętych tym wnioskiem. Dodatkowo wśród plików załączonych do pisma z dnia 28 marca 2025 r. nie znalazł się przygotowany do wyłania skan uchwały nr [...]. Dlatego też organ przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2025 r. przekazał skarżącemu skany uchwał KKW, które omyłkowo zostały pominięte przy rozpoznawaniu jego wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. późn. 1764), dalej "u.d.i.p.", terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W świetle powołanej ustawy, aby nie narazić się na zarzut bezczynności, podmiot zobowiązany powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W sprawie nie było sporne, że Naczelna Rada Lekarska, jako organ samorządu zawodowego lekarzy, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Nie było również sporne, że wnioskowane przez skarżącego dane stanowiły informację publiczną. Skarżący we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w części objętej skargą na bezczynność, domagał się udostepnienia uchwał Krajowej Komisji Wyborczej nr [...] oraz nr [...]. Z regulaminu Krajowej Komisji Wyborczej (https://nil.org.pl/izba/krajowa-komisja-wyborcza/aktualne-regulaminy) wynika, że jest ona jest komisją Krajowego Zjazdu Lekarzy, wybraną na okres kadencji (§ 1). W § 3 ust. 1 powyższego regulaminu wskazano, że do jej zadań należy: 1) sprawowanie nadzoru nad działaniami okręgowych komisji wyborczych, związanymi z przygotowywaniem, przeprowadzaniem i ogłaszaniem wyników wyborów w okręgowych izbach lekarskich, w tym przejmowanie zadań okręgowej komisji wyborczej, w przypadku stwierdzenia braku podejmowania wymaganych działań lub braku możliwości ich podejmowania; 2) ustalenie kalendarza wyborczego w odniesieniu do wyborów delegatów na okręgowy zjazd lekarzy i Krajowy Zjazd Lekarzy kolejnej kadencji; 3) wnioskowanie do Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie ustalenia liczby mandatów na Krajowy Zjazd Lekarzy; 4) organizowanie głosowania osobistego zgodnie z przepisami Regulaminu wyborów do organów i w organach izb lekarskich oraz trybu odwołania członków tych organów; 5) przeprowadzanie i nadzorowania wyborów zgodnie z przepisami Regulaminu wyborów do organów i w organach izb lekarskich oraz trybu odwołania członków tych organów; 6) potwierdzanie, ogłaszanie i publikacja wyników wyborów, o których mowa w pkt. 5; 7) potwierdzenie wygaśnięcia lub utraty mandatu albo funkcji zastępcy rzecznika oraz ustalenie uzyskania mandatu lub funkcji w przypadkach, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 2021, poz. 1342), w odniesieniu do organów Naczelnej Izby Lekarskiej lub zastępców Naczelnego Rzecznika; 8) potwierdzenie wygaśnięcia lub utraty mandatu oraz ustalenie uzyskania mandatu członka Komisji; 9) przyjmowanie i rozpatrywanie odwołań od uchwał i decyzji okręgowej komisji wyborczej, jej prezydium lub przewodniczącego; 10) przyjmowanie i opiniowanie protestów przeciwko ważności wyborów; 11) sprawowanie nadzoru nad systemem informatycznym do obsługi wyborów oraz wnioskowanie do Naczelnej Rady Lekarskiej o jego aktualizację i modyfikację. Uchwała nr [...] dotyczy uzyskania mandatu członka Krajowej Komisji Wyborczej przez wskazaną w tej uchwalę osobę. Z kolei uchwała nr [...] dotyczy uchylenia uchwały [...] z [...] stycznia 2025 r. w sprawie wniosku o odwołanie ze stanowiska Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej. Obydwie z tych uchwał dotyczą zatem kwestii związanych ze składem osobowym, czy to organu samorządu zawodowego lekarzy, czy też jednostek organizacyjnych Krajowego Zjazdu Lekarzy. Są one zatem związane z organizacją samorządu zawodowego lekarzy. Wobec tego stanowią informację publiczną, o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d u.d.i.p. Zauważyć należy, że zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2025 r. w zakresie punktu 1, dotyczącym uchwały Krajowej Komisji Wyborczej nr [...], oraz punku 2 w części dotyczącej uchwały Krajowej Komisji Wyborczej nr [...]. Powyższy wniosek wpłynął bowiem do organu w dniu 16 marca 2025 r. Termin jego załatwienia upływał zatem z dniem 31 marca 2025 r. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek w dniu 28 marca 2025 r., jednakże nie przekazał wówczas uchwały numer [...] oraz nr [...]. Uczynił to dopiero 11 kwietnia 2025 r., a więc już po wniesieniu skargi. Niewątpliwie zatem organ nie załatwił wniosku skarżącego w przypisanym do tego terminie. Wobec jednak załatwienia wniosku po wniesieniu skargi, Sąd nie miał podstaw, aby zobowiązać organ do jego rozpatrzenia. W tej sytuacji należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, aczkolwiek uczynił to z opóźnieniem. Opóźnienie to wynosiło 11 dni. Po stronie organu nie można jednak dopatrzyć się złej woli, czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę nastąpiło to na skutek omyłki. Organ w dniu 28 marca 2025 r. udostępnił bowiem skarżącemu pozostałe żądane przez niego we wniosku z dnia [...] marca 2025 r. dokumenty, a omyłkowo nie dołączył do tej odpowiedzi uchwał o numerach [...] oraz nr [...]. Sytuacja ta nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. Ponadto, zdaniem Sądu, zaistniałe opóźnienie nie było też na tyle znaczne, aby uznać je za rażące. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 2 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł.