II SAB/Wa 378/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie wypłaty należności finansowych postanawia: - odrzucić skargę - Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt VI P 18/10, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się niewłaściwym i przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie sprawę z powództwa R. D. przeciwko Skarbowi Państwa – Jednostce Wojskowej nr [...] w [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że w złożonym powództwie powód dochodzi należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, które bez niezbędnego tytułu prawnego zostały zatrzymane przez Dowódcę Jednostki, w której powód pełni służbę. Następnie, powołując się na treść art. 1 k.p.c. oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., II PZP 7/09, wedle której w sprawach o roszczenia żołnierza zawodowego o potrąconą część uposażenia i o odsetki za zwłokę w wypłacie uposażenia droga przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna, chyba, że uprzednio organ administracji wojskowej lub sąd administracyjny uznały się w tych sprawach za niewłaściwe. W ocenie Sądu Rejonowego, skoro w rozpatrywanej sprawie ani organ administracji wojskowej, ani sąd administracyjny nie uznały się za niewłaściwe, to sprawę powinien rozpoznać sąd administracyjny. W dniu 10 grudnia 2010 r. sprawa ze skargi (pozwu z dnia 2 czerwca 2009 r.) R. D. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod sygn. akt II SAB/Wa 378/10. W skardze R. D. stawia wobec Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] (obecnie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] – następca prawny) zarzut bezczynności w zakresie rozpoznania pisma z dnia 23 października 2006 r. W piśmie tym skarżący wezwał Dowódcę Jednostki nr [...] w [...] do wypłaty kwoty 30.233,08 zł, jako kwoty nienależnie potrąconej. Z akt sprawy wynika, że skarżący z zawodowej służby wojskowej został zwolniony w 2003 r., a w związku z tym zwolnieniem w dniu 30 kwietnia 2003 r. zostały mu wypłacone należności finansowe. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność powyższego zwolnienia. Wskutek tej decyzji skarżący został dopuszczony do służby i zostały mu wypłacone należności za okres pozostawania poza służbą, przy czym od powyższych kwot odliczono mu kwoty, które otrzymał uprzednio w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego (kwota 30.233,08 zł). Następnie skarżący został zwolniony z tej służby rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. W odpowiedzi na skargę, Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, wskazał, że wprawdzie w chwili spełnienia świadczenia, tj. wypłaty stosownych należności w 2003 r. związanych ze zwolnieniem ze służby, istniały podstawy prawne dla dokonania tej czynności, to jednak w wyniku wyeliminowania decyzji o zwolnieniu w trybie nadzwyczajnym zostały uchylone skutki tej decyzji, w tym jej skutki finansowe. Organ podniósł, że powołany przez skarżącego art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak i przepis art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy nie znajdą w sprawie zastosowania. Organ przytoczył treść art. 77 ww. ustawy, zgodnie z którą, uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73 ustawy, pobrane przez żołnierza zawodowego przysługujące mu wg zasad obowiązujących w dniu wypłaty nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Dokonując następnie analizy przepisu art. 77 ww. ustawy w zestawieniu z sytuacją prawną skarżącego organ podkreślił jednak, że decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wywołał skutek ex tunc. Tym samym, zdaniem organu, w momencie wypłacenia odszkodowania oraz innych należności w związku ze zwolnieniem ze służby nie istniała podstawa do ich wypłacenia. W dalszej konsekwencji wypłacone świadczenia przybrały charakter świadczenia nienależnego w myśl art. 410 § 2 k.c. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że jak wynika z treści art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd nie może odrzucić skargi z tego powodu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Przepis ten zawiera zatem regułę kolizyjną, w oparciu o którą to regułę sąd administracyjny ma obowiązek przyjąć swą właściwość, jeżeli w sprawie zostało wydane prawomocne postanowienie sądu powszechnego o uznaniu się za niewłaściwym i przekazaniu sprawy do rozpoznania sądowi administracyjnemu (por. J.P. Tarno: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. 2., Warszawa 2006, str. 179, teza 10.). Nie oznacza to jednak, że skarga nie może zostać uznana za niedopuszczalną z innej przyczyny, niewymienionej w art. 58 § 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy. Taka też sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zwana dalej ustawą, przewiduje, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje szereg świadczeń pieniężnych. Zgodnie z art. 94 ust. 1 i 2 ustawy żołnierzowi zawodowemu przysługuje więc, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa w wysokości określonej w tych przepisach, stanowiąca w zależności od okresu trwania służby odpowiedni procent kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że prawo żołnierza do odprawy powiązane zostało z faktem zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że odprawa ma charakter świadczenia jednorazowego, wypłacanego w związku z zakończeniem służby wojskowej, a żołnierzowi który otrzymał odprawę, nie może już ponownie nabyć do niej prawa w pełnej wysokości. Pogląd ten w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest utrwalony (por. wyroki z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1714/04, z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 902/08, z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I OSK 66/09, z dnia 11 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 546/09 - publ. http: orzeczenia. nsa. gov.pl). Przyjęcie, że odprawa z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ma charakter świadczenia jednorazowego nie oznacza, że wyłączone jest prawo żołnierza do odprawy uzupełniającej. Żołnierz, który otrzymał odprawę w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, a następnie przywrócony został do służby wskutek stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji, po czym ponownie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej nabywa prawo do odprawy uzupełniającej, stanowiącej różnicę pomiędzy wyższą odprawą, a uprzednio wypłaconą z tego samego tytułu. W takiej sytuacji przyznając żołnierzowi odprawę z tytułu zwolnienia ze służby zachodzi potrzeba zaliczenia odprawy dotychczasowej na poczet odprawy ustalonej po ponownym zwolnieniu ze służby. Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują inne jeszcze należności pieniężne, m.in. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata (art. 95 pkt 2 ustawy). Także i w odniesieniu do tego świadczenia w przypadku wypłacenia ekwiwalentu za urlop w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej, po przywróceniu do służby i ponownym zwolnieniu z tego samego tytułu po stronie żołnierza powstaje prawo do ekwiwalentu za urlop, lecz nie w pełnej wysokości, lecz po zaliczeniu na poczet ustalonego ekwiwalentu za urlop świadczenia uprzednio wypłaconego. Wobec tego, że wymienione świadczenia, zgodnie z tym co rozważono, podlegają zaliczeniu, w tym zakresie nie znajduje zastosowania instytucja, o której mowa w art. 103 ust. 1 ustawy, tj. potrącenia z uposażenia żołnierza kwot wymienionych w tym przepisie. Jak wynika z akt sprawy organ zasadnie i prawidłowo dokonał takiego zaliczenia biorąc pod uwagę różnicę pomiędzy wypłaconymi świadczeniami w związku ze zwolnieniem ze służby w 2003 r. a należnościami przysługującymi w związku z przywróceniem do służby. Przede wszystkim zaś organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący wyjaśnił te kwestie w piśmie z dnia 14 lipca 2006 r. nr [...] oraz w piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. nr [...], z tą uwagą, że tym ostatnim pismem organ rozstrzygnął sprawę skarżącego wszczętą jego wnioskiem (wezwaniem) z dnia 23 października 2006 r. Okoliczność doręczenia tych pism skarżący potwierdził w treści skargi. W tym miejscu należy wyjaśnić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skoro zatem, według ustalonego stanu faktycznego, pismo organu z dnia 14 listopada 2006 r. w sposób bezsporny rozstrzygało żądanie skarżącego zamieszczone w piśmie z dnia 23 października 2006 r., to w rezultacie wniosek skarżącego został rozpatrzony przed wniesieniem skargi, a to z kolei oznacza, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia tego wniosku jest niedopuszczalna. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.