II SAB/Wa 525/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. S. M. zwrócił się do Wójta Gminy C. o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie drogą elektroniczną na adres: [...] 1. kopii wszystkich umów (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu pracy) wiążących gminę oraz jej jednostki organizacyjne, mających za przedmiot świadczenie na ich rzecz usług w zakresie obsługi prawnej, w tym reprezentację tychże podmiotów przed sądami powszechnymi i administracyjnymi oraz przed organami ściągania i organami władzy publicznej, 2. nadto, o ile nie wynika to wprost z treści umowy, wnoszę o wskazanie trybu w jakim doszło do wyboru podmiotu świadczącego usługi oraz czy osoby działające w imieniu tego podmiotu, lub też one same, posiadają tytuł zawodowy adwokata lub radcy prawnego, 3. w przypadku braku umów, które swym zakresem przedmiotowym obejmowałyby w głównej mierze wykonywanie czynności jw., wnoszą o wskazanie podmiotów (osób), które w zakresie swoich obowiązków służbowych lub faktycznych wykonują między innymi wskazane czynności obsługi prawnej wraz z podaniem ich kwalifikacji zawodowych i trybu w jakim doszło do ich wyboru. Pismem z dnia [...] października 2013 r. organ wskazał, że obsługę prawną Urzędu Gminy wraz z jednostkami organizacyjnymi Gminy sprawuje adwokat A. U. - Kancelaria Adwokacka w P. Z uwagi na wysokość wynagrodzenia umowa została zawarta w trybie zamówień publicznych. Jednocześnie wskazał, iż umowy objęte tajemnicą handlową nie podlegają ujawnieniu. W skardze z dnia 4 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. M. zarzucił Wójtowi Gminy C. bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] września 2013 r., jak również na niewydaniu w tym zakresie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej. W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2013 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż udzielona informacja w piśmie z dnia [...] października 2013 r. nie wyczerpuje zakresu żądanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wniósł o umorzenie postępowania. Wskazał, iż skorzystał z instytucji autokontroli, stosownie do uprawnień przewidzianych w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesyłając skarżącemu w dniu 25 lipca 2014 r. uzupełnienie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. i [...] września 2014 r. S. M. cofnął skargę w części dotyczącej żądania zobowiązania Wójta Gminy C. do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2013 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, natomiast podtrzymał swój wniosek w zakresie zasądzenia kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1-4. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych. Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż Wójt Gminy C. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, natomiast żądanie informacji dotyczącej obsługi prawnej Urzędu Gminy w C. jest informacją publiczną. Spełniona zatem została zarówno przesłanka przedmiotowa jak i podmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, w której został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezsporne jest, że Wójt Gminy C. nie rozpoznał w całości wniosku S. M. z dnia [...] września 2013 r. do dnia wniesienia skargi na bezczynność organu. Jednak już po wniesieniu skargi pismem z dnia [...] lipca 2014 r. doręczonym skarżącemu w dniu [...] lipca 2014 r. przesłał kopię umowy łączącej gminę z adwokat A. U. świadczącą obsługę prawną Gminy i jej jednostek organizacyjnych, wskazał, iż umowa została zawarta z pominięciem zasad i trybu udzielania zamówień publicznych zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych bowiem wynagrodzenie jest poniżej kryterium przewidzianego ww. ustawą oraz poinformował, iż żaden inny podmiot ani osoba nie wykonują czynności obsługi prawnej. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd Wójt Gminy nie pozostawał już w bezczynności skoro zrealizował obowiązek informacyjny wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy. W piśmie z dnia [...] października 2013 r. organ częściowo ustosunkował się do wniosku skarżącego, z tym że nie udostępnił całości żądanej informacji publicznej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.