II SAB/Wa 370/13

WyrokWSA w Warszawie2013-11-06

Skład orzekający: Danuta Kania, Olga Żurawska-Matusiak, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące własnością Skarbu Państwa, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na wniosek właściciela nieruchomości dotyczący decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na jego nieruchomości, pomimo tego, że wnioskodawca dochodzi jednocześnie roszczeń cywilnych związanych z bezumownym korzystaniem z tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące własnością Skarbu Państwa i wykonujące zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli wnioskodawca dochodzi jednocześnie roszczeń cywilnych. Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a ograniczenia są ściśle określone. Odmowa udostępnienia informacji powinna nastąpić w formie decyzji, a nie pisma informacyjnego. Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, zwłaszcza gdy trwa ponad rok od złożenia wniosku, może być uznana za rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji dotyczących lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na ich nieruchomościach, jednocześnie dochodząc roszczeń cywilnych związanych z bezumownym korzystaniem z tych nieruchomości. Przedsiębiorstwo energetyczne (PSE S.A.) odmówiło udostępnienia informacji, uznając je za niebędące informacją publiczną i dotyczące indywidualnej sprawy cywilnej. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność spółki. Sąd uznał, że spółka pozostawała w bezczynności i zobowiązał ją do rozpoznania wniosku, stwierdzając rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. do rozpoznania wniosku E. G. i W. G. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku; 2. stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzono od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania; 4. nakazano ściągnąć od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. na rzecz Skarbu Państwa kwotę brakującego wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi E. G. oraz W. G. na bezczynność Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Sieci Elektroenergetyczne S. A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku E. G. oraz W. G. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S. A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej E. G. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych oraz na rzecz skarżącego W. G. kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. nakazuje ściągnąć od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S. A. z siedzibą w [...] na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uzupełnienia brakującego wpisu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. E. G. oraz W. G., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwali P. S.A. z siedzibą w K., do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę ze wskazanych we wniosku nieruchomości gruntowych składających się z działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], położonych w B., oraz ustanowienia na tych nieruchomościach służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Wnioskodawcy zwrócili się również, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej powoływanej jako: "U.d.i.p.", o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy na wskazanych działkach linii elektroenergetycznych. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Spółka P. S.A. poinformowała wnioskodawców o swym stanowisku względem roszczeń cywilnoprawnych dotyczących przedmiotowych nieruchomości, nie odniosła się natomiast do wniosku o udostępnienie informacji w trybie U.d.i.p. Pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. E. G. i W. G., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając P. S.A. z siedzibą w K. (uprzednio działającej pod nazwą: P. S.A z siedzibą w K.) bezczynność polegającą na: 1. nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 U.d.i.p., 2. niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 U.d.i.p. W związku z powyższym skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podnieśli w szczególności, że argumentem przemawiającym za obowiązkiem stosowania przez spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej jest przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p. stanowiący, iż zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zadanie publiczne cechuje zaś powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Spółka poinformowała skarżących, że żądana informacja dotyczy wniosku skierowanego w indywidualnej sprawie (tj. w sprawie urządzeń elektroenergetycznych oraz roszczeń o bezumowne korzystanie i o ustanowienie służebności przesyłu z nimi związanych), a zatem nie stanowi informacji publicznej, do której zastosowanie miałaby przepisy U.d.i.p. Samo powołanie się we wniosku na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może automatycznie skutkować zastosowaniem tej ustawy i sądową kontrolą działań Spółki. Nadto Spółka wskazała, iż dostęp do dokumentów związanych z budową linii przesyłowej podlega ograniczeniu w świetle obowiązujących przepisów prawa. Spółka jest uprawniona do ochrony informacji składających się na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz związanych z infrastrukturą służącą do przesyłania energii elektrycznej, wchodzącą w skład infrastruktury krytycznej, podlegającej szczególnej ochronie, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 65, poz. 404 ze zm.), ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. Nr 89, poz. 590 ze zm.) oraz ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.). W odpowiedzi na skargę P. S.A. z siedzibą w K., wniosła o odrzucenie skargi - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a." - jako niedopuszczalnej, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W odniesieniu do wniosku o odrzucenie skargi Spółka podniosła, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi, a zatem nie ma do nich zastosowania U.d.i.p. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że żądanie skarżących w związku z dochodzeniem roszczenia cywilnego od Spółki, w tym zakresie i z tych względów nie dotyczy dostępu do informacji publicznej, ale do informacji w ich indywidualnej sprawie. Taka informacja nie mieści się w zakresie art. 1 ust. 1 oraz art. 6 U.d.i.p. W ocenie Spółki skarżący powołują się wprawdzie na przepisy U.d.i.p., ale w rzeczywistości żądana informacja nie dotyczy tej ustawy, ale realizacji indywidualnego roszczenia cywilnego. Z tego względu odmowa udzielenia odpowiedzi na wniosek nastąpiła nie w formie decyzji, która ma zastosowanie wyłącznie do informacji publicznej, lecz w formie pisma informacyjnego. Takie pismo nie podlega zaś kognicji sądów administracyjnych, wynikającej z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a. Natomiast uzasadniając wniosek o oddalenie skargi Spółka stwierdziła, że skarżący żądają informacji w konkretnej sprawie, o czym przesądza okoliczność, iż żądanie wydania kserokopii decyzji nie jest sformułowane od strony zbiorczego interesu, ale od strony indywidualnego interesu właściciela nieruchomości, który domaga się informacji dotyczących wybudowania na jego nieruchomości urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej jedynie przy okazji wystąpienia z roszczeniem cywilnym w związku z naruszeniem jego prawa własności. Spółka wskazała również, iż w żądanych informacjach brak jest elementu publicznego, bowiem w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skonkretyzowanym, ukierunkowanym na konkretną nieruchomość, żądaniem wylegitymowania się przez Spółkę tytułem prawnym. Ponadto żądane informacje zostaną wykorzystane w dochodzeniu roszczeń cywilnych względem Spółki. Istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dokumentem, a zasadnością roszczenia przesądza o tym, że informacja nie dotyczy sprawy publicznej. Spółka podniosła, że tylko dane związane z wykonywaniem przez nią obowiązków operatora systemu przesyłowego, stanowią informację publiczną. Nie każdy bowiem dokument urzędowy, będący w posiadaniu Spółki, powinien być uznany za informację publiczną, a tylko taki, który dotyczy sprawy o charakterze publicznym, związanej z wykonywaniem zadań publicznych przez Spółkę. Dokumenty, których żądają skarżący nie zostały wytworzone przez Spółkę, ani nie zostały wydane w związku z inwestycją prowadzoną przez Spółkę, co przesądza o tym, że nie mają one związku z zadaniami, które byłyby wykonywane przez Spółkę. Spółka zaznaczyła również, iż powinna mieć możliwość ochrony przed roszczeniami właścicieli nieruchomości, na których posadowiono urządzenia przesyłowe, a dokładnie mieć możliwość nieujawniania dokumentów ani nieinformowania o tym, że nie jest w ich posiadaniu, jeżeli ma to służyć ochronie prawnie usprawiedliwionych interesów. Nałożenie na Spółkę obowiązków wynikających z U.d.i.p. w sytuacji, w której mamy do czynienia z czynnościami związanymi z rozpatrywaniem roszczenia cywilnego oznacza nałożenie na Spółkę obowiązku dostarczenia dowodów, które mogą być wykorzystane przeciwko niej we własnej sprawie, co ma bezpośredni wpływ na ochronę interesu Spółki w dalszym toku postępowania. Spółka zaznaczyła przy tym, że skarżący powinni pozyskiwać żądane dokumenty od właściwych organów, które je wydały lub od odpowiednich archiwów. Skarżący nie wykazali, że nie jest im dostępny inny tryb, w którym istniałaby możliwość uzyskania żądanych informacji od dedykowanego do tego celu organu. Spółka podniosła, iż przyjęcie, że przepisy U.d.i.p. mogą służyć zbieraniu informacji służących dochodzeniu roszczeń od podmiotu, na który jednocześnie nakłada się obowiązek udzielenia wszelkich informacji zgodnie z wnioskiem kierującego roszczenia, stanowi ograniczenie prawa do obrony oraz prawa ważnego interesu gospodarczego w sposób nieproporcjonalny i nieadekwatny do celu, jakim jest dostęp do informacji publicznej, z jednoczesnym naruszeniem zasady równości stron, a tym samym stanowi wykładnię niezgodną z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Spółki, rozróżnienia wymaga obowiązek udzielenia przez podmiot, wykonujący zadania publiczne, informacji o sprawach publicznych pozostających w związku z wykonywanymi zadaniami, od nałożenia na ten podmiot obowiązku dostarczania informacji wtedy, kiedy informacje te dotyczą stosunku prawnego ukształtowanego posadowieniem urządzenia przesyłowego na nieruchomości prywatnej i roszczeń z tym związanych. Końcowo Spółka wskazała, iż wystąpienie przez Spółkę z pismem informacyjnym z dnia [...] lipca 2013 r. przesądza o tym, że nie pozostaje ona w bezczynności, co czyni skargę nieuzasadnioną. Pismem procesowym z dnia 30 października 2013 r. pełnomocnik P. S.A. wniósł o odrzucenie skargi w przypadku nieuiszczenia przez skarżących należnego wpisu od skargi. Wskazał, iż zgodnie z załącznikami do skargi na bezczynność od przedmiotowej skargi została uiszczona opłata w kwocie 100 zł. W przypadku, gdy - jak w sprawie niniejszej - skarga na bezczynność jest składana przez więcej niż jednego skarżącego, każdy ze skarżących powinien uiścić wpis sądowy oddzielnie - stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej była bezczynność operatora energetycznego w zakresie udostępnienia skarżącym informacji publicznej w postaci odpowiedzi na wniosek zawarty w podaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym, lub nie podjął wymaganej czynności (T. Woś [w]: red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 109, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., str. 43-44). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Stosownie do treści art. 1 ust. 1 U.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Powyższa definicja jest bardzo ogólna oraz nieprecyzyjna i z tego względu krytykowana w doktrynie jako definicja ignotum per ignotum. Jednakże ustawodawca w przepisie art. 6 ust.1 U.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 U.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. Z tego względu żądana przez skarżących informacja w postaci decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomościach, których są właścicielami, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wbrew stanowisku Spółki, przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że skarżący wystąpili z roszczeniami cywilnymi wobec Spółki w związku z bezumownym korzystaniem przez nią z przedmiotowych nieruchomości, a zatem w indywidualnej sprawie, a nie w interesie publicznym. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 U.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 U.d.i.p.). Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do wniosku skarżących. Wskazać jednakże należy, w odniesieniu do argumentacji zaprezentowanej przez Spółkę w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., a następnie w odpowiedzi na skargę, iż art. 5 U.d.i.p. wprowadza ograniczenie w zakresie udzielania informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ust. 2 U.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka ma zatem potencjalną możliwość zabezpieczenia jej prawnie usprawiedliwionych interesów, jednakże decydując się na odmowę udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ustawowo przewidziane ograniczenia, powinna wydać decyzję na zasadzie art. 16 U.d.i.p. Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 U.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zauważyć należy, że P. S.A. z siedzibą w K. (do [...] stycznia 2013 r. działające pod nazwą: P. S.A. z siedzibą w K.), są w całości własnością Skarbu Państwa, który jest jedynym akcjonariuszem, jak wynika z rubryki 7 Odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Z tej już zatem tej przyczyny Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p. Zaznaczenia nadto wymaga, że obowiązek udostępnienia informacji istnieje jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego wniosek w tym zakresie został skierowany, jest w posiadaniu takich informacji. Gdy żądanymi informacjami nie dysponuje, winien powiadomić o tym podmiot wnioskujący. Niezależnie od tego wskazać należy, że Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, które cechują się powszechnością i użytecznością dla ogółu, co sprzyja osiąganiu celów tak konstytucyjnych, jak i ustawowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05 stwierdził bowiem, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa. Zatem dla zapewnienia wolności i praw człowieka oraz obywatela, dysponowanie zasobami energetycznymi urzeczywistnia dobro wspólne, o czym stanowi art. 1 Konstytucji RP, zaś wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki, może być ograniczona - stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP tylko w ustawie i jedynie wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Przedsiębiorstwa energetyczne są więc przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują - w ocenie Sądu - zadania publiczne, a w konsekwencji są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe uwagi można, zdaniem Sądu, odnieść także do przedsiębiorstwa, które zajmuje się przesyłem energii elektrycznej. Wbrew stanowisku Spółki żądane informacje pozostają w związku z zadaniami wykonywanymi przez ten podmiot, albowiem odnoszą się do instalacji elektroenergetycznej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 U.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 U.d.i.p.). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie dokonał czynności materialno-technicznej bądź też nie wydał decyzji. Dla dopuszczalności skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów czynność nie została dokonana, a decyzja nie podjęta, w szczególności czy bezczynność spowodowana była zawinioną bądź niezawinioną opieszałością, czy też wiązała się z przekonaniem podmiotu, że stosowna czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, a decyzja podjęta. Wskazać także trzeba na niezasadne stanowisko Spółki, że skarżący powinni pozyskiwać żądane decyzje od organów, które je wydały lub z odpowiednich archiwów. Do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są bowiem podmioty będące w posiadaniu informacji niezależnie od tego, czy informacja ta została bezpośrednio przez te podmioty wytworzona, czy też używana jest przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzi wprost od nich. Linie elektroenergetyczne są niewątpliwie wykorzystywane przez Spółkę. W rozpoznawanej sprawie bezczynność Spółki wynikała właśnie z błędnego przeświadczenia, że żądana przez skarżących informacja nie jest informacją publiczną. Mając na uwadze okoliczność, że ustawa o dostępie do informacji publicznej zakłada szybkość udzielania informacji publicznej (bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - art. 13 ust. 1 U.d.i.p.), podjęcie jakichkolwiek działań przez Spółkę dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność i po upływie ponad roku od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, świadczy o braku staranności oraz rzetelności Spółki i daje podstawy do uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - jak w pkt 3 sentencji. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej Spółki o odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia należnego wpisu, bowiem korzystając z regulacji zawartej w art. 223 § 2 P.p.s.a. nakazał ściągać od P. S.A. z siedzibą w K. na rzecz Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brakujący wpis od skargi (pkt 4 sentencji). Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić albo od innej strony, gdy z orzeczenia tego wynika obowiązek uiszczenia kosztów postępowania przez tę stronę. "Inną stroną", o której mowa w powołanym przepisie, w przypadku uwzględnienia skargi, będzie organ (podmiot), który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność lub dopuścił się bezczynności. Z art. 223 § 2 P.p.s.a. wynika, że chodzi tu każdy przypadek nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości niezależnie od przyczyny tego stanu rzeczy i ma zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi nieuiszczenie należnej opłaty na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 86/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w niniejszej sprawie, w której Sąd uwzględnił skargę na bezczynność P. S.A., wpis od skargi nie został w całości uiszczony, ściągnięcie od Spółki brakującej opłaty było uzasadnione.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło