II SAB/Wa 528/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia wniosku D. S. z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz D. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca, zwana dalej "Wnioskodawcą", zarzuciła Komendantowi Głównemu Policji, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] listopada 2023 r. (tak skarga i pismo precyzujące k. 82). W skardze wniesiono o: - zobowiązanie organu do załatwienia wniosku bądź stwierdzenia, że dopuścił się on bezczynności, - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzeniu organowi grzywny. Zarzucono naruszenie przez organ: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że nieudostępnioną w Biuletynie Informacji Publicznej informację udostępnia się na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniesiono: - Wnioskodawca - w trybie ustawy o informacji – zwrócił się o udostępnienie informacji w postaci udzielenia odpowiedzi na pytania w przedmiocie stosowania procedur, warunkujących stosowanie w konkretnym przypadku przez Policję nielaboratoryjnych testów - przeprowadzanych w kierunku ustalenia w organizmie obecności środków, działających podobnie do alkoholu; wniósł także o udostępnienie zasad i procedur stosowania tych testów, zestawień, charakterystyki psychometrycznej urządzenia, - organ udzielił jej odpowiedzi - pismem z [...] grudnia 2023 r.; wskazano tam, że żądanie udostępnienia informacji pozostaje w związku ze sprawą indywidualną Wnioskodawcy - nie zaś publiczną, - skarga jest nie zasługuje na uwzględnienie, - żądana przez Wnioskodawcę informacja nie jest publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji; z przepisu tego wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w danym akcie; informacją publiczną jest, zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne - w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa; jak podaje się w literaturze, sprawą publiczną jest też działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym; publicznymi nie są jednak konkretne, indywidualne sprawy danej osoby - zwłaszcza o charakterze prywatnym (tak: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny"), - aby informacja uzyskała walor publicznej musi dotyczyć "sprawy publicznej"; przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne - z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa; celem ustawy o informacji nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb – w postaci uzyskiwania informacji, dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sadowych; ma ona służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu – w związku z funkcjonowaniem instytucji publicznych, - w przedmiotowej sprawie nastąpiło więc tzw. nadużycie prawa do informacji publicznej; analizując, wniosek nie służy dobru wspólnemu, jego celem nie jest zaś dbałość o interes publiczny, czy o utrzymanie transparentności działania władzy publicznej; dotyczy zaś indywidulanej sprawy Wnioskodawcy - związanej z jego zatrzymaniem do kontroli drogowej i przeprowadzeniem testów na obecności środków odurzających w organizmie; wprost zresztą we wniosku wskazano, że sprawa dotyczy właśnie zatrzymania Wnioskodawcy przez Policję; kwestionowanie zasadności zatrzymania i dokonanego określonego badania powinno odbyć się tymczasem w trybie przepisów postępowania karnego lub postępowania w sprawach o wykroczenia - nie zaś w trybie ustawy o informacji; nie temu bowiem służy ten akt; przedmiotowy wniosek ma służyć dla załatwienia indywidualnej sprawy Wnioskodawcy - dla potrzeb ewentualnego postępowania, wszczętego w wyniku jego zatrzymania, - żądanie, nie jest więc związane w ogóle z dobrem publicznym; nie zasługuje zatem na uwzględnienie, - w tym świetle nie można zarzucić organowi bezczynności; wnioskodawcę informuje się w formie zwykłego pisma, że dana informacja nie jest publiczną, - organ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). Co trafnie zauważa organ, w judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji - chodziło o dotyczące procedur stosowania testów na obecności środków odurzających w organizmie - zaś organ nie udzielił jej w zakresie żądania – w terminie zakreślonym ustawą o informacji. Prezentował przy tym stanowisko - przedłożone w piśmie do Wnioskodawcy z zachowaniem terminu z art. 13 ust. 1 wskazanego aktu - że żądana informacja nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o informacji. W odpowiedzi na skargę wywodzono, że żądana informacja ma służyć celom własnym Wnioskodawca - chcę ją wykorzystać w sprawie zatrzymania go do kontroli przez funkcjonariuszy Policji. Nie jest kwestionowane natomiast, że żądana informacja stanowi publiczną, organ należy do obowiązanych udostępniać taką informacje (na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji) i dysponowanie przezeń wnioskowaną. Organ mylnie skonstatował, jakoby żądana informacja nie podlegała udostępnieniu w trybie ustawy o informacji. Chybione jest jego argumentacja, że przeszkodę dla udostępnienia informacji, które ma charakter publicznej, mogła stanowić jej przydatność - użyteczność na potrzeby własne samego wnioskodawcy. Sąd w tym składzie podziela prezentowane obecnie w judykaturze stanowisko, gdzie wskazano, że sama użyteczność danej informacji dla celów prywatnych wnioskodawcy nie wyłącza możliwości żądania jej udostępnienia – gdy w istocie wiadomość dotyczy generalnie spraw publicznych. Odmienne rozumienie - określających ramy udostępnienia informacji publicznej - przepisów prowadziłoby do absurdalnego skutku (intencji ustanowienia takich reguł nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy), gdzie określoną informację - ze swego charakteru stanowiącą "publiczną", gdyż dotyczącą funkcjonowania państwa i jego instytucji - mogłaby pozyskać każda osoba, z wyjątkiem tej faktycznie nią aktualnie zainteresowanej – w kontekście swej sytuacji osobistej (własnych interesów). Przy takim rozumieniu regulacji, osoba taka musiałby w istocie korzystać z pomocy niejako "pośrednika", który nie byłby bezpośrednio zainteresowany pozyskaniem informacji dla własnych celów, a więc mógł o nią skutecznie wystąpić. Przyjęcie takiej koncepcji za właściwą nie realizowałoby celu - unikania sytuacji, gdy procedury dostępu do informacji publicznej byłyby wykorzystywane na realizację własnych interesów - lecz tworzyło w danym zakresie sztuczne acz równocześnie nieskuteczne bariery formalne (patrz: tak samo aktualne orzecznictwo: m.in. wyroki NSA o sygn. akt III OSK 447/22 i 1639/22 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu, sama przydatność określonej informacji dla celów własnych wnioskodawcy nie może też determinować oceny, jakoby żądanie stanowiło nadużycie prawa do informacji publicznej. Pojęcie to zdefiniowano trafnie w doktrynie i judykaturze jako działanie nakierowane na dezorganizację pracy organów administracji (kolejne oczywiście bezzasadne wnioski, informacje bezużyteczne itp.), nękanie określonych, sprawujących funkcję publiczne osób, czy inne działania nie nakierowane w istocie na pozyskanie przydatnych informacji. W rozpatrywanej sprawie nie wywodzono nawet, aby Wnioskodawca podejmował tego rodzaju działania. Odrębną kwestią jest natomiast, czy żądane informacje można udostępnić Wnioskodawcy przez wzgląd na: - ochronę wartości, jak ograniczenie ujawniania informacji zastrzeżonych ustawowo (przesłanki wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy informacji), bądź - ramy udostępniania informacji przetworzonej (wedle reguł art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji). W kwestiach wystąpienia w sprawie takich ograniczeń organ może zająć stanowisko wyłącznie przez wydanie stosownej decyzji. Ponieważ - wobec wpływu wniosku o udostępnienie informacji publicznej – nie uczyniono zadość żądaniu ani też nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji, zaś organ nie kwestionuje nią dysponowania, zasada jest konkluzja, że pozostaje w bezczynności. Sąd był więc obowiązany nakazać rozpoznanie wniosku w stosownej formie. Błędnie kwalifikując żądanie Wnioskodawcy, jako dotyczące wiadomości nie podlegających udostępnieniu - wedle reguł ustalonych w ustawie o informacji, - naruszono przepisy prawa materialnego, gdzie określono, co stanowi informację publiczną (tak odpowiednio wskazany w skardze art. 61 ust.1 Konstytucji RP). W następstwie tego zaś uchybiono wynikającym z ustawy o informacji terminom udostępniania informacji (wedle art. 13). Bezczynność organu nie miała natomiast – wbrew stanowisku skargi - charakteru intencjonalnego. Spowodowało ją błędne przekonanie, że nie jest on obowiązany załatwić sprawy wedle reguł udostępnienia informacji, przewidzianych ustawą o informacji. Okoliczność ta, jakkolwiek nie uwalnia go z zarzutu bezczynności, ma jednak znaczenie w kontekście oceny zakresu stwierdzonej bezczynności. Uzasadnia przyjęcie, że nie ma ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Z tego samego względu Sąd nią uwzględnił wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1-2 sentencji wyroku zaś w myśl art. 151 – w pkt 3. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 4 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Poniesione koszty stanowił uiszczony wpis od skargi.