II SAB/Wa 566/24
WyrokWSA w Warszawie2025-03-28
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Kube, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie udostępnił informacji ani nie wydał decyzji odmownej w ustawowym terminie. Sąd stwierdził, że żądane informacje stanowią informację publiczną, a organ błędnie ocenił ich charakter oraz tryb udostępnienia. Bezczynność organu nie została jednak uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej oceny prawnej, a nie z lekceważenia praw strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej funkcjonowania publicznych liceów ogólnokształcących i szkół policealnych zawodowych dla dorosłych w powiecie, w tym danych o uczniach, dotacjach, sprawozdaniach finansowych i planach doskonalenia nauczycieli. Starosta wezwał do wykazania interesu publicznego, uznając wniosek za dotyczący informacji przetworzonej, a następnie stwierdził, że informacje nie stanowią informacji publicznej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku A. F. z dnia [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej A. F. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku A. F. z dnia [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej A. F. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia [...] września 2024 r. A. F. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Starosty [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
We wskazanym na wstępie wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. A. F. zwróciła się do Starosty [...] o udostępnienie informacji o następującej treści:
1. funkcjonujących na terenie Powiatu [...] w latach 2013 - 2017 publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych;
2. ilości uczniów uczęszczających w latach 2013 - 2017 do publicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych w Powiecie (ze wskazaniem na poszczególne szkoły), stan wg danych z SIO na dzień [...] września danego roku oraz na koniec danego roku;
3. jeżeli ww. szkoły wchodziły w skład zespołów szkół, to również informacji o ilości uczniów uczęszczających do tych zespołów szkół w latach 2013 —2017, stan wg danych z SIO na dzień [...] września danego roku oraz na koniec danego roku, a także ilości etatów nauczycieli w tych zespołach szkół w tym okresie (ze wskazaniem na poszczególne szkoły);
4. wysokości miesięcznej stawki dotacji, w przeliczeniu na 1 ucznia, udzielanych przez Powiat w latach 2014 - 2017 na ucznia niepublicznych LO dla dorosłych w Powiecie;
5. przedłożenie kserokopii Sprawozdań [...] z wykonania planu wydatków budżetowych każdego z funkcjonujących na terenie Powiatu w latach 2014 - 2016 publicznego LO dla dorosłych bądź zespołów szkół, w skład których wchodziły wówczas wskazane szkoły, za okres od [...] stycznia do [...] grudnia danego roku (rocznych, nie zaś za poszczególne miesiące);
6. przedłożenie kserokopii metryczki oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu w roku 2014, 2015, 2016 i 2017 (ewentualnie wskazanie miejsca publikacji);
7. w przypadku braku ww. szkół publicznych na terenie Powiatu (tj. prowadzonych przez Powiat) lub braku uczniów w ww. publicznych szkołach, wniosła o wskazanie:
a) powiatu, na podstawie danych z którego w latach 2014 - 2017 Powiat [...] ustalił wysokość dotacji na ucznia niepublicznych LO dla dorosłych;
b) danych, które służyły do obliczenia dotacji dla ww. niepublicznych szkół w latach 2014-2017 przez Powiat [...], które zostały wówczas przekazane przez najbliższy powiat wskazany w pkt. 7 lit. a);
8. wskazanie informacji o podstawowej kwocie dotacji dla publicznych LO dla dorosłych w roku 2017 na dzień aktualizacji zgodnie z art. 78c ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017) w roku 2017 - względnie o wskazanie adresu www, pod którym te dane zostały opublikowane;
9. przedłożenie sprawozdań [...] (z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego) oraz sprawozdań [...] (z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego) złożonych przez publiczne LO dla dorosłych prowadzone przez Powiat (bądź zespołów szkół, w których funkcjonowały) oraz złożonych przez Urząd Powiatu za okres od początku roku do dnia [...].09.2017 r.;
10. przedłożenie raportów z Systemu Informacji Oświatowej dotyczącego liczby uczniów wg stanu na: a. dzień [...] września 2016 r., b. dzień [...] września 2017 r. w publicznych LO dla dorosłych prowadzonych przez Powiat oraz zespołów szkół, w których funkcjonowały publiczne LO dla dorosłych (z podziałem na szkoły wchodzące w ich skład) - z wyszczególnieniem liczby uczniów, liczby uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności, statystycznej liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, statystycznej liczby uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych;
11. udzielenie informacji czy w Powiecie w roku 2017 finansowano dowóz uczniów do publicznych LO dorosłych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości;
12. udzielenie informacji czy w Powiecie w roku 2017 finansowano prowadzenie publicznych LO dla dorosłych z środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości;
13. przedłożenie planów dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli w roku 2017 - względnie wskazanie, jakie kwoty w roku 2017 zaplanowano na dofinansowanie form doskonalenia zawodowego nauczycieli publicznych LO dla dorosłych w Powiecie;
14. udzielenie informacji, czy w budżecie Powiatu w roku 2017 zaplanowano (a jeżeli tak, to w jakiej wysokości):
a) kwotę dotacji, o której mowa w art. 22ae ust. 3 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017; dot. dotacji na zakup podręczników) dla publicznych LO dla dorosłych,
b) wydatki bieżące na finansowanie działalności internatów w publicznych LO dla dorosłych,
c) wydatki bieżące na programy, o których mowa wart. 90u ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017; dot. rządowych programów albo programów mających na celu wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz innych grup społecznych) w publicznych LO dla dorosłych;
15. funkcjonujących na terenie Powiatu w latach 2014 - 2017 publicznych szkołach policealnych zawodowych dla dorosłych;
16. ilości uczniów uczęszczających w latach 2013 - 2017 do publicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych w Powiecie (ze wskazaniem na poszczególne szkoły), stan wg danych z SIO na dzień [...] września danego roku oraz na koniec danego roku; (we wniosku brak punktów 17 i 18);
19. jeżeli ww. szkoły wchodziły w skład zespołów szkół, to również informacji o ilości uczniów uczęszczających do tych zespołów szkół w latach 2013 - 2017, stan wg danych z SIO na dzień [...] września danego roku oraz na koniec danego roku, a także ilości etatów nauczycieli w tych zespołach szkół w tym okresie (ze wskazaniem na poszczególne szkoły);
20. wysokości miesięcznej stawki dotacji, w przeliczeniu na 1 ucznia, udzielanych przez Powiat w latach 2014 - 2017 na ucznia niepublicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych w Powiecie;
21. przedłożenie kserokopii Sprawozdań [...] z wykonania planu wydatków budżetowych każdej z funkcjonujących na terenie Powiatu w latach 2014 - 2016 publicznej szkoły policealnej zawodowej dla dorosłych bądź zespołów szkół, w skład których wchodziły wówczas wskazane szkoły, za okres od [...] stycznia do [...] grudnia danego roku (rocznych, nie zaś za poszczególne miesiące);
22. w przypadku braku ww. szkół publicznych na terenie Powiatu (tj. prowadzonych przez Powiat) lub braku uczniów w ww. publicznych szkołach, wniosła o wskazanie:
c) powiatu, na podstawie danych z którego w latach 2014 - 2017 Powiat [...] ustalił wysokość dotacji na ucznia niepublicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych;
d) danych, które służyły do obliczenia dotacji dla ww. niepublicznych szkół w latach 2014-2017 przez Powiat [...], które zostały wówczas przekazane przez najbliższy powiat wskazany w pkt. 22 lit. c);
23. wskazanie informacji o podstawowej kwocie dotacji dla publicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych w roku 2017 na dzień aktualizacji zgodnie z art. 78c ust. 3 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017) w roku 2017 - względnie o wskazanie adresu www, pod którym te dane zostały opublikowane;
24. przedłożenie sprawozdań [...] (z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego) oraz sprawozdań [...] (z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego) złożonych przez publiczne szkoły policealne zawodowe dla dorosłych prowadzone przez Powiat (bądź zespołów szkół, w których funkcjonowały) oraz złożonych przez Urząd Powiatu za okres od początku roku do dnia [...] września 2017 r.;
25. przedłożenie raportów z Systemu Informacji Oświatowej dotyczącego liczby uczniów wg stanu na: a. dzień [...] września 2016 r., b. dzień 30 września 2017 r. w publicznych szkołach policealnych zawodowych dla dorosłych prowadzonych przez Powiat oraz zespołów szkół, w których funkcjonowały publiczne szkoły policealne zawodowe dla dorosłych (z podziałem na szkoły wchodzące w ich skład) - z wyszczególnieniem liczby uczniów, liczby uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności, statystycznej liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, statystycznej liczby uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych;
26. udzielenie informacji czy w Powiecie w roku 2017 finansowano dowóz uczniów do publicznych szkół policealnych zawodowych dorosłych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości;
27. udzielenie informacji czy w Powiecie w roku 2017 finansowano prowadzenie publicznych szkół policealnych zarodowych dla dorosłych z środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości;
28. przedłożenie planów dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli w roku 2017, względnie - wskazanie, jakie kwoty w roku 2017 zaplanowano na dofinansowanie form doskonalenia zawodowego nauczycieli publicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych w Powiecie;
29. udzielenie informacji, czy w budżecie Powiatu w roku 2017 zaplanowano (a jeżeli tak, to w jakiej wysokości):
d) kwotę dotacji, o której mowa wart. 22ae ust. 3 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017; dot. dotacji na zakup podręczników) dla publicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych,
e) wydatki bieżące na finansowanie działalności internatów w publicznych szkołach policealnych zawodowych dla dorosłych,
f) wydatki bieżące na programy, o których mowa w art. 90u ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w roku 2017; dot. rządowych programów albo programów mających na celu wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz innych grup społecznych) w publicznych szkołach policealnych zawodowych dla dorosłych.
W odpowiedzi organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r. wezwał skarżącą do wykazania w terminie 14 dni, że za udostępnieniem informacji przemawia szczególnie uzasadniony interes publiczny. Organ swoje stanowisko uzasadniał tym, że w jego ocenie wniosek skarżącej dotyczył informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2024 r. ustosunkowała się do twierdzeń organu, wskazując, że żądane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej.
Następnie w piśmie [...] lipca 2024 r. organ wskazał, że w jego ocenie żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. oraz że wnioskująca nadużywa prawa do informacji publicznej.
Skarżąca, uznając powyższe pismo za decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia żądanej informacji publicznej, wniosła od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania, podnosząc, że pismo z dnia [...] lipca 2024 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej.
W dalszej części uzasadnienia skargi skarżąca podkreśliła, że informacje, o których udostępnienie wniosła, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności jednostki samorządu terytorialnego oraz stanu finansów publicznych w związku z wykonywaniem zadania własnego powiatu z zakresu edukacji. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
Skarżąca podkreśliła, że dla jej uprawnienia do dostępu do informacji publicznej bez znaczenia jest to, kim jest i jaką pracę wykonuje. Organ stwierdził, że skarżąca wykorzysta pozyskane informacje dla własnych celów, co stanowić ma "nadużycie prawa do informacji publicznej". Tymczasem przepisy prawa nie znają pojęcia "nadużywania prawa do informacji publicznej", więc nie może ono służyć podmiotowi za podstawę nieudostępnienia informacji. Nawet gdyby teoretycznie przyjąć, że formułowanie zarzutu "nadużycia prawa do informacji publicznej" jest dopuszczalne, to nie znajdzie ono zastosowania w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie wnioskowane informacje nie dotyczą bowiem wnioskodawczyni osobiście, nie ma bowiem ona żadnych związków ze szkołami dla dorosłych położonymi na terenie powiatu wołomińskiego, tj. nie jest ich uczniem, organem prowadzącym, pracownikiem, współpracownikiem, itd.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ podniósł, że skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia. Organ podkreślił następnie, że w jego ocenie, wnioskowane informacje stanowiły informację przetworzoną. Podtrzymał również swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r., że wniosek skarżącej nie ma na celu uzyskania informacji służącej obiektywnie jakiemuś dobru powszechnemu, lecz dotyczy jedynie indywidualnego interesu wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi, należy wyjaśnić, że jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05; z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W sprawie nie było zatem podstaw do odrzucenia skargi.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, Sąd wskazuje, że jak wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie budzi zatem wątpliwości, że Starosta Powiatu [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej wymienionym w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Dokonując zaś oceny, czy wnioskowana przez skarżącą we wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. informacja stanowi informację publiczną, należy podnieść, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. W art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wskazano, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.); danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), a także o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a u.d.i.p.).
Wniosek skarżącej z dnia [...] czerwca 2024 r. dotyczył realizacji przez Powiat [...] zadań w zakresie edukacji. W szczególności skarżąca domagała się udzielenia informacji dotyczących liczby uczniów oraz dotacji dla funkcjonujących na terenie powiatu liceów ogólnokształcących dla dorosłych oraz publicznych szkół policealnych zawodowych dla dorosłych, w tym m.in. sprawozdań z wykonania planów wydatków budżetowych tych placówek oświatowych oraz planów dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli. Zakres przedmiotowy wniosku dotyczył zatem, po pierwsze sposobu wykorzystywania majątku publicznego, po drugie trybu działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, a po trzecie danych publicznych w tym szczególności treści wytworzonych dokumentów urzędowych. Informacja ta jest zatem objęta zakresem opisanym w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a), pkt 4 oraz pkt 5 lit. a) u.d.i.p., a więc stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy.
Organ początkowo stwierdził (pismo z dnia [...] czerwca 2024 r.), że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, natomiast w skierowanym do wnioskodawczyni piśmie z dnia [...] lipca 2024 r. zawarł odmienne stanowisko, podtrzymane również w odpowiedzi na skargę, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej, bowiem dotyczą "indywidualnego interesu" podmiotu składającego wniosek. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela tego poglądu organu.
W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1078/22 oraz z dnia 15 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1166/22) przyjmuje się, że nieprawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym jeśli celem wniosku o udostępnienie informacji jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. Wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który – jako właśnie interes prawny - jest obiektywnym interesem indywidualnym. Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Kryterium "sprawy własnej" jest w istocie dyskryminujące dla wnioskodawcy w stosunku do innych osób, gdyż jego przyjęcie prowadzi do konkluzji, że wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Prowadziłoby to do wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy (por. również wyroki NSA z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 6894/21 i z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2615/21). Zatem nie w każdej sytuacji stwierdzenie subiektywnego interesu w uzyskaniu żądanej informacji będzie uzasadniało uznanie, że nie ma ono charakteru informacji publicznej.
To stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Informacja dotycząca sposobu realizacji przez jednostkę publiczną zadań publicznych oraz gospodarowania majątkiem publicznym stanowi informację publiczną, a organ jest zobowiązany do jej udostępnienia (o ile spełnione są warunki przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej) niezależnie od tego, czy z wnioskiem wystąpił podmiot, który działa w swoim indywidulanym interesie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 2 ust. 1 stanowi bowiem wyraźnie, że prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu. Nie są zatem prawnie relewantne motywy, którymi kieruje się wnioskodawca, żądając udostępnienia mu określonej informacji publicznej. Wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznej i powinien zostać przez organ rozpatrzony w trybie i terminie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, co jednak w tej sprawie nie nastąpiło.
Odnosząc się z kolei do stanowiska organu, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., należy wyjaśnić organowi, że w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej, dla jej udostępnienia wymagane jest wykazanie przez wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Jeżeli organ uzna, że przesłanka ta nie została dostatecznie wykazana, winien odmówić udostępnienia żądanej informacji publicznej. Przy czym, co szczególnie istotne, w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja taka podlega kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, która ma na celu dokonanie oceny, czy organ po pierwsze prawidłowo zakwalifikował żądaną informację jako informację przetworzoną, a po drugie, czy zasadnie uznał, że udostępnienie żądanej informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tego rodzaju oceny nie może natomiast dokonać sąd administracyjny na etapie rozpoznawania skargi na bezczynność organu. W niniejszym postępowaniu Sąd ocenia jedynie, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej (co – jak wyżej wskazano – ma miejsce w niniejszej sprawie), a następnie, czy organ podjął przewidziane prawem czynności w celu rozpoznania wniosku, tj. czy udostępnił żądaną informację publiczną lub czy wydał decyzję o odmowie jej udostępnienia. Nie jest sporne, że w niniejszej sprawie organ nie podjął żadnej z powyższych czynności.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Starosty [...] w dniu [...] czerwca 2024 r. (prezentata organu). Organ był zatem zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji do dnia [...] czerwca 2024 r., czego jednak, w ocenie Sądu, nie uczynił. Organ udzielił wprawdzie odpowiedzi w pismach z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz z dnia [...] lipca 2024 r., stwierdzając, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną, a następnie, że nie stanowią informacji publicznej, jednak udzielenie odpowiedzi w takiej formie nie stanowiło prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem wyrażone w drugim z tych pism stanowisko – jak wskazano wyżej – było błędne, natomiast w kwestii dostępu do informacji publicznej przetworzonej organ nie zawarł wiążącego stanowiska wyrażonego w formie decyzji administracyjnej. Do dnia wydania wyroku w tej sprawie organ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że Starosta Powiatu [...] pozostaje bezczynny w rozpatrzeniu wniosku skarżącej. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy.
Zgodnie z art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej udzielił w ustawowym terminie odpowiedzi na ten wniosek, informując wnioskodawcę, że wnioskowana przez niego informacja ma charakter informacji przetworzonej i wzywając do wykazania szczególnej istotności w jej uzyskaniu dla interesu publicznego. W kolejnym piśmie zwarł stanowisko odmienne, twierdząc, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy u.d.i.p., bowiem żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bowiem wniosek dotyczył udzielenia informacji dotyczącej indywidualnego interesu wnioskodawczyni. Powyższe świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącej do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z błędnej oceny charakteru żądanej w tej sprawie informacji oraz trybu jej udostępnienia. W związku z powyższym Sąd przyjął, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Koszty te stanowi uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło