II SAB/Wa 499/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Góraja od orzekania w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek W dniu 17 listopada 2014 r. organ - Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Przewodniczącego składu orzekającego - sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Góraja. Uzasadniając powyższy wniosek organ wskazał, że sędzia Andrzej Góraj brał udział w wydaniu orzeczeń w sprawach o sygn. akt: II SAB/Wa 657/13 i II SAB/Wa 233/14 między tymi samymi stronami: Fundacją [...] i Szefem Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Powyższe sprawy tak jak sprawa niniejsza, dotyczyły udostępnienia informacji publicznej, w formie operacyjnych danych statystycznych. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego stwierdził, że sędzia Andrzej Góraj w obydwu wskazanych powyżej sprawach był rażąco stronniczy i bezpodstawnie faworyzował Fundację [...]. Natomiast priorytetem Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego jest bezpieczeństwo Rzeczypospolitej Polskiej, a wskaźnikiem doskonałości funkcjonowania jest dyskrecja i niewidzialność. Jeśli Służba Kontrwywiadu Wojskowego znajduje się w kręgu zainteresowań fundacji, stowarzyszeń, działaczy społeczno-politycznych, weteranów byłych służb specjalnych, to może to doprowadzić do narażenia wszystkich kontaktów operacyjnych, co w konsekwencji uniemożliwi skuteczną realizację ustawowych zadań. W dniu 1 grudnia 2014 r. sędzia WSA Andrzej Góraj złożył do akt niniejszej sprawy pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. : Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyłączające go od rozpoznania sprawy niniejszej sprawy oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. : Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Natomiast według art. 19 wspomnianej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, tj. art. 18 § 1 i 3 ppsa, wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub wniosek strony wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 19 ppsa). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego Andrzeja Góraja od rozpoznania niniejszej sprawy. Działania procesowe sędziego Andrzeja Góraja w wymienionych we wniosku sprawach o sygn. akt II SAB/Wa 657/13 i II SAB/Wa 233/14, nie uzasadniają wyłączenia. Natomiast argumentacja dotycząca merytorycznej oceny rozstrzygnięć zapadłych z udziałem sędziego Andrzeja Góraja, nie może przesądzać o braku jego bezstronności w konkretnej sprawie. Kwestia ta co najwyżej może być oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie odwoławczym, zgodnie z właściwymi przepisami. Za wyłączeniem sędziego nie mogą również przemawiać niczym nie poparte twierdzenia organu o rażącej stronniczości sędziego oraz bezpodstawnym faworyzowaniu Fundacji [...]. Żeby powyższe argumenty mogły odnieść skutek muszą być poparte konkretnymi okolicznościami, które w sposób obiektywny budzą wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Nadto autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego oświadczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 172/12, LEX nr 1121111). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 ppsa ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Stwierdzić należy, że organ nie podał okoliczności uprawdopodabniającej przyczynę wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy przez sędziego Andrzeja Góraja określoną w art. 19 ppsa, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby zachodziły bezwzględne przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 18 § 1 ppsa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 18 § 1 § 2 i § 3 oraz art. 19 w związku z art. 20 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.