II SAB/Wa 458/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M.G. na bezczynność Centralnego Ośrodka Informatyki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Centralny Ośrodek Informatyki dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M.G. z dnia [...] lipca 2024 r.; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Centralnego Ośrodka Informatyki na rzecz skarżącego M.G. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 28 lipca 2024 r. M.G wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Centralnego Ośrodka Informatyki w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, o zobowiązanie organu do udzielenia informacji, której żądał we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r., o nałożenie grzywny na organ, a jeśli jest to dopuszczalne przez prawo, to o zasądzenie tej grzywny na rzecz skarżącego, o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że dnia [...] lipca 2024 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w którym zadał kilka pytań. Miały one zarówno charakter szczegółowy, dotyczący tego, kiedy naprawdę wpłynęło do skarżącego pismo z Biblioteki Narodowej, jak i ogólniejszy. Na to pismo nie dostał z Centralnego Ośrodka Informatyki żadnej odpowiedzi. Dnia 19 lipca 2024 r. dostał dwa maile z Ministerstwa Cyfryzacji. Niestety, one także nie stanowią odpowiedzi na wszystkie pytania, które zadał, ani nie mają odpowiedniej formy odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Organ wyjaśnił, że we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Centralnego Ośrodka Informatyki z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w którym zadał następujące pytania: (i) którego dnia na skrzynkę skarżącego w ePUAP2 wpłynęło pismo z Biblioteki Narodowej zatytułowane "Odpowiedź"; (ii) czy w ePUAP2 wystąpiły problemy techniczne, które spowodowały, że przedmiotowe pismo nie wpłynęło 28 czerwca 2024 r.; (iii) jak należy interpretować daty wskazane na załączonych przez skarżącego zrzutach ekranu z systemu ePUAP2; (iv) czy Biblioteka Narodowa zgłaszała do COI jakiekolwiek problemy - a szczególnie problemy związane z wysyłaniem pism - między dniami 28 kwietnia a 8 lipca 2024 r. włącznie, oraz (v) czy w systemie ePUAP2 jest techniczna możliwość, aby wysłać pismo z wsteczną datą, a jeżeli tak, to dlaczego taka możliwość istnieje. W dniu 19 lipca 2024 r. skarżący otrzymał odpowiedź na ww. wniosek, która została wysłana przez pracownika organu, a nie Ministerstwa Cyfryzacji. Przy piśmie tym przesłano skarżącemu tabelę, w której szczegółowo przedstawiono czynności podjęte w stosunku do wniosku skierowanego przez niego do Biblioteki Narodowej. Tym niemniej, już po otrzymaniu odpowiedzi, jeszcze tego samego dnia skarżący skierował do organu kolejne pismo, w który poinformował, że w jego ocenie odpowiedź z dnia 19 lipca 2024 r. nie odpowiada kompleksowo na zadane przez niego pytania. W międzyczasie, tj. 18 lipca 2024 r. wniosek analogiczny do tego, który wpłynął do Centralnego Ośrodka Informatyki w dniu [...] lipca 2024 r. wpłynął do Ministerstwa Cyfryzacji. Ostatecznie, Ministerstwo Cyfryzacji udzieliło odpowiedzi na wniosek skarżącego w piśmie z dnia 30 lipca 2024 r. Pismo odpowiada w sposób kompleksowy na wszystkie pytania skarżącego. W dniu 2 sierpnia 2024 r., za pomocą systemu obsługi zgłoszeń [...], Centralny Ośrodek Informatyki skierował do skarżącego kolejną wiadomość, w której wskazał, że odpowiedź na jego wniosek w zakresie oraz formie, jakiej żądał w wiadomości z dnia 19 lipca 2024 r., została przekazana w oddzielnej korespondencji, tj. w formie odpowiedzi z Ministerstwa Cyfryzacji. Organ podkreślił, że skarżący uzyskał wszystkie informacje, o których udostępnienie wnosił we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. Natomiast, z uwagi na fakt, że dwa z postawionych pytań dotyczyły technicznych aspektów funkcjonowania systemu ePUAP, w tym ilości zgłoszeń dotyczących ePUAP, które wpłynęły do COI w określonym przedziale czasowym, udzielenie kompleksowej odpowiedzi na te pytania wiązało się z koniecznością weryfikacji rozległych danych, a w konsekwencji zaangażowania wielu osób zajmujących się obsługą systemu ePUAP2, co - biorąc pod uwagę okres urlopowy - wymagało nieco więcej czasu. Ostatecznie, jako że w międzyczasie tożsamy wniosek został złożony przez skarżącego do Ministerstwa Cyfryzacji, zapadła decyzja o udzieleniu wspólnej odpowiedzi na oba wnioski skarżącego, o czym skarżący został poinformowany 2 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu zasługuje na uwzględnienie. Nie jest w istocie przedmiotem sporu w tej sprawie, że Centralny Ośrodek Informatyki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., powoływanej dalej jako u.d.i.p.). Nie jest także kwestionowane przez organ, że wnioskowane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. informacje stanowią informację publiczną. Wymaga bowiem podkreślenia, że przy piśmie Ministerstwa Cyfryzacji z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] udzielono skarżącemu wszystkich informacji, których dotyczył wniosek z dnia [...] lipca 2024 r., tj. wskazano, którego dnia wpłynęło na skrzynkę ePUAP2 pismo z Biblioteki Narodowej (pytanie 1), stwierdzono, że w okresie od 28.06 do 08.07 nie stwierdzono problemów technicznych uniemożliwiających przesyłanie korespondencji (pytanie 2 i 4), wskazano, że pismo Biblioteki Narodowej zostało wytworzone w dniu 28.06.2024 r., lecz jego wysyłka nastąpiła w dniu 08.07 2024 r., a daty przedstawione na zrzutach ekranu są prawidłowe (pytanie 3), wyjaśniono, że administrator systemu ePUAP nie ma wpływu na zawartą w pismach treść, jak również na datę podaną w piśmie (pytanie 5). O tym, że skarżący uzyskał odpowiedź we wskazanym piśmie Ministerstwa Cyfryzacji został on poinformowany w przez Centralny Ośrodek Informatyki w wiadomości z dnia 2 sierpnia 2024 r. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie pozostawało natomiast to, czy organ swój obowiązek wykonał w terminie przewidzianym przepisami prawa. W tym zakresie Sąd uznał, że rozpatrzenie wniosku skarżącego nastąpiło z uchybieniem terminów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu drogą elektroniczną w dniu 8 lipca 2024 r. Termin na rozpatrzenie wniosku, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął zatem w dniu 22 lipca 2024 r. Organ ostatecznie udzielił odpowiedzi w wiadomości z dnia 2 sierpnia 2024 r. (a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność do Sądu), informując, że żądaną informację skarżący otrzymał przy piśmie Ministerstwa Cyfryzacji z dnia 30 lipca 2024 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że organ pozostawał bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącego. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Biorąc pod uwagę, że w dniu 30 lipca 2024 r. skarżący uzyskał wszystkie żądane informacje w piśmie Ministerstwa Cyfryzacji, o czym został poinformowany przez organ (Centralny Ośrodek Informatyki) w dniu 2 sierpnia 2024 r., Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, bowiem wniosek ten w momencie wyrokowania został już rozpatrzony. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu w dniu 8 lipca 2024 r. wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej odpowiedział wnioskodawcy w ustawowym terminie, tj. w piśmie z dnia 19 lipca 2024 r., jednak odpowiedź ta – jak zasadnie stwierdził skarżący – nie dotyczyła w istocie treści zadanych pytań, bowiem organ poinformował jedynie skarżącego, o czynnościach podjętych w stosunku do wniosku skierowanego przez skarżącego do Biblioteki Narodowej. Jednak po wpłynięciu pisma skarżącego z dnia 19 lipca 2024 r., w którym poinformował on, że uzyskana odpowiedź nie czyni zadość jego wnioskowi, organ podjął dalsze czynności w sprawie, a po uzyskaniu informacji, że wszystkie żądane informacje zostały udzielone skarżącemu przez Ministerstwo Cyfryzacji, organ poinformował o tym bezzwłocznie skarżącego w wiadomości z dnia 2 sierpnia 2024 r. Ostatecznie zatem żądana informacja publiczna została udostępniona skarżącemu. Przedstawiony przebieg postępowania świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z początkowej błędnej oceny treści złożonego wniosku. W związku z powyższym Sąd ocenił, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za wymierzeniem Ministrowi Sprawiedliwości grzywny oraz przyznaniem na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, te dodatkowe środki mogą być stosowane szczególnie wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 131/21). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że bezczynność organu była skutkiem nieprawidłowej oceny treści wniosku, nie zaś lekceważenia uprawnień skarżącego do uzyskania informacji publicznej. Wymaga ponadto podkreślenia, że wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2024 r. został już rozpatrzony. Sąd uznał zatem, że brak jest konieczności stosowania dodatkowych środków mających na celu motywowanie organu do załatwienia sprawy. Z powyższych przyczyn Sąd w pkt 3 sentencji oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o nałożenie na organ grzywny oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Koszty te stanowi uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.