II SAB/Wa 362/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Andrzej Kołodziej, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. M. W. zwrócił się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wnioskiem w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm; dalej: u.d.i.p.) o przekazanie kopii wszystkich dokumentów (decyzji, postanowień, pism, notatek służbowych itp.) wytworzonych przez ministerstwo w związku z postępowaniem – w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], uwzględniającego zamiar rozbiórki budynku hali wraz z przynależnymi pomieszczeniami socjalno-biurowymi, znajdującymi się przy ul. [...] w B. – od dnia [...] października 2013 r. do chwili wydania informacji publicznej. W odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż żądana przez niego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. informacja stanowi informację przetworzoną, albowiem organ nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotowym zestawieniem dokumentacji, o której mowa w ww. piśmie. Ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, M. W. został wezwany do wykazania powyższej przesłanki. Wcześniej, bo w dniu [...] kwietnia 2014 r. za pośrednictwem organu M. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze wniesiono o: – wydanie postanowienia nakazującego organowi skarżonemu udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem lub wydanie decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt u.d.i.p.; – orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania informacji publicznej, jeśli taka zostanie wydana przez organ po wniesieniu skargi do sądu; – zasądzenie kosztów postępowania. W skardze opisano stan faktyczny sprawy, a także podniesiono, że organ pomimo upływu określonego w ustawie terminu w żaden sposób się do niego nie ustosunkował, co zdaniem skarżącego stanowi łamanie prawa przez organ administracji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazał skargę przy piśmie z dnia 20 maja 2014 r. Następnie pismem z dnia 8 lipca 2014 r. organ poinformował o wydaniu w dniu [...] lipca 2014 r., decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę, iż żądana przez niego informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana jako "P.p.s.a."), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, i dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że został w niej spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest bowiem organem zobowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej. Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej ([...] kwietnia 2014 r.) i zestawiając ją z datą skierowania skargi (28 kwietnia 2014 r.), nie można przyjąć, by skarga na moment jej wniesienia była nieuzasadniona. Organ podjął wprawdzie czynności zmierzające do realizacji wniosku skarżącego, ale do momentu wystąpienia do Sądu ze skargą na bezczynność organu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie udostępnił wnioskowanej informacji, jak również nie wydał decyzji odmownej. Dopiero decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (doręczoną w dniu [...] lipca 2014 r.) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Tym samym organ, podejmując stosowny akt w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, uwolnił się od zarzutu zwłoki po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem. Zgodnie z art. 149 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając okoliczności przedmiotowej sprawy, Sąd orzekł, że bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie stanowiła bezczynności kwalifikowanej. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, Lex nr 1218894). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Organ bowiem pismem z dnia [...] maja 2014 r. poinformował wnioskodawcę, iż żądana przez niego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. informacja stanowi informację przetworzoną, albowiem organ nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotowym zestawieniem dokumentacji, o której mowa w ww. piśmie. W myśl art. 149 P.p.s.a. Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, jeżeli w dniu orzekania zarzucana w skardze bezczynność już nie występuje, bo organ podjął stosowną decyzję, czy też dokonał czynności, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W takiej sytuacji postępowanie sądowe wszczęte skargą na bezczynność staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zaś w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jak w punkcie drugim. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1, art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a., uznając, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności.