II SAB/Wa 43/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi L. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z [...] lipca 2017 r. L. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016r., poz. 708),dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c oraz art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ, powołując art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwana dalej: "k.p.a.", zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2018 r., powołując się na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających. W tej samej dacie organ wystąpił do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA udzielił odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie z dnia [...] września 2017 r., w którym poinformował, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Wskazał również, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji [...] w dniu [...] maja 2006 r. Do ww. pisma dołączono decyzje Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] lipca 2017 r.: o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty wraz z otrzymaną informacją z IPN z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o pełnieniu przez wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ww. ustawy. W piśmie z dnia [...] października 2017 r. wnioskodawca zwrócił się do Ministra o włączenie do akt sprawy określonych dokumentów i uwzględnienie ich przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. Minister zawiadomił wnioskodawcę, że rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić do dnia [...] maja 2018 r. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do Komendanta Głównego Policji oraz Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wnioskodawca ponownie zwrócił się do Ministra o włączenie do akt sprawy dokumentów dotyczących przebiegu służby i uwzględnienie ich przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Za pismem z dnia [...] lutego 2018 r. IPN przesłał kopie akt osobowych dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy (sygn. [...]). Natomiast w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. KGP przekazał organowi informacje dotyczące służby wnioskodawcy oraz stanowisko w przedmiocie rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. Minister zawiadomił wnioskodawcę, że została zebrana dokumentacja niezbędna do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia oraz pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie poinformował, że rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić do dnia [...] listopada 2018 r. Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018 r. W dniu [...] lipca 2018 r. wnioskodawca zapoznał się z aktami sprawy. W dniu [...] listopada 2018 r. (data wpływu do organu) wnioskodawca złożył do organu ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wnosząc o niezwłoczne rozpatrzenie sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. Pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. L. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesiąca, 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący przedstawił tok postępowania zainicjowany ww. wnioskiem. Wskazał w szczególności, że postępowanie nie było skomplikowane, zatem winno zakończyć się bez zbędnej zwłoki w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Podniósł, że pomimo złożenia ponaglenia nie otrzymał decyzji w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r., która to decyzja ma istotny wpływ na ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego oraz na jego sytuację bytową. Podkreślił, iż w świetle powyższych okoliczności skarga jest w pełni uzasadniona. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Minister, działając na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), orzekł o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W odpowiedzi na skargę datowanej na 3 stycznia 2019 r. Minister wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, iż biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że do MSWiA wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 4700). Podkreślił, że przekroczenie ustawowych terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynikało z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z czynników obiektywnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem skargi L. S. uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] lipca 2017r. Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi we wskazanym przedmiocie jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony i okoliczność ta nie jest sporna. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Z kolei w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona, bowiem w niniejszej sprawie organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Wskazać należy, iż podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) stanowią przepisy tej ustawy, przy czym przepisy te nie wskazują terminów załatwienia spraw w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Uznać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie powinny być stosowane przez organ regulacje k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw. Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie - ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 - 38 k.p.a. - nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący, wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. wystąpił do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć również należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Powyższy wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2017 r. Pierwszą reakcją organu na ten wniosek było pismo z dnia [...] sierpnia 2017 r. informujące skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 k.p.a. - do dnia [...] stycznia 2018 r. Jednocześnie (pismem z dnia [...] sierpnia 2017r.) organ zwrócił się do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżący ma ustalone prawo do renty lub emerytury. Odpowiedzi na powyższe Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA udzielił w dniu [...] października 2017 r. Kolejną czynnością organu było poinformowanie skarżącego, pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...] maja 2018 r. W tej samej dacie ([...] stycznia 2017 r.) organ wystąpił do KGP oraz do Prezesa IPN o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy. Odpowiedź na powyższe pisma wpłynęła do Ministra z IPN w dniu [...] lutego 2018 r., a od KGP w dniu [...] marca 2018 r. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] listopada 2018r. Następnie, pismem z dnia [...] lipca 2018 r., organ ustosunkował się do wniosku skarżącego o udostępnienie uwierzytelnionych odpisów (kopii) akt sprawy. Od tego momentu organ nie podejmował już żadnych czynności w sprawie. Z powyższego wynika, iż pierwsze czynności w sprawie podjęte zostały przez organ po upływie prawie trzech tygodni od daty złożenia przez skarżącego wniosku (informacja o przewidywanym terminie rozpoznania wniosku, skierowanie pisma do ZER MSWiA). Następnie, po uzyskaniu w dniu [...] października 2017 r. odpowiedzi od Dyrektora ZER MSWiA, kolejne czynności w sprawie Minister podjął dopiero w dniu [...] stycznia 2018 r., a więc po upływie trzech miesięcy. Po uzyskaniu kolejnych informacji w sprawie z IPN w dniu [...] lutego 2018 r. i z KGP w dniu [...] marca 2018r., organ dopiero po upływie ponad miesiąca ([...] maja 2018 r.) poinformował skarżącego o nowym terminie rozpoznania sprawy, którego w istocie nie dotrzymał. Następnie, pomimo złożenia ponaglenia przez skarżącego, co miało miejsce w dniu [...] listopada 2018 r., organ wydał decyzję dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r. W zasadzie od dnia [...] maja 2018 r. do dnia wydania ww. decyzji, czyli przez okres niemal 7 miesięcy, Minister nie podjął żadnych czynności w sprawie zmierzających do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Łącznie od momentu złożenia przez skarżącego wniosku do dnia wydania przez organ decyzji upłynęło prawie 17 miesięcy. Oznacza to, że organ dopuścił się istotnego naruszenia art. 35 k.p.a. W żaden sposób nie można przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się pisma skierowane do skarżącego o przedłużeniu terminu jej załatwienia, jednak we wskazanych terminach ([...] stycznia 2018 r., [...] maja 2018 r. i [...] listopada 2018 r.) sprawa nie została przez organ załatwiona. Jak już wskazano powyżej, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...) nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji rozpatrywanych spraw, braku etatów, czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego jest uzasadniony. Przy czym zarówno czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...), tj. niemal 17 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie organ zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, powodują, iż konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. określającego terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Uczynił to dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r., a więc po wniesieniu skargi, lecz przed datą wyrokowania w niniejszej sprawie. Ta okoliczność powoduje, iż Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji z urzędu, skarżący zaś o to nie wnioskował. Sąd uwzględnił w szczególności okoliczność, że na dzień wyrokowania decyzja administracyjna w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. została przez organ wydana. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.