II SAB/Wa 391/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi Z. D. na bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Komendant Rejonowy Policji [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Komendanta Rejonowego Policji [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komendanta Rejonowego Policji [...] na rzecz skarżącego Z. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] marca 2025 r. Z. D. (dalej: "skarżący") wystąpił, za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Komendanta Rejonowego Policji [...] (dalej: "KRP", "organ") o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, jakie czynności funkcjonariusze podjęli na miejscu zdarzenia na skutek jego zgłoszenia telefonicznego, które wpłynęło na nr 997 z jego telefonu w dniu [...] października 2024 r. ok. godz. 10:40 i dotyczyło nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów na ul. C. w W.. Skarżący domagał się podania liczby wykonanych wezwań inicjujących postępowania w sprawach o wykroczenie, liczby środków oddziaływania wychowawczego udzielonych na miejscu, liczby mandatów wypisanych na miejscu, liczby podjętych na miejscu decyzji o skierowaniu wniosków o ukaranie do sądu, liczby holowań dokonanych na miejscu oraz liczby założonych na miejscu urządzeń do blokowania kół pojazdów. Zażądał także poinformowania, w jakich godzinach i w jakiej dacie trwały interwencje na skutek ww. zgłoszenia oraz przesłania odpowiedzi na podany adres skrzynki elektronicznej. Kolejną wiadomością elektroniczną (z [...] kwietnia 2025 r.) skarżący przypomniał organowi, że upłynął 14-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na jego wniosek informacyjny, żądając jednocześnie niezwłocznego przesłania tej odpowiedzi. Tę wiadomość (w której przytoczył treść wniosku z [...] marca 2025 r.) skarżący skierował również do wiadomości Naczelnika Wydziału Ogólnego Komendy Rejonowej Policji [...], który dotychczas przekazywał mu odpowiedzi na inne jego wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Następnie w dniu [...] kwietnia 2025 r. skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru; poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; 3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku informacyjnego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się: stwierdzenia, iż KRP dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenia organowi grzywny; zobowiązania KRP do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że wniosek informacyjny z [...] marca 2025 r. przesłał na adres podany na oficjalnej stronie internetowej Komendy Rejonowej Policji [...] jako adres do korespondencji elektronicznej. Pomimo kolejnego maila (z [...] kwietnia 2025 r.), organ nie udzielił mu żadnej odpowiedzi. Pismem z [...] kwietnia 2025 r. KRP poinformował skarżącego, iż w Systemie Wspomagania Dowodzenia w dniu [...] października 2024 r. o godz. 10:44 odnotowano interwencję dotyczącą 12 nieprawidłowo zaparkowanych aut pod adresem ul. C. [...], W.. Obsługę tego zgłoszenia rozpoczęto o godz. 10:45, a zakończono o godz. 11:44. Podczas interwencji policjanci nie potwierdzili nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów, dlatego nie zastosowali żadnych środków przewidzianych w Kodeksie wykroczeń, jak również nie wydawali dyspozycji holowania pojazdów ani nie zakładali na koła pojazdów urządzeń blokujących. Jednocześnie w ww. piśmie organ powiadomił skarżącego, że w związku z nieudzieleniem skarżącemu informacji objętych wnioskiem z [...] marca 2025 r., zlecił rzecznikowi dyscyplinarnemu Komendy Rejonowej Policji [...] przeprowadzenie czynności wyjaśniających, na podstawie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (obecnie tekst jednolity: 2025 r., poz. 636 ze zm.). KRP podkreślił, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sposobie realizacji czynności służbowych przez podległych mu policjantów, zostaną wdrożone środki dyscyplinarne. W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] czerwca 2025 r.) organ przyznał, że w toku czynności wyjaśniających ustalono, iż [...] marca 2025 r. o godz. 16:13 skarżący przesłał wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ale policjanci służby dyżurnej Komendy Rejonowej Policji [...] nie nadali mu właściwego biegu. Z tej przyczyny nie został zachowany 14-dniowy termin do udzielenia odpowiedzi - odpowiedź została udzielona w dniu [...] kwietnia 2025 r. (przekazano ją na adres poczty elektronicznej skarżącego). Wobec policjantów winnych zaistniałej sytuacji zostały wyciągnięte konsekwencje służbowe w oparciu o art. 132 ust. 4b ustawy o Policji. O wynikach przeprowadzonych czynności wyjaśniających skarżący został poinformowany pismem z [...] maja 2025 r., przesłanym za pośrednictwem operatora pocztowego (przedmiotowa korespondencja, dwukrotnie awizowania, nie została podjęta w terminie przez skarżącego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a"). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ – będąc w posiadaniu żądanej informacji – nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy, iż w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął wymaganej przepisami u.d.i.p. czynności w danej sprawie, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia powód, z uwagi na który to nie nastąpiło. Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, iż adresat wniosku skarżącego - KRP jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (vide art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Nie jest również sporny między stronami postępowania charakter prawny przedmiotu wniosku jako informacji publicznej. Są to informacje o sposobach załatwiania spraw (vide art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d u.d.i.p.) - skarżący zażądał bowiem przedstawienia mu informacji odnośnie sposobu załatwienia przez policjantów z Komendy Rejonowej Policji [...] interwencji podjętych na skutek jego zgłoszenia z [...] października 2024 r. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) albo stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1 i 2, może orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Wedle art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek informacyjny z [...] marca 2025 r. w piśmie z [...] kwietnia 2025 r., wskazując, iż przeprowadzona w dniu [...] października 2024 r. w godz. 10:45-11:44 (wskutek zgłoszenia skarżącego) interwencja nie wykazała nieprawidłowo zaparkowanych aut na ul. C. w W., a więc brak było podstaw do wdrożenia jakichkolwiek środków. W tej sytuacji, gdy wniosek skarżącego został zrealizowany po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku stwierdził, iż KRP dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku skarżącego. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność w punkcie drugim sentencji wyroku, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd w składzie tu orzekającym uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być intepretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "oczywiste", "wyraźne". Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 151/21; z 27 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 644/21 i z 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2439/20 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie bezczynność KRP nie posiadała takiego kwalifikowanego charakteru, gdyż wynikała ona z nienadania właściwego biegu wnioskowi informacyjnemu skarżącego. Organ zlecił rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w wyniku których stwierdzono, iż mail skarżącego z [...] marca 2025 r. został usunięty, a wobec policjantów winnych tej sytuacji wyciągnięto konsekwencje służbowe. W związku tym, że skarżący powtórzył treść tego wniosku w wiadomości elektronicznej z [...] kwietnia 2025 r., KRP odpowiedział na niego [...] kwietnia 2025 r. Doszło zatem do uchybienia w procedowaniu wniosku złożonego w trybie u.d.i.p., lecz organ niezwłocznie podjął działania w celu wyjaśnienia i naprawienia dostrzeżonych nieprawidłowości. Tutejszy Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego odnośnie wymierzenia KRP grzywny, czyli środka o charakterze dyscyplinującym organ, który nie wykonuje nałożonych na niego obowiązków w zakresie rozpoznania sprawy administracyjnej zgodnie z zasadą szybkości postępowania i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Grzywna pełni także rolę prewencyjną, ponieważ służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Wymierzenie grzywny realizuje też funkcję sankcyjną związaną z ukaraniem organu za jego nieprawidłowe działanie. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za utrudnienie lub uniemożliwienie stronie otrzymania istotnego dla niej rozstrzygnięcia w zakresie jej praw i obowiązków o charakterze administracyjnym. Grzywna (podobnie jak suma pieniężna) powinna być jednak stosowana w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, iż bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide wyrok NSA z 22 października 2024 r., sygn. akt III OSK 1783/24). Taka sytuacja nie wystąpiła na gruncie przedmiotowej sprawy, dlatego w tym zakresie skarga została oddalona na mocy art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto w punkcie czwartym sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.