II SAB/Wa 452/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-04

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz, Janusz Walawski, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o wyłączenie stosowania określonych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ organ przez okres niemal 17 miesięcy nie zakończył postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem strony, podejmując czynności w dużych odstępach czasowych i nieefektywnie. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ze względu na długotrwałość postępowania i brak zintensyfikowanych działań organu zmierzających do jego szybkiego zakończenia.
Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania określonych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Postępowanie w tej sprawie trwało od marca 2017 r. do sierpnia 2018 r., kiedy to organ wydał decyzję. Skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, zarzucając organowi opieszałość i brak efektywnych działań. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentowało, że długotrwałość postępowania wynika z jego skomplikowanego charakteru, konieczności zebrania licznych informacji oraz dużej liczby podobnych spraw.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2017 r. 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. M. B. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c oraz art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Pismem z dnia [...] marca 2017 r. Minister SWiA, powołując art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", zawiadomił wnioskodawcę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2017 r., wskazując na konieczność wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy oraz podjęcia szeregu czynności wyjaśniających. Organ poinformował wnioskodawcę, iż musi wystąpić do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o stosowne informacje dotyczące przebiegu jego służby. Ponadto jest obowiązany ustalić, czy wnioskodawca podlega regulacjom art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). W przypadku zaś potwierdzenia powyższego konieczne będzie wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których wnioskodawca pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zdań i obowiązków po dniu 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W dniu [...] marca 2017 r. organ wystąpił również do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz podanie, jakie okresy pracy i służby oraz w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA udzielił odpowiedzi na wezwanie organu w piśmie z dnia [...] maja 2017 r., w którym poinformował, że wnioskodawca - zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2012 r. - ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Wskazał również, że w przypadku wydania przez ZER, na podstawie art. 15c lub 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), decyzji o zmianie wysokości świadczenia, w związku z otrzymaną z IPN informacją o pełnieniu przez ww. służby na rzecz totalitarnego państwa w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b ww. ustawy, jej kopia wraz z informacją IPN o przebiegu służby zostanie bezzwłocznie przekazana na potrzeby prowadzonego postępowania w trybie art. 8a ww. ustawy. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Minister SWiA wystąpił do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby byłego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), pełnionej przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz o przekazanie kopii dokumentów dotyczących przebiegu jego służby w okresie do dnia 12 września 1989 r. Jednocześnie organ zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o weryfikację okresów służby pod kątem ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Minister SWiA poinformował wnioskodawcę, że sprawa z jego wniosku zostanie załatwiona do dnia [...] lutego 2018 r., co wynika z konieczności podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. Za pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA przekazał organowi: potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji wydanych przez ZER MSWiA w dniu [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu emerytury oraz o ponownym ustaleniu renty inwalidzkiej wobec M. B.; informację IPN z dnia [...] marca 2017 r. o przebiegu służby wnioskodawcy. Następnie, za pismem z dnia [...] października 2017 r. Instytut Pamięci Narodowej przesłał kopie akt osobowych dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy (sygn. [...]). Natomiast za pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Komendant Główny Policji przekazał organowi informację o przebiegu służby oraz ocenę rzetelności służby wnioskodawcy sporządzoną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w dniu [...] października 2017 r. Minister SWiA pismem z dnia [...] lutego 2018 r. zawiadomił wnioskodawcę, że w niniejszej sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia oraz pouczył o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie w dniu [...] marca 2018 r. W dniu [...] kwietnia 2018 r. M. B. zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zaś w dniu [...] kwietnia 2018 r. skierował do organu pismo zatytułowane "Wnioski dowodowe" wraz z szeregiem załączników. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. wnioskodawca, powołując art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegające na nieterminowym rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2017 r. Następnie, pismem z dnia [...] lipca 2018 r., M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2017 r. wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji będącej odpowiedzią na ww. wniosek w terminie miesiąca, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi skarżący wskazał, że wniosek z dnia [...] marca 2017 r. wpłynął do organu w dniu [...] marca 2017 r., co oznacza, że z tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Postępowanie to powinno zostać zakończone bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w dniu [...] kwietnia 2017 r., a w przypadku szczególnych komplikacji, nie później niż w dniu [...] maja 2017 r. Organ dokonał wprawdzie mało znaczących czynności, polegających głównie na wymianie korespondencji, jednak działania te - mające w istocie charakter pozorny - nie zmierzały do załatwienia sprawy. Skarżący zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał decyzji Ministra SWiAw przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku, co czyni skargę w pełni uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, wydłużenie terminu jej załatwienia jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego funkcjonariuszy i ich rodzin. Organ poinformował również, że do Ministerstwa SWiA wpłynęła znaczna ilość spraw w przedmiocie zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 4480). Podkreślił, że przekroczenie terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynika z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z czynników obiektywnych, tj. ilości wniosków, które wpłynęły do organu oraz ograniczonych zasobów kadrowych. Za pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik organu przesłała do akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] odmawiającą wyłączenia stosowania wobec M. B. przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przedmiotem niniejszej skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zainicjowanego wnioskiem M. B.z dnia [...] marca 2017 r. Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest w piśmiennictwie jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA). Środkiem zwalczania przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach administracyjnych wszczętych do dnia [...] maja 2017 r. było zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie było takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia [...] marca 2017r., (data wpływu do organu - [...] marca 2017 r.), o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 708), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270), który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przytoczony wyżej przepis wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter uznaniowy, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie prawidłowo i wyczerpująco ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w przytoczonym wyżej przepisie ściśle związana jest z regulacjami zawartymi w art. 35 - 38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania. Niekiedy może to wiązać się z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy, rozsądny termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej, przy czym przepis ten zobowiązuje organ do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W stanie faktycznym niniejszej sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie załatwił sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego w terminach określonych w art. 35 k.p.a., ani w kolejnych terminach wskazywanych przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić jednocześnie należy, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), której postanowienia legły u podstaw niniejszego postępowania administracyjnego, nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Organ prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie winien więc czynić to z zachowaniem terminów określonych w przywołanym akcie prawnym. Z analizy akt administracyjnych wynika, iż jakkolwiek Minister SWiA wyznaczał kolejne terminy załatwienia sprawy, to jednak nie podejmował efektywnych działań zmierzających do zachowania tych terminów. Mianowicie, pismem z dnia [...] marca 2017 r. organ zawiadomił wnioskodawcę w trybie art. 36 § 1 k.p.a., że sprawa zostanie załatwiona do dnia 31 lipca 2017 r., zaś kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2017 r. organ przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2018 r., jednak w ww. terminie również nie wydał stosownego aktu administracyjnego. W dniu [...] marca 2017 r. organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o informacje niezbędne na potrzeby prowadzonego postępowania. Informacje z ZER MSWiA dotyczące wnioskodawcy wpłynęły do organu przy pismach z dnia [...] maja 2017 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2017 r. Natomiast informacje dotyczące przebiegu służby skarżącego z Instytutu Pamięci Narodowej oraz z Komendy Głównej Policji, stanowiące odpowiedzi na pisma Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2017r., wpłynęły do organu dopiero w dniach: [...] października 2017 r. (informacja IPN) oraz [...] grudnia 2017 r. (informacja KGP). Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. organ poinformował skarżącego, że w sprawie została zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Pismo skarżącego zatytułowane "Wnioski dowodowe" wraz z załącznikami wpłynęło do organu w dniu [...] kwietnia 2018 r. Mimo to, do dnia wniesienia skargi ([...] lipca 2018 r.) organ nie wydał decyzji w sprawie. Przedmiotowa sprawa została zakończona poprzez wydanie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dopiero w dniu [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]). Przedstawiony sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, nie załatwia wniosku strony przez okres niemal [...] miesięcy - według stanu istniejącego w dacie wniesienia skargi. Niewątpliwie zatem zarzut skargi dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest uzasadniony. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że decyzje o ponownym ustaleniu wysokości emerytury oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty w stosunku do skarżącego zostały wydane przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA dopiero w dniu [...] czerwca 2017 r., zaś skarżący ustosunkował się do zgromadzonego materiału dowodowego i wystąpił do organu z wnioskiem o dołączenie do akt sprawy określonych dokumentów dopiero w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Kluczowe w sprawie pozostaje bowiem to, że organ prowadził postępowanie administracyjne w sposób opieszały, nieefektywny, nieukierunkowany na jak najszybsze załatwienie sprawy. Taką ocenę procedowania organu potwierdza choćby okoliczność, że przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącego przez Komendanta Głównego Policji nastąpiło dopiero po upływie niemal [...] miesięcy od daty wystąpienia Ministra SWiA w tej sprawie, przy czym z akt sprawy nie wynika, aby Minister SWiA występował do Komendanta Głównego Policji z ponagleniem (prośbą o przyspieszenie czynności) ze względu na bieg terminów załatwienia sprawy przewidzianych w k.p.a. W tym stanie rzeczy uwzględniając fakt, że w dacie orzekania przez Sąd decyzja w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. została przez organ wydana, Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, Sąd zobowiązany był stwierdzić, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Przyjmuje się również, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). W ocenie Sądu, z uwagi zarówno na czas trwania postępowania administracyjnego z wniosku M. B. w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), jak i brak po stronie organu zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał on do zakończenia postępowania bez zbędnej zwłoki, konieczne stało się stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. Podkreślić w tym miejscu należy, że jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnych. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd orzekający w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie nie wydawał decyzji administracyjnej. Końcowo Sąd stwierdza, iż pomimo orzeczenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra SWiA miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie znalazł - z urzędu - podstaw do wymierzenia organowi grzywny, ani też do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd miał bowiem na względzie okoliczność, iż w dacie rozpatrywania skargi decyzja rozstrzygająca wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2017 r. została już przez organ wydana. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło