II SAB/Wa 491/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-26
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz czy przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadził postępowanie przewlekle, nie dotrzymując ustawowych terminów załatwienia sprawy, mimo że materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. Przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa. Jednakże przyznanie sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości jest fakultatywne i w tej sprawie sąd odmówił jej zasądzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. B. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w listopadzie 2017 r. wniosek o zastosowanie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz wyłączenie stosowania niektórych przepisów ustawy. Organ prowadził postępowanie, podejmując liczne czynności wyjaśniające, jednak nie wydał decyzji w ustawowym terminie, pomimo zawiadomień o przedłużeniu terminu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Decyzja została wydana dopiero w październiku 2018 r., po niemal rocznym oczekiwaniu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. 2. Stwierdził, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądził od Ministra na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2018 r. sprawy ze skargi R. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz R. B. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] listopada 2017 r. R. B. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.) i wyłączenie stosowania art. 15c oraz art. 22a ustawy w stosunku do wnioskodawcy. Do wniosku załączono plik dokumentów.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. organ wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW o przekazanie informacji, czy wnioskodawca ma ustalone przez Dyrektora ZER MSW prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej
i czy otrzymuje powyższe świadczenie. Organ zwrócił się też o wskazanie, jakie okresy pracy i służby i w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia. Wniósł także o nadesłanie odpisu decyzji i informacji dotyczących zmian w zakresie pozostawania decyzji w obrocie prawnym. Poinformował
że informacje te są niezbędne jako dowód we wszczętym postępowaniu.
Pismem z tego samego dnia, tj. [...] grudnia 2017 r. organ poinformował wnioskodawcę powołując się na art. 36 k.p.a., że sprawa nie będzie załatwiona
w terminie określonym w art. 35§ 3 k.p.a., co wynika z konieczności wszechstronnego zbadania sprawy, a to z kolei wymaga szeregu czynności wyjaśniających. Organ poinformował, że wystąpił do Dyrektora ZER, Wskazał,
że w przypadku potwierdzenia wymaganych informacji przez Dyrektora ZER konieczne będzie wystąpienie do IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby wnioskodawcy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ wskazał też, że niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w której wnioskodawca pełnił służbę lub jej następcy prawnego o weryfikację okresów służby pod kątem przedstawionego wyżej wymogu ustawowego dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań
i obowiązków po 12 września 1989 r. Organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po zebraniu powyższych dowodów i nastąpić powinno do [...] czerwca 2018 r. Pouczył o prawie wniesienia ponaglenia.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Zakład Emerytalno-Rentowy udzielił odpowiedzi na pismo z dnia [...] grudnia 2017 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ wystąpił do Prezesa IPN-Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o spowodowanie przekazania informacji o przebiegu służby byłego funkcjonariusza do dnia 31 lipca 1990 r.
(w szczególności: okresy, nazwy formacji, jednostki organizacyjne, komórki organizacyjne, zajmowane stanowiska, pełnione funkcje). Organ zwrócił się też
o przekazanie kopii dokumentów dotyczących przebiegu służby byłego funkcjonariusza w okresie od dnia 12 września 1989 r., które pozwolą ocenić spełnienie przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ wskazał, że z uwagi na bieg terminów procesowych prosi o potraktowanie sprawy jako pilnej.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ wystąpił do Komendanta Głównego Policji o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby wnioskodawcy, które pozwolą ocenić spełnienie przez niego przesłanki rzetelnego wykonywania zadań
i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczących stanowisk zajmowanych w trakcie służby
i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek, dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach
(w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy zaopatrzeniowej oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur (...), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego, a także ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby. Jednocześnie organ zwrócił się do KGP o przedstawienie stanowiska, czy w ocenie Komendanta strona rzetelnie wykonywała zadania
i obowiązki w okresie pełnienia służby, w szczególności z narażeniem zdrowia
i życia. Organ wniósł o potraktowanie sprawy jako pilnej.
KGP pismem z dnia [...] marca 2018 r. udzielił odpowiedzi na pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy o tym, że zebrana została dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wskazując na art. 10 i art. 81 k.p.a. organ poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Podał, że w przypadku chęci skorzystania z powyższych uprawnień prosi o telefoniczny kontakt pod wskazanym numerem telefonu w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Zapoznanie z aktami sprawy nastąpiło [...] maja 2018 r.
Pismem z dnia [...] maja 2018 r. pełnomocnik wystosował ponaglenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa).
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., z powołaniem się na art. 36 k.p.a., organ wskazał, że sprawa z wniosku strony nie zostanie rozpatrzona w terminie przewidzianym w poprzednim piśmie. Podał, że powyższe wynika z realizacji prawa strony do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, które nastąpiło [...] maja 2018 r., ewentualnego odniesienia się do zebranego materiału
i konieczności dokonania wszechstronnej i wnikliwej analizy sprawy. Organ wskazał, że rozpoznanie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] września 2018 r.
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. R. B., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wniosku z dnia [...] listopada 2017 r.
Wniósł o stwierdzenie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zwrócił się o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni; przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 9.000 zł oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącego przedstawiając działania organu wskazał,
że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, wskutek czego upłynęły terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 §1-3 k.p.a. Podał, że pomimo przedłożenia przez skarżącego wszelkich dokumentów poświadczających spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 8a ustawy emerytalnej, organ administracji do dnia dzisiejszego nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Działania organu administracji są pozorne, nie wnoszą nic nowego do sprawy i niepotrzebnie przedłużają toczące się postępowanie. Organ stosując się co prawda do przepisu art. 36 §1 k.p.a. zawiadamia skarżącego
o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznacza kolejne, bardzo odlegle terminy załatwienia sprawy. W ocenie pełnomocnika brak jest podstaw faktycznych jak
i prawnych do takiego działania. Pełnomocnik wskazał, że strona dostarczyła pełną
i obszerną dokumentację, w oparciu o którą organ powinien rozstrzygnąć sprawę.
Pełnomocnik wskazał, że z uwagi na rażącą przewlekłość postępowania, skarżącemu należy się słuszne zadośćuczynienie określone w przepisie art. 149 § 2 P.p.s.a. Podkreślił, że skarżący oczekuje już 9 miesięcy na rozstrzygnięcie jego wniosku. Podał, że z tego tytułu, pomimo spełnienia przesłanek ustawowych, skarżący od [...] października 2017 r. otrzymuje świadczenie w obniżonej wysokości. Brak rozstrzygnięcia jego wniosku złożonego w trybie art. 8a ustawy emerytalnej skutkuje brakiem pewności co do praw skarżącego, co w sposób oczywisty nie powinno mieć miejsca. Pełnomocnik podał, że wysokość zadośćuczynienia wskazana w petitum niniejszej skargi stanowi kwotę 1.000 zł pomnożoną przez liczbę miesięcy bezprawnego przewlekania postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych, aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. W pierwszej kolejności na organie ciąży obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno- Rentowego MSWiA z zapytaniem czy skarżący pobiera świadczenie emerytalne/rentowe/rentowe rodzinne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Następnie ustalenia będzie wymagało, czy skarżący podlega (ewentualnie za jakie okresy, służba w jakich formacjach) regulacjom ww. ustawy (art. 15 c, pod art. 22 a, art. 24 a).
W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne będzie wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b ww. ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności
z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą
o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Pełnomocnik podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania
i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/ rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Konstrukcja przepisów ustawy uniemożliwia zastosowanie art. 8a bez wcześniejszego ustalenia, czy skarżący w ogóle podlega reżimowi art. 15 c, 22 czy art. 24 a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 518 spraw) wniesionych na podstawie przywołanego wyżej art. 8 a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
W odpowiedzi na żądanie skarżącego w sprawie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa pełnomocnik podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, gdyż organ musi podjąć szereg czynności, aby merytorycznie rozstrzygnąć sprawę.
Pełnomocnik wskazał, że organ kwestionuje żądanie zasądzenia sumy pieniężnej w kwocie 9.000 złotych, tak co do zasady, jak i wysokości. Argumentacja, że skarżący spełnia przesłanki ustawowe z art. 8a ustawy i z tego powodu należy mu się zadośćuczynienie, które stanowi kwotę 1000 zł pomnożoną przez liczbę miesięcy bezprawnego przewlekania postępowania, stanowi tylko twierdzenie strony skarżącej, gdyż o ewentualnym spełnianiu przesłanek ustawowych rozstrzyga minister właściwy do spraw wewnętrznych, a nie strona.
Pełnomocnik wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ nie unika celowo rozstrzygnięcia, ale dokonuje zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami ustawowymi zebrania materiału dowodowego koniecznego do wydania decyzji,
a zebranie całego materiału dowodowego dotyczy znacznej ilości spraw w których zostały wniesione wnioski. Podał też przykłady spraw, w których Sąd odrzucił skargi na bezczynność.
Na wezwanie Sądu do udzielenia informacji, czy organ rozpatrzył wniosek skarżącego, pełnomocnik organu w piśmie z dnia [...] października 2018 r. poinformował, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia
[...] października 2018 r. nr [...] rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia
[...] listopada 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest dopuszczalna. Skarżący przed jej wniesieniem wystąpił do organu z ponagleniem.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy
w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu,
lub nie podjął stosownej czynności.
Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce
w sytuacji, gdy formalnie organowi nie można postawić zarzutu niepodejmowania czynności w sprawie, jednakże nieefektywne wykonywanie tych czynności prowadzi
w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Przewlekłe prowadzenie postępowania to prowadzenie go dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd dokonuje oceny, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
W doktrynie przyjmuje się, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić, gdy organ administracji w jego toku podejmuje czynności zbędne lub też powstrzymuje się od podjęcia czynności niezbędnych do rozpoznania
i rozstrzygnięcia sprawy, co prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (J.P.Tarno "Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania, Casus 2013 r., str. 11).
W sprawie niniejszej, nie ulega wątpliwości, że termin określony w przepisie art. 35 k.p.a., a także kolejny termin wyznaczony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, tj. do dnia [...] czerwca 2018 r., a także do dnia [...] września 2018 r. nie został dotrzymany. Jest bezsporne, że postępowanie z wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.) i wyłączenie stosowania art. 15c ustawy w stosunku do wnioskodawcy, nie zostało przez organ zakończone w tym czasie w wymaganej przez przepisy prawa formie.
W ocenie Sądu postępowanie to prowadzone było przez organ przewlekle. Ustawodawca wymaga, aby załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego nastąpiło nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ sprawy nie załatwił w tym terminie, o tym zaś, że postępowanie nie zostanie zakończone w ustawowym terminie zawiadomił stronę już po 7 dniach od wpływu wniosku. Wówczas też podjął pierwszą czynność, tj. wystąpił do Dyrektora ZER. Po uzyskaniu zaś w dniu [...] grudnia 2017 r. odpowiedzi z ZER, organ wezwanie do IPN wystosował po dwóch tygodniach (pismo z [...] stycznia 2018 r.). Wtedy też organ wystąpił również do KGP o udzielenie informacji. Dysponując zaś od [...] marca 2018 r. materiałem dowodowym, pełnomocnika strony o jego zgromadzeniu zawiadomił dopiero pismem z [...] kwietnia 2018 r. Po tym zaś, gdy w dniu [...] maja 2018 r. zapoznano się z aktami sprawy, organ mając obowiązek załatwienia sprawy, ponownie (pismem z [...] czerwca 2018 r.) zawiadomił stronę o wydłużeniu czasu trwania postępowania do [...] września 2018 r.
Z powyższego bezspornie wynika, że organ nie wydał decyzji niezwłocznie, tj. gdy był już zgromadzony materiał dowodowy i po tym, jak strona zapoznała się z nim. Decyzja rozstrzygająca sprawę z wniosku skarżącego z [...] listopada 2017 r. wydana została dopiero [...] października 2018 r., a zatem po prawie 5 miesiącach od skorzystania przez stronę z możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Sąd stwierdził, że organ prowadził postępowanie z wniosku R. B. w sposób przewlekły, a to przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa, tj.art. 35 § 1 i 3, jak również przepis art. 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika przy tym żadna przyczyna, którą można byłoby usprawiedliwić brak działania organu w postaci podjęcia rozstrzygnięcia, gdy było to już możliwe. Okoliczność potrzeby gromadzenia materiału dowodowego w innych sprawach także nie stała na przeszkodzie rozstrzygnięciu sprawy z wniosku skarżącego. Ustalenia Sądu, co do przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania i stwierdzenia, iż to przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa nie zmienia spełnienie obowiązku zawiadamiania strony o przyczynie zwłoki i wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy. Zauważyć należy przy tym, że organ już na początku postępowania stwierdził, że nie zakończy go w ustawowym terminie.
Wobec wydania przez organ decyzji administracyjnej Sąd nie ma podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, o co wnosił pełnomocnik. Z tego względu Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku R. B. z dnia [...] listopada 2017 r., które to przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa.
Obowiązek działania w sprawie wnikliwie i szybko (art. 12 k.p.a.) oznacza konieczność poszanowania praw strony do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, czego w tej sprawie organ nie dopełnił. Z akt sprawy nie wynika, aby opieszałość w załatwieniu sprawy, gdy organ miał już możliwość jej rozstrzygnięcia, była usprawiedliwiona.
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do wywodów skargi, wskazania wymaga, że załączenie przez skarżącego do wniosku określonych dokumentów nie zwalniało organu z obowiązku podjęcia wymaganych prawem czynności w postaci zwrócenia się do poszczególnych podmiotów o nadesłanie niezbędnych dokumentów. Współdziałanie wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym polegające na załączeniu do wniosku określonych dokumentów nie oznacza, że organ może oprzeć się na nich wydając rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności organ rozpatrujący sprawę winien dokumenty w sprawie pozyskać z urzędu.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.
Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. Kwota ta ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że jej przyznanie ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, ze rozstrzygnięcie w przedmiocie m.in. przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Ustawodawca nie powiązał stwierdzenia rażącego naruszenia prawa z obowiązkiem przyznania od organu sumy pieniężnej. Stąd też argumentacja skargi łącząca wniosek o przyznanie sumy pieniężnej z "rażącą przewlekłością" nie przemawia za uwzględnieniem tego żądania skargi. Pełnomocnik wskazał przy tym, że skarżący od [...] października 2017 r. otrzymuje świadczenie w obniżonej wysokości. Powyższe także nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie była kwestia prawidłowości stosowania przepisów prawa materialnego. Nie ma natomiast podstaw, aby w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawie wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. przyznać skarżącemu po tysiąc złotych za każdy miesiąc, w którym skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w obniżonej wysokości. Z tych względów Sąd nie uwzględnił żądania skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 4 wyroku, na podstawie art. 200
w zw. z art. 205 ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło