II SAB/Wa 499/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-15
Skład orzekający: Joanna Kube, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego pozostaje w stanie bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy udzielona odpowiedź nie stanowi odmowy udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej, a jedynie informuje, że żądana informacja nie jest informacją publiczną?Ratio decidendi
Organ pozostaje w stanie bezczynności, jeśli nie udostępni informacji publicznej ani nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia w ustawowym terminie. Samo poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, bez formalnej decyzji odmownej, nie przerywa biegu terminu i nie zwalnia organu z obowiązku działania. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jeśli wynikała z błędnej interpretacji przepisów, a nie z celowego działania lub opieszałości.Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej współpracy z innymi podmiotami, członkostwa w partnerstwach oraz otrzymania środków finansowych. Organ udzielił odpowiedzi, że żądane informacje nie są informacją publiczną, ponieważ dotyczą działalności operacyjno-rozpoznawczej służby specjalnej. Fundacja złożyła skargę na bezczynność organu, twierdząc, że organ nie udzielił odpowiedzi w formie decyzji i nie wykazał interesu publicznego w przypadku informacji przetworzonej. Sąd uznał, że organ pozostaje w stanie bezczynności.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z dnia 20 maja 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spraw.) Stanisław Marek Pietras Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z dnia 20 maja 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 20 maja 2014 r. K. S. Prezes Zarządu Fundacji [...], zwróciła się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 61 Konstytucji i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie informacji publicznej:
1. czy Służba Kontrwywiadu Wojskowego przekazuje lub przekazywała [...] jakiekolwiek informacje w ramach programów [...] lub [...]?. Jeśli tak to prosiła o informację o tym, jakiego rodzaju są to informacje oraz jakich kategorii osób dotyczą?;
2. czy Służba Kontrwywiadu Wojskowego jest lub była członkiem partnerstwa [...] ;
3. czy służba Kontrwywiadu Wojskowego otrzymała w jakiejkolwiek formie środki finansowe z [...]? Jeżeli tak nadesłanie o informację z jakiego powodu doszło do przekazania tych środków.
Prosiła o przekazanie informacji drogą elektroniczną w otwartym formacie umożliwiającym kopiowanie, na wskazany adres mailowy. Pismem z dnia 5 czerwca 2014 r., działając z upoważnienia Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Biuro Prawne Służby Kontrwywiadu Wojskowego, udzieliło odpowiedzi, że informacja publiczna w żaden sposób nie obejmuje wyników działalności operacyjno-rozpoznawczych oraz analityczno-informacyjnych Służby Kontrwywiadu Wojskowego jako służby specjalnej. Sprawa publiczna musi być rozumiana jako źródło informacji publicznej, tylko w takim zakresie, jak wynika z łącznego wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem lub majątkiem. Jeżeli nie występują jednocześnie dwie przesłanki, a tylko wykonywanie zadania publicznego, to nie mamy do czynienia ze sprawą publiczną. Muszą być spełnione łącznie następujące kryteria umożliwiające kwalifikowanie określonych stanów, jako sprawy publicznej:
1. kryterium podmiotowe – czyli odwołanie się do pojęcia organów władzy publicznej, podmiotów publicznych, a także osób pełniących funkcje publiczne;
2. kryterium przedmiotowe-sprawy z zakresu administracji publicznej (zadania władzy publicznej);
3. kryterium gospodarowania (dysponowania) majątkiem Skarbu Państwa lub mieniem komunalnym. Wprawdzie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o duip, odstępuje od kumulatywnego wystąpienia przesłanek, a mianowicie dopuszczono możliwość wykonywania zadania władzy publicznej bez dysponowania majątkiem publicznym, to jest to sprzeczne z przepisami konstytucji RP.
Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art. 1 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz.U. Nr 104, poz. 709 ze zm.) Służba Kontrwywiadu Wojskowego jest przede wszystkim służbą specjalną, której zakres zadań dotyczy:
1. czynności operacyjno-rozpoznawczych;
2. analityczno-informacyjnych;
3. wynikających z przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1228).
Służba Kontrwywiadu Wojskowego jako służba specjalna wykonuje zadania publiczne, jednakże nie dysponuje majątkiem publicznym, a tym samym nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, niezbędnych do uznania jako źródło informacji publicznej.
Następnie podano, że niezależnie od powyższych zadań Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego jest centralnym organem administracji rządowej, działającym odpowiednio przy pomocy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, będącym urzędem administracji rządowej w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego i dysponującym majątkiem publicznym. Każda zatem informacja publiczna związana z zakresem zadań Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jako urzędu administracji rządowej jest informacją publiczną.
Taką informację cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego jest obowiązany do jej udostępnienia. Wątpliwość budzi brak uzasadnienia wniosku, wprawdzie żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, to jej udzielenie wiązałoby się z potrzebą przeprowadzenia analiz, zestawień i wyciągów, usuwanie danych chronionych prawem. Wobec powyższego wnioskodawca powinien wykazać interes publiczny.
Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r.
o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego działalność Szefa SKW podlega kontroli Sejmu, a również Komisja ds. Służb Specjalnych, na podstawie Regulaminu Sejmu RP kontroluje działalność SKW, uczestnicząc w sprawach dotyczących służb specjalnych.
Na zakończenie organ wskazał, że jego zdaniem, informacja o jakiejkolwiek formie współpracy z zagranicznymi instytucjami zwłaszcza służbami specjalnymi państw obcych, mogłoby zakłócić przygotowanie obronne państwa lub funkcjonowanie Sił Zbrojnych RP, jak również pogorszyć współpracę z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi. Podkreślił, że z art. 43 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego wynika bezwzględny obowiązek ochrony m.in. środków, form i metod realizacji zadań oraz zgromadzonych informacji.
W konkluzji pisma organ podał, że nie odmawia udostępnienia informacji tylko zawiadamia, że żądana informacja nie jest informacją publiczną i nie należy do zakresu przedmiotowego ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. Fundacja [...], złożyła skargę na bezczynność Szefa Kontrwywiadu Wojskowego i wniosła o:
1. stwierdzenie, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną;
2. stwierdzenie, że doszło do bezczynności organu;
3. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] o udostępnienie informacji publicznej;
4. zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu skargi Fundacja podała, że nie jest do zaakceptowania stanowisko, iż z art. 61 Konstytucji RP wynika ograniczenie prawa do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, a zobowiązanie, gdy jednocześnie wykonują zadania publiczne oraz korzystają ze środków publicznych. Ponadto SKW jest finansowana w części z budżetu państwa.
Fundacja podkreśliła, że organ stwierdził, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną, to powinien wezwać do wykazania w stosownym terminie, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego.
W podsumowaniu Fundacja podkreśliła, że pismo z dnia 5 czerwca 2014 r. nie stanowi odpowiedzi na zadane pytanie, jak również nie spełnia wymagań ustawowych dotyczących treści decyzji administracyjnych określonych w art 107 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie.
W odpowiedzi na skargę, poza argumentami zawartymi w piśmie z 5 czerwca 2014 r. wskazał, że jedną z istotnych funkcji demokratycznego państwa prawnego jest skuteczne zwalczanie negatywnych zjawisk, w tym przestępczości, które w skrajnym nasileniu mogą godzić w samo istnienie państwa, dlatego Służba Kontrwywiadu Wojskowego nie tylko ma prawo, ale przede wszystkim obowiązek podejmowania skutecznych działań, pozwalających na wkraczanie w sferę praw i wolności jednostki w tym prawo do prywatności. Czynności operacyjne prowadzone przez SKW są z natury rzeczy niejawne także wobec zainteresowanych.
Działalność SKW jako służby specjalnej jest działalnością niejawną, finansowaną zgodnie z art. 11 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego z utworzonego na ten cel funduszu operacyjnego, do którego nie mają zastosowania przepisy o finansach publicznych, rachunkowości i zamówieniach publicznych.
Wszelkie informacje wytworzone przez SKW jako służby specjalne nie mają charakteru informacji publicznych, instytucja informacji publicznej nie obejmuje działań operacyjno-rozpoznawczych i informacyjno-analitycznych SKW.
Ponadto prawo do informacji o działalności SKW nie ma charakteru absolutnego i Konstytucja dopuszcza jego ograniczenie z uwagi na inne najwyższej wagi chronione dobra, jak ochrona bezpieczeństwa, czy porządku publicznego (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). Dlatego Służba Kontrwywiadu Wojskowego ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek chronić wszelkie informacje w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która - w myśl art. 1 P.p.s.a. - odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy U.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a U.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 U.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Podkreślenia wymaga, że wyrok uwzględniający skargę na bezczynność organu administracji publicznej nie może dotyczyć kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności.
W ocenie Sądu, skarga na bezczynność w realiach niniejszej sprawy zasługuje na uwzględnienie, przy czym w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Szefa SKW o odrzucenie skargi, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. Przedmiotem skargi nie jest bowiem pismo Szefa SKW stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, lecz bezczynność organu polegająca na braku realizacji ww. wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 i art. 8 P.p.s.a.).
Przechodząc natomiast do oceny merytorycznej sprawy wskazać należy, iż w doktrynie i orzecznictwie wskazuje się trafnie (m.in. T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1067/08, publ.: LEX nr 491969), że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa.
Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, czy ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, czy obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnił.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Co do zasady, obywatelskie prawo do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może zostać ograniczone, jeżeli konkretne przepisy rangi ustawowej takie ograniczenie wprowadzają.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Oznacza to, iż zakres stosowania U.d.i.p. wytycza tylko dostęp do informacji publicznej, nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji. Zatem ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Nie budzi wątpliwości, że Fundacja [...] jest podmiotem, który może żądać udostępnienia informacji publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego.
Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 U.d.i.p. stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Jak stanowi art. 1 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego jest służbą specjalną właściwą w sprawach ochrony przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ww. ustawy Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego jest centralnym organem administracji rządowej, działającym odpowiednio przy pomocy SKW, będącym urzędem administracji rządowej. Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z art. 11 ww. ustawy, działalność SKW jest finansowana z budżetu państwa z części obrony narodowej (ust. 1), natomiast koszty realizacji zadań SKW, w zakresie których - ze względu na wyłączenie ich jawności - nie mogą być stosowane przepisy o finansach publicznych, rachunkowości i zamówieniach publicznych, są finansowane z utworzonego na ten cel funduszu operacyjnego (ust. 2). Z powyższego wynika, że Szef SKW jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Zakres podmiotowy U.d.i.p. jest zatem w rozpatrywanej sprawie spełniony.
W ocenie Sądu, objęte wnioskiem Fundacji [...] informacje posiadają przymiot informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 U.d.i.p. W świetle ww. przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przy wykładni powołanego przepisu należy kierować się treścią powołanego wyżej art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Żądanie udostępnienia informacji zawarte we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. dotyczy danych odnoszących się do wykonywania uprawnień SKW określonych powołanymi wyżej przepisami w celu realizacji ustawowych zadań SKW, wymienionych w art. 5 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego. Żądanie to dotyczy więc określonej sfery działalności SKW, która mieści się w zakresie spraw właściwych dla SKW, obejmujących ochronę przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych RP oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej (art. 1 ww. ustawy).
W orzecznictwie przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów i danych (w tym treść dokumentów), odnoszącą się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związaną z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczącą. Informacją publiczną są zarówno wiadomości bezpośrednio przez nie wytworzone, jak i te, których wymienione podmioty używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Zasadniczo chodzi więc o wiadomości (fakty, dane, treści dokumentów) służące realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnoszące się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacja, aby posiadała walor informacji publicznej, musi wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu, ze stanem określonych zjawisk na dzień jej udzielenia (por. wyroki NSA: z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, publ.: LEX nr 78062, z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02, LexPolonica, z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, iż czym innym jest dysponowanie przez organ władzy publicznej informacją posiadającą walor informacji publicznej, a czym innym jest możliwość jej udostępnienia, z uwagi na ograniczenia zawarte w art. 61 ust. 3 i art. 5 U.d.i.p. Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji stanowi, iż ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Przepis art. 5 ust. 1 U.d.i.p. wskazuje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Wynika z tego, że przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz przepisy dotyczące innych ustawowo chronionych tajemnic mają charakter lex specialis i wyłączają dostęp do informacji publicznej, są więc stosowane na zasadzie pierwszeństwa.
Podkreślić należy, iż uznanie, że objęta wnioskiem informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie oznacza, że jest ona informacją "jawną", niepodlegającą ograniczeniom na podstawie art. 5 U.d.i.p. Tak samo, ograniczenie udostępnienia informacji nie oznacza, że nie stanowi ona informacji publicznej, ale że została wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu. Jednakże, na obecnym etapie postępowania, rozważania odnośnie ewentualnych prawnych ograniczeń udostępnienia żądanych informacji w świetle art. 5 U.d.i.p., jak również odnośnie kwalifikacji żądanej informacji jako informacji prostej bądź przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 U.d.i.p.), są z oczywistych względów przedwczesne. Rzeczą Sądu w sprawie niniejszej jest bowiem rozstrzygnięcie, czy żądana informacja posiada walor informacji publicznej, a w konsekwencji, czy wniosek z dnia [...] maja 2014 r. podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy U.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 U.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób i w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób i w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 U.d.i.p.).
Jak już wyżej zaznaczono, udzielenie informacji publicznej może podlegać ograniczeniu na zasadzie art. 5 U.d.i.p. Zatem w sytuacji uznania, że udostępnienie wnioskowanych informacji nie jest możliwe z powodu zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 U.d.i.p., organ powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta - stosownie do art. 16 U.d.i.p. - winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji pozwala wdrożyć kontrolę administracyjną i sądową. Natomiast odmowa udostępnienia żądanych dokumentów w drodze pisma nie stanowi prawidłowej realizacji wniosku o udzielenie informacji publicznej, nie znosi stanu bezczynności i czyni skargę na bezczynność uzasadnioną.
Natomiast należy podkreślić, że stanowisko organu jest niespójne.
Z kolei, w sytuacji gdyby organ doszedł do przekonania, że żądana informacja jest informacją przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 U.d.i.p. winien wezwać skarżącą w zakreślonym terminie do wykazania, iż udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W razie bezskutecznego upływu terminu oraz w następstwie uznania przez organ, że przesłanka istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w sprawie nie zachodzi, organ winien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w oparciu o art. 16 ust. 1 U.d.i.p.
Reasumując, Sąd stwierdza, że skarżąca nie otrzymała informacji objętej wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r., w sprawie nie doszło też do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji, a nadto organ nie poinformował skarżącej, że nie posiada wnioskowanych informacji. W tym stanie rzeczy uznać należy, że Szef SKW pozostaje w stanie bezczynności.
Stwierdzona bezczynność nie ma jednak postaci kwalifikowanej. Sąd ocenia bowiem skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić nie tylko okres od daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do chwili wniesienia skargi, lecz również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Biorąc pod uwagę, iż organ w odpowiedzi na ww. wniosek poinformował Skarżącą o swym stanowisku w sprawie (choć nieprawidłowym), nie można uznać, że dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie rozpatrzenia wniosku Skarżącej nie wynikało z celowego działania, czy opieszałości organu, lecz z błędnej interpretacji przepisów U.d.i.p. Z powyższych względów Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanek do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, mając na względzie, iż z ww. wnioskiem o udzielenie informacji publicznej zwrócił się podmiot uprawniony w rozumieniu art. 2 ust.
1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś w sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ww. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
- jak w pkt 3 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło