II SAB/Wa 419/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 2 lutego 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia -odrzucić skargę- D. P. (dalej jako "skarżący") wnioskiem z 2 lutego 2012 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o wszczęcie, w trybie art. 157 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] września 2010 r. nr [...]. Decyzja powyższa została wydana, w ramach nadzoru orzeczniczego, na podstawie § 32 ust. 2-4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U nr 12, poz. 75) oraz § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz.U. nr 163, poz. 1578). Decyzja ta zatem dotyczyła świadczeń odszkodowawczych oraz stopnia inwalidztwa. Pismem z 22 lutego 2012 r. Minister Obrony Narodowej przekazał, w trybie art. 65 K.p.a., zgodnie z właściwością wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności do Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia. Następnie skarżący wnioskiem z 21 marca 2012 r. wystąpił do Szefa Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a pismem z 20 kwietnia 2012 r. wystąpił do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z zażaleniem na nierozpatrzenie jego wniosku z 2 lutego 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji. Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2012 r., wydanym na podstawie art. 157 § 1 i § 2 K.p.a., Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z [...] września 2010 r., a decyzją nr [...] z [...] czerwca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzje wydawane przez Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej oraz Ministra Obrony Narodowej w trybie nadzoru, nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 K.p.a. Ponadto wyjaśnił, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego podlegają kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie rolę orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Pismem z 9 sierpnia 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe powadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z 2 lutego 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z [...] września 2010 r. Zdaniem skarżącego, sprawa z jego wniosku nie była skomplikowana i mogła zostać rozpoznana i załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DzU. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie kontroli sądu administracyjnego wykonywania administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej jako "P.p.s.a."), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. W niniejszej sprawie skarżący wnosił o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 2010 r., wydanej w trybie nadzoru orzeczniczego nad orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich a dotyczącej ustalenia związku schorzeń i inwalidztwa ze służbą wojskową. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do ustalenia, czy orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych dzielą się na dwie grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych (także kandydatów na żołnierzy), są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia te łączą elementy wiedzy medycznej z elementami orzecznictwa administracyjnego, tzn. zawierają bowiem rozpoznanie lekarskie (element wiedzy medycznej) i ustalają kategorię do służby lub określają związek chorób i ułomności ze służbą (element orzecznictwa). Trzecim obligatoryjnym ich składnikiem jest uzasadnienie, które ma wykazać zasadność rozpoznania lekarskiego oraz zaliczenia do kategorii zdolności do służby lub określenia związku chorób i ułomności ze służbą. Ta grupa orzeczeń podlega kontroli przez sądy administracyjne. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 21b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 66, ze zm.). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz. 47 oraz wyrok NSA z 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10). W związku z tym stwierdzić należy, że skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), tj. wydanych na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., gdyż orzeczenia te nie zostały poddane kontroli Sądu na podstawie art. 3 P.p.s.a., to w konsekwencji sąd administracyjny nie jest również właściwy do rozpoznania skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w tego rodzaju sprawach. Reasumując wyjaśnić należy, że zarzucane przez skarżącego przewlekłe prowadzenie postępowania w rozpatrzeniu wniosku z 2 lutego 2012 r. o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej, w trybie nadzoru orzeczniczego nad orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich, w przedmiocie oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń i inwalidztwa ze służbą wojskową nie dotyczy żadnego z przypadków wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Zatem skarga ta nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Z tego też względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.