II SAB/Wa 494/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych - oddala skargę - Skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wywiódł do tutejszego Sądu W. P. wnioskując o przywrócenie prawa w przetwarzaniu danych osobowych grupy społecznej ponad 140 tysięcy lekarzy, w tym moich, przez [...].pl SA, numer REGON [...], numer KRS [...] z siedzibą: [...] W., ul. [...] oraz spowodowanie usunięcia przez spółkę skutków przetwarzania tych danych osobowych. W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, iż sądziła, że jej wniosek ma uzasadnienie w art. 18 ustawy o ochronie danych osobowych, na podstawie którego Generalny Inspektor ma legitymacje do postępowania na wniosek lub z urzędu, a "powiadomienie o tym, że sprawa dotyczy nie tylko mnie, ale ponad 100 tysięcy moich koleżanek i kolegów wpłynie na wybór postępowania Inspektora". W związku z powyższym skarżący zmienił treść wniosku, jak niżej: "Wnioskuję o: spowodowanie zaprzestania przetwarzania moich danych osobowych i usunięcia wynikłych z tego skutków przez, przez [...].pl SA, numer REGON [...], numer KRS [...] z siedzibą: [...] W., ul. [...] Sygnalizuję, że: [...].pl SA narusza przepisy o ochronie danych osobowych na masową skalę wobec osób zatrudnionych w służbie zdrowia". Wyjaśnił również, iż w dniu 5 czerwca 2017 r. wezwał organ do wydania decyzji w sprawie. Mimo upływu 9 miesięcy nie otrzymał decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, ze w dniu 19 grudnia 2016 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Pana W. P. (dalej jako Skarżący), na przetwarzanie jego danych osobowych na stronach internetowych www.[...].pl oraz www.[...].pl, przez [...].pl S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] pokój [...], dalej jako Spółka. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. (znak: [...]) organ wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi zgodnie z art. 63 § 2 Kpa oraz do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności urzędowej Generalnego Inspektora na podstawie art. 261 § 1 Kpa. W dniu 16 stycznia 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo, zawierające w załączeniu oryginał wniesionej opłaty skarbowej. Następnie, w dniu 23 stycznia 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo Skarżącego, w którym uzupełnił on braki formalne skargi wskazane w piśmie organu z dnia [...]stycznia 2017 r. Generalny Inspektor w dniu 28 lutego 2017 r. zwrócił się na mocy art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 t.j.), zwanej dalej ustawą, do Spółki o złożenie wyjaśnień w sprawie, kierując korespondencję na adres Spółki wskazany zarówno w skardze Skarżącego, jak i widniejący ówcześnie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednocześnie w tym samym dniu organ poinformował Skarżącego, iż podjął czynności mające na celu wyjaśnienie przedstawionej przez niego sprawy (pismo GIODO z dnia [...] lutego 2017 r.; znak [...]). W dniu 27 lutego 2017 r. do Biura GIODO wpłynęło pismo Skarżącego wzywające do zaprzestania naruszenia prawa i wydania decyzji administracyjnej. W dniu 18 marca 2017 r. do Biura GIODO zwrócono przesyłkę zawierającą pismo organu z dnia [...] lutego 2017 r. skierowane do Spółki z adnotacją "Adresat nie podjął przesyłki w terminie". W związku z powyższym w dniu 5 kwietnia 2017 r. Generalny Inspektor ustalił, że adresem do korespondencji Spółki jest adres: ul. [...] pokój [...], [...] W. W związku z powyższymi ustaleniami, organ w dniu 6 kwietnia 2017 r. zwrócił się ponownie do Spółki o złożenie wyjaśnień w sprawie na ww. adres korespondencyjny. W dniu 21 kwietnia 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo Spółki zawierające wyjaśnienia w sprawie. W dniu 28 kwietnia 2017 r. Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg GIODO zwrócił się do Departamentu Inspekcji GIODO z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w siedzibie Spółki, celem ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie organ pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. poinformował Skarżącego o powyższych działaniach. W dniu 5 czerwca 2017 r. wpłynęło pismo Skarżącego, wzywające do zaprzestaniu naruszania prawa i wydania decyzji w sprawie. W związku z powyższym, Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg GIODO zwrócił się do Departamentu Inspekcji GIODO z prośbą o udzielenie informacji na jakim etapie są czynności kontrolne. O powyższym Skarżący został poinformowany przez organ pismem z dnia 14 lipca 2017 r. W dniu 22 sierpnia 2017 r. do Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg GIODO wpłynęło pismo Departamentu Inspekcji GIODO zawierające wyniki czynności kontrolnych podjętych przez organ w siedzibie Spółki. Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu 4 września 2017 wpłynęła skarga Skarżącego na przewlekłość postępowania organu. Po przeanalizowaniu treści skargi oraz materiałów załączonych do niej przez Skarżącego, wyjaśnień Spółki oraz wyników czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Spółki pismami z dnia 7 września 2017 r. Generalny Inspektor poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Następnie w dniu 18 września 2017 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęło pismo Spółki z informacją, że aktualnie nie przetwarza ona danych osobowych Skarżącego. W dniu 19 września 2017 r. organ dokonał sprawdzenia przedmiotowych stron skargi internetowych i dokonał ustalenia, że aktualnie dane osobowe Skarżącego nie są przetwarzane na ww. stronach internetowych. W związku ze zmianą stanu faktycznego sprawy, w dniu 20 września 2017 r. Generalny Inspektor poinformował ponownie strony o zgromadzeniu materiału dowodowego do wydania decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego na przewlekłość postępowania organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga Pana W. P. jest bezzasadna. Działania jakie organ podejmował w trakcie prowadzenia postępowania zainicjowanego przez skarżącego, nie były pozornymi, a dotyczyły meritum sprawy. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie przewlekłości organu wyjaśniono, że postępowanie prowadzone było w terminie dłuższym niż przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże należy stanowczo podkreślić, iż organ w żadnym razie nie podejmował czynności pozornych w celu nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, wykonują jednocześnie swe czynności w możliwie jak najkrótszych odstępach czasu. Działania organu do spraw ochrony danych osobowych służyły wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Zaznaczono przy tym, iż to na Generalnym Inspektorze Ochrony Danych Osobowych spoczywa statuowany w art. 77 Kpa, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Jak wielokrotnie podkreślili Naczelny Sąd Administracyjny, z art. 77 § 1 Kpa oraz wyrażonej w art. 7 tego aktu prawnego zasady prawdy obiektywnej wynika, że ciężar dowodu spoczywa na organie administracji (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 15 września 1992 r.; sygn. akt SA/Lu 601/92, wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 16 października 1998 r.; sygn. akt: I SA/Gd 92/98). Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób terminowy procedował przy prowadzeniu postępowania administracyjnego zainicjowanego przez skarżącego. W celu wyjaśnienia ww. materii, należało w pierwszej kolejności nawiązać do art. 35 § 3 K.p.a., zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl zaś § 5 wyżej powołanej normy prawnej do wskazanych w ustawie terminów nie wlicza się m.in. terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności jak też okresów opóźnień wywołanych winą strony albo niezależnych od organu. Pamiętać także należy, iż na omawianą problematykę należy też patrzeć przez pryzmat realizacji przez organ dyspozycji art. 36 § 1 K.p.a. stanowiącym, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Stąd badając materię przewlekłości postępowania administracyjnego nie można ograniczać się jedynie do kwestii długości jego trwania, ale należy także brać pod uwagę te terminy, na których długość organ nie miał wpływu gdyż były one ustalone przez ustawodawcę (a więc wiązały organ), czy też ich długość wynikała z przyczyn natury obiektywnej. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy postępowanie prowadzone przez organ nie jawiło się jako obarczone wadą przewlekłości. Przede wszystkim materia postępowania sprawiała, iż nie można było zakwalifikować go do kategorii nieskomplikowanych i nie wymagających przeprowadzania postępowania wyjaśniającego. Co prawda trwało ono dość długo, nie mniej jednak od chwili jego zainicjowania przez wnioskodawcę, organ podejmował kolejne działania w terminach miesięcznych bądź nieznacznie dłuższych. Oczywistym też jest, iż organ nie miał wpływu na długość czasu, w którym uczestnik postępowania czy wnioskodawca reagowali na wezwania kierowane przez organ. Organ nie miał również wpływu na zmianę przez uczestnika jego adresu dla doręczeń, co spowodowało konieczność poszukiwania aktualnego adresu i doręczenia ponownego wezwania do złożenia wyjaśnień. Okres pomiędzy kwietniem a sierpniem 2017 r. też nie był czasem bezczynności organu. W okresie prowadzona była bowiem kontrola w siedzibie spółki uczestnika, co pozostawało w bezpośrednim związku z postępowaniem zainicjowanym przez skarżącego. Nadto o powyższym fakcie strona została poinformowana przez organ co dodatkowo świadczy o zachowaniu zgodnym z art. 36 K.p.a. Dodatkowo należało zgodzić się z organem, iż jak się wskazuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Bk 15/12), ze stanem przewlekłości mamy do czynienia wówczas, gdy organ podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy (najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy). W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przedmiotem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. V, LexisNexis 2011). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 marca 2017 r.; sygn. II OSK 133/16) prezentowane jest stanowisko, iż "(...) przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy natomiast rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. (...)". W ocenie tutejszego Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy świadczy o tym, że Generalnemu Inspektorowi nie można przypisać przewlekłości w niniejszym postępowaniu postrzeganej przez pryzmat powyższych zachowań. Generalny Inspektor wykonywał swoje czynności w stosunkowo krótkich odstępach czasu, uwzględniając specyfikę prowadzonych czynności i zmieniający się stan faktyczny sprawy. Ponadto przerwy uzasadnione były koniecznością wymiany korespondencji między stronami postępowania oraz przeprowadzeniem czynności kontrolnych w siedzibie Spółki. Jednocześnie nie można skutecznie zarzucić organowi dokonywania czynności pozornych, które mogłyby skutkować nieracjonalnym wydłużeniem terminu załatwienia sprawy. Każda z podjętych przez Generalnego Inspektom Ochrony Danych Osobowych czynności miała bowiem na celu rzetelne wyjaśnienie poruszonych przez Skarżącego zarzutów kierowanych pod adresem Spółki. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie stwierdziwszy przewlekłości w działaniach organu, orzekł jak sentencji wyroku działając w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).