II SAB/Wa 637/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-05
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania skargi na przetwarzanie danych osobowych, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji administracyjnej w trakcie postępowania sądowego przed WSA, a przed dniem orzekania, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego i jego umorzeniem. W niniejszej sprawie, mimo że organ dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego, co potwierdza stan bezczynności na dzień wniesienia skargi, to wydanie decyzji administracyjnej przed datą wyrokowania sprawiło, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto, sąd uznał, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, wielość stron oraz okoliczności niezależne od organu, w tym zachowanie skarżącego.Stan faktyczny
Do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) wpłynęła skarga dotycząca przetwarzania danych osobowych lokatorów. W toku postępowania wyjaśniającego GIODO wielokrotnie wzywał strony do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, jednak napotykał na trudności w doręczeniach oraz brak współpracy ze strony pełnomocnika skarżącego. Po ponad dwóch latach od wszczęcia postępowania, skarżący złożył skargę na bezczynność GIODO, zarzucając naruszenie przepisów KPA i PPS. W trakcie postępowania sądowego GIODO wydał decyzję administracyjną w sprawie.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie. 3. Zasądzono od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi na przetwarzanie danych osobowych 1. stwierdza, że bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego J. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: Generalny Inspektor) wpłynęła w dniu 23 grudnia 2011 r. skarga dotycząca przetwarzania danych osobowych lokatorów budynku przy ul. [....] w W. przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w [...] (dalej: "Zakład").
Ww. skarga zainicjowała prowadzone przez Generalnego Inspektora postępowanie wyjaśniające, w toku którego pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. osoby inicjujące postępowanie, reprezentowane przez G. R., rozszerzyły skargę o kwestię niedopełnienia przez T. B. (dalej: "właściciel") obowiązku informacyjnego o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej: "u.o.d.o." i obowiązku zgłoszenia zbioru do rejestracji Generalnemu Inspektorowi oraz o kwestię nieuprawnionego lub nielegalnego pozyskania i przetwarzania ich danych osobowych w zakresie zbędnym do realizacji celu - tj. ewentualnego zarządzania nieruchomością przez J. P. (dalej: "pełnomocnik"), co spowodowało konieczność przeprowadzenia postępowania również w tym zakresie.
Wobec powyższego, Generalny Inspektor, działając na podstawie art. 14 pkt 2 i 3 u.o.d.o., skierował do właściciela i pełnomocnika pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. z informacją o toczącym się postępowaniu wraz z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów w sprawie. W dniu 18 lipca 2012 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęły jedynie wyjaśnienia pełnomocnika. Wezwania skierowane do pełnomocnika zostały zwrócone do organu z adnotacją "adresat nieznany". W dniu [...] września 2012 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęło pismo pełnomocnika z dnia [...] września 2012 r. wzywające do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie skargi z dnia 23 grudnia 2011 r.
Generalny Inspektor w piśmie z dnia [...] października 2012 r. poinformował pełnomocnika, iż wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym musi być poprzedzone poinformowaniem wszystkich stron o fakcie wszczęcia postępowania, natomiast dotychczasowe pisma kierowane przez organ do właściciela nie zostały mu doręczone. Jednocześnie organ zwrócił się do pełnomocnika o uzupełnienie braków formalnych pisma poprzez wskazanie, czy reprezentuje w niniejszym postępowaniu właściciela, a jeżeli tak, o przesłanie do organu oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, z którego wynika stosowne umocowanie. Ponadto organ zwrócił się do pełnomocnika o dodatkowe wyjaśnienia i dowody w sprawie. Jednocześnie organ wystąpił do Zakładu oraz do G. R. o dodatkowe wyjaśnienia i dowody w sprawie.
Wobec braku odpowiedzi na wezwanie skierowane do pełnomocnika, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Generalny Inspektor ponownie zwrócił się do ww. o wyjaśnienia i dowody w sprawie informując jednocześnie, że przedmiotowe postępowanie zostało rozszerzone o kwestię przetwarzania danych osobowych S. R. i J. S.
Wobec braku odpowiedzi ze strony pełnomocnika, Departament Orzecznictwa Legislacji i Skarg Biura Generalnego Inspektora pismem z dnia [...] maja 2013 r. zwrócił się Departamentu Inspekcji o przeprowadzenie czynności kontrolnych w stosunku do pełnomocnika. Powyższe czynności zostały przeprowadzone w dniu [...] września 2013 r. W toku tychże czynności pełnomocnik wskazał, iż w niniejszym postępowaniu reprezentuje właściciela oraz przedstawił wypis z pełnomocnictwa umocowującego go do powyższego działania. Informacja o dokonanych ustaleniach wpłynęła do Departamentu Orzecznictwa Legislacji i Skarg w dniu [...] września 2013r.
Następnie, pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Generalny Inspektor wystąpił do pełnomocnika o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, informując, że niezbędność uzupełnienia materiału dowodowego wynika z faktu, iż organ nie dysponuje wyjaśnieniami właściciela, aktualnie reprezentowanego przez pełnomocnika. Jednocześnie organ zwrócił się o przesłanie dowodów w sprawie do G. R. Do Biura Generalnego Inspektora wpłynęła odpowiedź wyżej wymienionej, nie wpłynęła natomiast odpowiedź od pełnomocnika.
W związku z powyższym, organ pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. ponownie wystąpił do pełnomocnika o złożenie wyjaśnień w zakresie wskazanym w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. informując, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie spowoduje podjęcie innych działań ukierunkowanych na ustalenie okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec braku odpowiedzi, Departament Orzecznictwa, Legislacji i Skarg pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. wystąpił do Departamentu Inspekcji o pilne przeprowadzenie czynności kontrolnych w stosunku do pełnomocnika. Do zaplanowanych na dzień [...] lipca 2014 r. czynności z udziałem pełnomocnika nie doszło z powodu jego niestawienia się.
W dniu [...] lipca 2014 r. pełnomocnik skorzystał z prawa wglądu w akta sprawy. W dniu [...] lipca 2014 r. Departament Inspekcji przekazał Departamentowi Orzecznictwa, Legislacji i Skarg informację o zastrzeżeniach pełnomocnika, zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., co do sposobu prowadzenia niniejszego postępowania. Generalny Inspektor, w skierowanym do pełnomocnika piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., ustosunkował się do powyższych zastrzeżeń, informując również, że decyzja administracyjna w sprawie zostanie wydana niezwłocznie po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego oraz umożliwieniu stronom postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie organ wskazał, że nadesłanie przez pełnomocnika dodatkowych wyjaśnień i ewentualnych dowodów, o których mowa w wezwaniu z dnia [...] grudnia 2013 r., niewątpliwie przyspieszy załatwienie sprawy. Powyższe pismo zostało zwrócone do organu przez operatora pocztowego z uwagi na niepodjęcie go w terminie.
W dniu [...] lipca 2014 r. doszło do przeprowadzenia czynności kontrolnych z udziałem pełnomocnika. Pełnomocnik, udzielając wyjaśnień, zarzucił organowi przewlekłość prowadzonego postępowania. Informacja o treści zeznań pełnomocnika wpłynęła do Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg w dniu [...] lipca 2014 r.
Wobec faktu, iż pismo organu z dnia [...] lipca 2014 r. zostało zwrócone do nadawcy jako niepodjęte w terminie, pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ ponownie poinformował pełnomocnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ustosunkował się również do zarzutów podniesionych przez ww. w toku przesłuchania.
W dniu 7 sierpnia 2014 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynęła skarga J. P. na bezczynność Generalnego Inspektora w sprawie [...]. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.".
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o: (1) zobowiązanie Generalnego Inspektora do rozpoznania wniosku w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku uwzględniającego skargę, (2) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, (3) orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (4) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a." w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., (5) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, (6) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż Generalny Inspektor, pomimo upływu 2,5 roku, nie zakończył postępowania w sprawie i nie wydał decyzji do dnia wniesienia niniejszej skargi. Organ prowadził postępowanie w sposób nieudolny i przewlekły, zaś czynności które podejmował, miały charakter pozorny, nie wnoszący nic do postępowania.
Wskazał również, iż organ kilkakrotnie przesłuchiwał skarżącego, ani razu natomiast nie przesłuchał wnioskodawców, pomimo, iż skarżący wielokrotnie tę kwestię podnosił. Organ nie zebrał również żadnego nowego materiału dowodowego w sprawie. W toku postępowania organ dopuścił się wielomiesięcznej bezczynności naruszając zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
Skarżący podkreślił, iż na skutek bezczynności organu pozostawał w niepewności co do swojej sytuacji prawnej.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał, iż organ nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przeciwnie, w myśl art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczył, iż zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie, zaś brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W świetle powyższego, decyzja administracyjna wydana zgodnie z żądaniem pełnomocnika, zawartym w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] września 2012 r., byłaby wadliwa. Z kolei na nierozstrzygnięcie sprawy w późniejszym okresie zasadniczy wpływ miał brak reakcji pełnomocnika na skierowane do niego pisma z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] stycznia i [...] grudnia 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r., co skutkowało koniecznością przeprowadzania z jego udziałem czynności kontrolnych. Nadto organ zaznaczył, iż pomimo, że już pismem z dnia [...] października 2012 r. pełnomocnik został wezwany do wykazania, czy reprezentuje w postępowaniu właściciela, dopiero w trakcie przesłuchania w dniu [...] września 2013 r. wskazał, iż reprezentuje również właściciela oraz przedstawił dokument stwierdzający udzielenie mu pełnomocnictwa. Niewątpliwie zatem stosowanie się przez pełnomocnika do kierowanych do niego wezwań znacząco przyśpieszyłoby załatwienie sprawy. Opóźnienia w załatwieniu niniejszej sprawy wynikły zatem głównie z winy pełnomocnika oraz okoliczności niezależnej od organu, jaką była niemożność doręczenia pism właścicielowi.
Niezależnie od powyższego, w przypadku stwierdzenia przez Sąd bezczynności w przedmiotowej sprawie, Generalny Inspektor wniósł o nieorzekanie, iż miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie organu nie było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż cechowała je wola załatwienia sprawy, z zachowaniem jednak wszelkich wymogów oraz procedur przewidzianych prawem. Niemożność załatwienia sprawy we wcześniejszym terminie nie była wynikiem zawinionego działania lub zaniechania organu, w znacznej zaś mierze wynikała z uchylania się przez pełnomocnika od odpowiedzi na kierowane do niego wezwania. Przy ocenie zwłoki nie można abstrahować od charakteru sprawy, a o rażącym naruszeniu prawa można byłoby mówić, gdyby działania lub zaniechania organu były całkowicie nieuzasadnione.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] września 2014 r. Generalny Inspektor wydał decyzję administracyjną (nr: [...]), na mocy której: (1) nakazał Zakładowi Gospodarowania Nieruchomościami w [...] spełnienie wobec G. R. obowiązku informacyjnego określonego w art. 33 ust. 1 u.o.d.o., poprzez udzielenie jej informacji o adresie T. B., (2) nakazał T. B. spełnienie wobec G. R., J. A., M. D., E. F., E. G., B. J., J. L., S. M., S. S., E. R., M. W. i K. Z. obowiązku informacyjnego określonego w art. 25 ust. 1 u.o.d.o., (3) w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku. Powyższa decyzja została doręczona J. P. w dniu [...] września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję bądź postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie, a także wówczas, gdy skargę składa uprawniony do tego podmiot.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, przy czym o bezczynności sąd orzeka według stanu istniejącego w dniu wyrokowania.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, dokonania czynności, stwierdzenia lub uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Mając na względzie treść skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Sąd - zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 września 2014 r. - wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy przedmiotowa skarga stanowi skargę na bezczynność Generalnego Inspektora, czy też skargę na przewlekłość organu w rozpoznaniu skargi na przetwarzanie danych osobowych. Jednocześnie Sąd zaznaczył, iż w przypadku nieudzielenia odpowiedzi w zakreślonym terminie uzna, iż wniesiona skarga jest skargą na bezczynność organu. Skarżący nie udzielił odpowiedzi, co skutkowało uznaniem przez Sąd, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w rozpoznaniu skargi na przetwarzanie danych osobowych.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji i wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla wykonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
Skarga na bezczynność może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Przekroczenie terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a., oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.
Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji w postępowaniu administracyjnym o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzystał ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania służy stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi na bezczynność bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).
Z akt sprawy wynika, że w sprawie zostały spełnione przesłanki formalnoprawne wniesienia skargi na bezczynność. W szczególności skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., co potwierdza wezwanie Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niewydaniu decyzji w sprawie, zawarte w pismach z dnia [...] września 2012 r., a następnie z dnia [...] lipca 2014 r.
Przechodząc do oceny zasadności skargi na bezczynność zauważyć należy, że skarga do Generalnego Inspektora dotycząca przetwarzania danych osobowych lokatorów budynku przy ul. [...] w W. została skierowana do organu w dniu 23 grudnia 2011 r., a następnie rozszerzona pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. Przyjmując zatem tę ostatnią datę, jako inicjującą postępowanie w niniejszej sprawie, zaznaczyć należy, iż decyzja administracyjna została wydana przez organ dopiero po upływie 2 lat i 3 miesięcy, tj. w dniu [...] września 2014 r. i skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] września 2014 r. Analiza przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, iż niezależnie od postawy skarżącego, która niewątpliwie spowodowała przedłużenie czasu trwania postępowania, organ dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 k.p.a. Działania organu podejmowane były bowiem w sposób niesystematyczny, nieuwzględniający zasady ekonomii procesowej. Zwłoka organu w podejmowaniu określonych czynności procesowych powodowała kilkumiesięczne przerwy w toku postępowania, które - w ocenie Sądu - wobec niewydania decyzji, potwierdzają stan bezczynności organu na dzień wniesienia skargi.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący udzielił wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] czerwca 2014 r. Wobec braku odpowiedzi ze strony właściciela nieruchomości, organ w dniu [...] października 2014 r. skierował do skarżącego wezwanie do wykazania, czy reprezentuje w niniejszym postępowaniu właściciela oraz do okazania stosownego pełnomocnictwa, a także do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] października 2014 r. Kolejne pismo zostało wystosowane do skarżącego dopiero w dniu [...] stycznia 2013 r., a więc po upływie ponad 3 miesięcy. Pismo to zostało mu doręczone w dniu [...] stycznia 2014 r. Następnie, pismem z dnia [...] maja 2014 r., a więc dopiero po upływie kolejnych 4 miesięcy, podjęto korespondencję z Departamentem Inspekcji w sprawie przeprowadzenia czynności kontrolnych w stosunku do skarżącego. Czynności te przeprowadzone zostały dopiero w dniu [...] września 2013 r., zaś protokół z przesłuchania skarżącego został przekazany do Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg za pismem z dnia [...] września 2013 r. Po upływie niemal 3 miesięcy, pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. organ wystąpił do skarżącego o złożenie dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Wezwanie to zostało ponowione w piśmie organu z dnia [...] stycznia 2014 r., doręczonym w dniu [...] stycznia 2014 r. Kolejną czynnością organu było wystąpienie w dniu [...] czerwca 2014 r. - a więc po upływie kolejnych 4 miesięcy - do Departamentu Inspekcji o przeprowadzenie czynności kontrolnych w stosunku do skarżącego. Czynności te zostały przeprowadzone w dniu [...] lipca 2014 r., zaś informacja o treści zeznań wpłynęła do Departamentu Orzecznictwa w dniu [...] lipca 2014 r.
W świetle powyższego, zestawiając zasadę szybkości postępowania administracyjnego oraz obowiązek terminowego załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.) ze wskazanym sposobem procedowania organu, nie sposób uznać, że organ nie pozostawał w bezczynności w wydaniu decyzji.
Jednakże, jak już wyżej wskazano, przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi w trybie art. 149 § 1 p.p.s.a. Jeżeli w toku postępowania sądowego, a przed dniem orzekania, organ wyda akt administracyjny, to mimo istniejącej zwłoki w załatwieniu sprawy postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem na skutek wydania przez organ w dniu [...] września 2014 r. decyzji w przedmiotowej sprawie, stan bezczynności ustał przed datą wyrokowania, co skutkowało umorzeniem postępowania w odnośnym zakresie.
W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ.: Lex nr 1218894). Taki stan, w ocenie Sądu, nie miał miejsca w kontrolowanej sprawie.
Oceniając całokształt okoliczności, nie można bowiem pominąć faktu, że opóźnienie w załatwieniu sprawy wynikało nie tylko z zaniechań organu w terminowym podejmowaniu czynności procesowych, lecz również z uchylania się skarżącego od udzielania odpowiedzi na kierowane do niego wezwania oraz braku należytej współpracy z organem. Zaznaczyć należy, że w myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwiania spraw określonych w § 1 - 3, nie wlicza się m.in. okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Okoliczność, że decyzja w niniejszej sprawie została wydana po upływie ponad dwóch lat od wszczęcia postępowania, wynikała w znacznej mierze z winy skarżącego, a także z braku obiektywnej możliwości doręczenia pism organu właścicielowi nieruchomości. Organ, co należy zaznaczyć, dwukrotnie przeprowadzał w stosunku do skarżącego czynności kontrolne, przy czym skarżący dopiero w dniu [...] września 2013 r. wykazał, że reprezentuje w postępowaniu właściciela nieruchomości, co miało istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględniając przy tym znaczny stopień skomplikowania sprawy oraz wielość stron postępowania, nie sposób przyjąć, że bezczynność organu miała charakter kwalifikowany.
Z powyższych względów Sąd nie stwierdził wystąpienia przesłanek do wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., o co wnosił skarżący.
Brak było również podstaw do uwzględnienia wniosku skargi o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło