II SAB/Wa 404/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-22
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Łukasz Krzycki, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie taryfy dla ciepła, składany do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Wniosek przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie taryfy dla ciepła, składany do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dzieje się tak ze względu na publicznoprawny charakter tych danych, które są istotne dla wykonywania przez Prezesa URE zadań publicznych związanych z regulowaniem działalności przedsiębiorstw energetycznych i kształtowaniem polityki energetycznej państwa. W związku z tym, organ jest zobowiązany do udostępnienia takiej informacji na wniosek, a jego błędne zakwalifikowanie wniosku jako niebędącego informacją publiczną stanowi bezczynność.Stan faktyczny
F. S.A. złożyła skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) w rozpoznaniu wniosku z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wniosku przedsiębiorstwa energetycznego "C." sp. z o.o. o zatwierdzenie taryfy dla ciepła. Prezes URE uznał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Po odrzuceniu wcześniejszej skargi na pismo Prezesa URE, spółka złożyła ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując, że wniosek o zatwierdzenie taryfy nie jest dokumentem urzędowym ani publicznym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki do rozpatrzenia wniosku F. S.A. z dnia 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Prezesa URE na rzecz F. S.A. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi F. S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki do rozpatrzenia wniosku F. S.A. z siedzibą w [...] z dnia 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz F. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
F. S.A. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Regulacji Energetyki w rozpoznaniu jej wniosku z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca w piśmie z 30 stycznia 2018 r. zwróciła się do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o przesłanie za pośrednictwem poczty elektronicznej kompletnego wniosku przedsiębiorstwa energetycznego "C." sp. z o.o. z siedzibą w [...] (uzupełnionego w pismach z 3 października, 4 grudnia, 27 grudnia 2017 r. i 9 stycznia 2018 r.) o zatwierdzenie taryfy dla energii.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w dniu [...] lutego 2018 r. poinformował Spółkę, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764). Organ dodał, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. wydaną w sprawie o sygn. akt I OPS 7/13, że wniosek przedsiębiorcy energetycznego jest częścią akt administracyjnych (o udzielenie koncesji), które podlegają udostępnieniu stronie postępowania na podstawie art. 73 i art. 74 k.p.a., nie zaś ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 kwietnia 2018 r., II SA/Wa 362/18 odrzucił skargę F. S.A. z siedzibą w [...] z 9 lutego 2018 r. na pismo Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z [...] lutego 2018 r. jako niedopuszczalną.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych skarżąca Spółka w dniu 2 maja 2018 r. złożyła do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki ponaglenie, w związku z nierozpoznaniem jej wniosku z 30 stycznia 2018 r. Strona podniosła, że mimo upływu ustawowych terminów załatwienia sprawy (art. 35 § 1 i § 3 k.p.a.), nie otrzymała spornych dokumentów ani decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W piśmie z [...] maja 2018 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki poinformował skarżącą, że w piśmie z [...] lutego 2018 r. (w ustawowym, czternastodniowym terminie liczonym od dnia wpływu wniosku do organu) udzielił jej odpowiedzi na wniosek z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ dodał m.in., że jeżeli żądane informacje nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie jest w ich posiadaniu, nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 14 ust. 2 ustawy).
F. S.A. z siedzibą w [...] w skardze z 23 maja 2018 r. na bezczynność Prezesa Regulacji Energetyki w rozpoznaniu jej wniosku z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosku przedsiębiorstwa energetycznego "C." sp. z o.o. z siedzibą w [...] o zatwierdzenie taryfy dla ciepła, zarzuciła temu organowi naruszenie art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.d.i.p., przez nieprawidłowe przyjęcie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a zatem nie podlega udostępnieniu oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 10 tej ustawy, przez nieudzielenie informacji publicznej w ustawowo wyznaczonym terminie. Spółka wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, o stwierdzenie rażącej bezczynności organu w tej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem F. wniosek przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie taryfy dla ciepła, przedstawiający koszty przyjmowane do kalkulacji cen i stawek opłat, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Skarżąca powołując się na wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2016 r., II SAB/Wa 49/16 stwierdziła, że wbrew stanowisku Prezesa URE, przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że zatwierdzenie przez Prezesa URE taryfy, jest z punktu widzenia przedsiębiorstwa energetycznego, rozstrzygnięciem administracyjnym (decyzją administracyjną) w jego indywidualnej sprawie, od której służy odwołanie do Sądu Okręgowego w [...] - sądu antymonopolowego oraz fakt, że w postępowaniu tym nie przewidziano udziału w charakterze strony odbiorcom paliw i energii. Konsumenci - odbiorcy energii elektrycznej, których bezpośrednio dotyczą ceny i stawki opłat zawarte w taryfie, zatwierdzanej przez Prezesa URE nie są dopuszczeni do udziału w postępowaniu o zatwierdzenie taryf. Wynika to z faktu, że odbiorca energii elektrycznej nie jest stroną postępowania w rozumieniu przepisów k.p.a. Takie usytuowanie odbiorcy powoduje, że nie ma on prawa zgłaszania wniosków dowodowych podczas postępowania administracyjnego, żądania uzupełnienia decyzji, czy wreszcie wniesienia od niej odwołania. To Prezes URE reprezentuje w tym postępowaniu interes społeczny, chroni interes ekonomiczny.
Spółka dodała, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia przez Prezesa URE taryfy, czyli zbioru cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania obowiązujących w danym przedsiębiorstwie energetycznym, opracowywanej co roku i zatwierdzanej przez Prezesa URE ma istotne znaczenie dla odbiorców paliw i energii. Sposób skalkulowania i ustalenia ceny ciepła staje się dla obywatela szczególnie ważnym, ponieważ wyznacza zakres i wysokość kosztów, jakie musi on ponieść za dostawy energii i ciepła do jego domu, czy lokalu. Właśnie te koszty stanowią obecnie jeden z poważniejszych składników wydatków odbiorów ciepła. Z tego względu związek regulacji taryf z sytuacją odbiory ciepła ma charakter nie tylko bezpośredni, ale też społecznie niezwykle istotny. Proces kształtowania i kalkulowania taryf, jako przebiegający w najbardziej newralgicznych aspektach dla konsumentów, na który nie mają oni wpływu powinien być, stosownie do dyrektywy zawartej w art. 76 Konstytucji RP, szczególnie chroniony ze strony władz publicznych przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Taką ochronę ustawodawca przewidział w art. 23 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, powierzając Prezesowi URE w szczególności zadania równoważenia interesów ekonomicznych uczestników rynku energetycznego. Do podstawowych instrumentów służących realizacji tego zadania należy kompetencja w zakresie zatwierdzania taryf oraz związanej z tym analizy i weryfikacji kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione w kalkulacji ich taryf. Jest to wyspecjalizowana forma regulacji ustanowionej z uwagi na konieczność szczególnej ochrony interesu publicznego, niepoddającego się w pełni rynkowej weryfikacji. Regulacja taryf w sektorze dostarczania paliw i energii, zwłaszcza w tej jego części, która realizuje usługi sieciowe jest koniecznym substytutem mechanizmów rynku konkurencyjnego. Działania dotyczące taryf przedsiębiorstw energetycznych, do podejmowania których w ramach przyznanych przez ustawodawcę kompetencji Prezes URE jest zobowiązany, dają zatem w pewnej mierze efekt zastępujący działania mechanizmów rynkowych w warunkach konkurencji, które na rynku zrównoważonym są podstawowym regulatorem w zakresie kojarzenia ścierających się interesów sprzedawców ekonomicznych i kupujących.
W konkluzji Spółka stwierdziła, że wniosek o zatwierdzenie taryfy ciepła składany w ramach realizacji przez przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku publicznoprawnego nałożonego przepisem art. 9e ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, jako pozostający w ścisłym związku z realizowaniem przez Prezesa URE zadań publicznych w zakresie regulacji gospodarki paliwami i energią oraz promowania konkurencji, stanowi informację publiczną.
Zdaniem skarżącej, organ "uporczywie (...) uchyla się od respektowania prawa". W sprawach o zbliżonym stanie faktycznym w orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek taryfowy jest informacją publiczną (np. wyrok NSA z 9 marca 2018 r., I OSK 1974/16). Z tego powodu bezczynność organu w tej sprawie jest rażąca.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że wniosek przedsiębiorstwa energetycznego posiadającego koncesję na przesyłanie i dystrybucję ciepła, o zatwierdzenie taryfy, jak i sama taryfa przedkładana do zatwierdzenia Prezesowi URE na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne nie stanowi dokumentu zawierającego informację publiczną, a zatem treść wniosku nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie jest to dokument urzędowy, lecz dokument prywatny wytworzony przez podmiot prawa prywatnego jakim jest przedsiębiorstwo energetyczne.
Organ dodał, że nie należy utożsamiać obowiązków wynikających z koncesji z obowiązkami publicznymi. Działalność gospodarcza objęta koncesją w zakresie dostarczania energii cieplnej jest wprawdzie reglamentowana przez państwo, a więc jest dziedziną istotną dla sfery publicznej. Należy jednak mieć na uwadze, że jest to działalność wykonywana przez podmioty o charakterze niepublicznym i jedynie w pewnej części dotyczy ona sfery publicznej. Taryfa jest szczególną formą wzorca umownego (art. 384 k.c.). Co więcej, w wyniku zatwierdzenia taryfy przedsiębiorstwo energetyczne nie ma prawa żądać od odbiorców cen lub stawek opłat wyższych niż zawarte w zatwierdzonej i obowiązującej taryfie. Zatwierdzona przez Prezesa Urzędu taryfa limituje więc możliwość żądania stawek wyższych niż określone w dokumencie i uniemożliwia ustalenie przez przedsiębiorcę energetycznego zbyt wysokich stawek na dostarczanie energii.
Zdaniem organu taryfa (art. 3 pkt 17 ustawy Prawo energetyczne - zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany przez przedsiębiorstwo energetyczne i wprowadzany jako obowiązujący dla określonych w nim odbiorców w trybie określonym ustawą) przedłożona do zatwierdzenia Prezesów URE na podstawie art. 47 ust 1 zdanie drugie ustawy Prawo energetyczne, nie jest dokumentem publicznym. Przedsiębiorstwo energetyczne przedkładając Prezesowi URE taryfę do zatwierdzenia nie ma gwarancji, że taryfa ta zostanie zaakceptowana (art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo energetyczne wymienia przesłanki negatywne zatwierdzenia taryfy). Zatem do czasu zatwierdzenia jest to projekt dokumentu, wytworzony przez przedsiębiorstwo energetyczne, który po spełnieniu wskazanych prawem wymagań, będzie stanowił informację publiczną. Organ dodał, że częste są też przypadki, gdy organ w czasie postępowania administracyjnego wzywa przedsiębiorstwo energetyczne do korekty przedłożonej taryfy, a także prowadzi z nim korespondencję w celu uzyskania takiego ostatecznego ukształtowania taryfy, które odpowiadałoby wymogom określonym przepisami prawa. Dopiero zatwierdzona taryfa jest dokumentem publicznym, podawanym do informacji publicznej zgodnie z art. 47 ust. 3 ustawy (decyzja o zatwierdzeniu taryfy jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa)
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2015 r. sygn. akt I OSK 1947/14 stwierdził, że "oświadczenia nie mające charakteru aktów administracyjnych, będące elementem uzgodnień i wyjaśnień dokonywanych w trakcie postępowania (...) nie są informacją publiczną podlegającą upublicznieniu w trybie przepisów u.d.i.p". Zdaniem Prezesa URE, niewątpliwie charakteru takiego nie mają pierwsza i kolejne wersje taryfy przedkładane Prezesowi URE przez zainteresowane przedsiębiorstwo energetyczne w trakcie postępowania administracyjnego o jej zatwierdzenie.
Według Prezesa URE, w okolicznościach niniejszej sprawy Spółka nie ma też tytułu prawnego do wglądu do akt postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia taryfy, na podstawie przepisów szczególnych, tj. art. 73 k.p.a., mimo że jest odbiorcą w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy Prawo energetyczne, wobec którego stosowane są ceny i stawki opłat zawarte w zatwierdzonej taryfie (postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 1999 r. sygn. akt I CKN 879/99)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z bezczynnością w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 6 ustawy) nie udostępnia tej informacji (art. 13 ust. 1 ustawy) w ustawowym 14 - dniowym terminie, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust.2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy).
W kontrolowanej sprawie skarżąca Spółka zarzuciła Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji o treści określonej w tym wniosku.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki w odpowiedzi na wniosek stwierdził, że żądana informacja - wniosek przedsiębiorstwa energetycznego "C." sp. z o.o. z siedzibą w [...] z [...] lipca 2017 r. o zatwierdzenie na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, taryfy dla ciepła, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym nie podlega udostępnieniu na podstawie tej ustawy.
Sąd nie podziela tego zapatrywania organu i dlatego uznaje, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 30 stycznia 2018 r.
Informacją publiczną jest każda wiadomość dotycząca faktów i danych, wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Jest nią m. in. informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 w pkt 4 ustawy). Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informacją publiczną jest również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z jego działalnością publiczną. Informację publiczną stanowi wobec tego zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i tych, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także tych, które tylko w części dotyczą działalności organu), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Walor informacji publicznej posiadają także inne dokumenty wykorzystywane przez podmiot zobowiązany do realizacji powierzonych prawem zadań publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 marca 2018 r. I OSK 1974/16 stwierdził, że wniosek przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie przez Prezesa URE taryfy dla energii cieplnej stanowi informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem NSA o ich publicznoprawnym charakterze świadczy przede wszystkim to, że dane wynikające z takiego wniosku zawierają informacje istotne z punktu widzenia wykonywania przez Prezesa URE określonych w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy Prawo energetyczne zadań publicznych w zakresie regulowania działalności przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą Prawo energetyczne i polityką energetyczną państwa (w celu równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii) poprzez zatwierdzanie i kontrolowanie stosowania taryf paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła pod względem zgodności z zasadami określonymi w art. 44, 45 i 46 ustawy (w tym również poprzez analizowanie i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach). Ponieważ zawarty we wniosku przedsiębiorstwa energetycznego projekt taryfy cen dla paliw gazowych lub energii podlega weryfikacji i zatwierdzeniu przez Prezesa URE, należy uznać, że zawarte w powyższym wniosku dane zawierają informacje o sprawach publicznych dotyczących kształtowania oraz realizacji polityki energetycznej państwa. W związku z powyższym te informacje podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Według NSA taki wniosek i zawarte w nim informacje nie mogą być traktowane jako wyraz działania strony postępowania administracyjnego. Przedsiębiorstwo energetyczne w sprawie o zatwierdzenie taryfy nie działa bowiem jedynie w indywidualnym (własnym) interesie prawnym, lecz - zgodnie z przepisami prawa energetycznego - wykonuje w tym zakresie nałożone przez ustawę Prawo energetyczne zadania publiczne związane z realizacją polityki energetycznej państwa. Nie można więc twierdzić, że podmiot wnioskujący o udostępnienie danych wynikających z wniosku o zatwierdzenie taryfy zmierza do uzyskania informacji zawartych w piśmie strony postępowania administracyjnego realizującej indywidualny interes prawny Dane zawarte we wniosku przedsiębiorstwa energetycznego o zatwierdzenie taryfy cen dla paliw gazowych lub energii są istotnym elementem faktograficznym i podstawą do realizowania przez Prezesa URE zadań publicznych związanych z regulowaniem działalności przedsiębiorstw energetycznych.
Oznacza to tym samym, że przedsiębiorstwo energetyczne poprzez kształtowanie, ustalanie i stosowanie taryf cenowych paliw gazowych, energii elektrycznej i ciepła również wykonuje zadania publiczne zlecone przez ustawę. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorstwom zajmującym się sprzedażą paliw gazowych lub energii, na zasadzie równoprawnego traktowania, świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii, na zasadach i w zakresie określonym w ustawie. Przepisy ustawowe nakładają na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązki w zakresie stosowania odpowiednich zasad kalkulowania cen taryfowych oraz ustalania taryfy (zob. art. 45 ust. 1 i n. ustawy), co oznacza, że normy publicznego prawa gospodarczego znacząco ograniczają swobodę rynkową i kontraktową podmiotów sektora energetycznego. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt. 3 tej ustawy taryfy cenowe należy kalkulować w sposób zapewniający ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen i stawek opłat. Obowiązki przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie równoprawnego traktowania odbiorców oraz eliminowania subsydiowania skrośnego wynikają również z art. 44 ust. 1 u.p.e. Szczegółowe zasady kształtowania i kalkulacji oraz ustalania taryf cen paliw lub energii zostały ponadto uregulowane w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy - Prawo energetyczne (zob. np. rozporządzenie Ministra Energii z dnia 22 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło oraz uchylone rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło). Przedmiotem kontroli i zatwierdzenia przez Prezesa URE staje się zatem sposób kształtowania przez przedsiębiorstwo energetyczne taryf oraz kalkulowania cen i opłat.
Sąd rozpatrujący tę sprawę podziela wyżej przedstawione stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości, że informacje zawarte we wniosku o zatwierdzenie taryfy dla energii są informacją publiczną, podlegającą, do zasady, udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznaje, że nie są uzasadnione zarzuty skargi co do tego, że informacje zawarte w spornym wniosku nie są informacją publiczną, ponieważ wniosek nie jest dokumentem urzędowym albo publicznym. Nie podlegają zatem udostępnieniu do czasu zatwierdzenia wniosku.
Jak już wyżej powiedziano, obowiązkowi udostępnienia podlega wniosek o zatwierdzenie taryfy ze względu na jego treść, nie zaś ze względu na to, czy jest albo nie jest dokumentem urzędowym lub publicznym.
Prezes URE - centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności organu. Bezczynność w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy organ błędnie (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zobowiązał Prezesa Regulacji Energetyki do rozpoznania wniosku F.S.A. z siedzibą w [...] z 30 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała jednak postaci kwalifikowanej (nie była rażąca), bowiem podmiot zobowiązany nie pozostawił wniosku Spółki bez rozpoznania, lecz błędnie zakwalifikował żądanie. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, stosowanie do art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło