II SAB/Wa 641/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. o wydanie zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę Skarżący – R. M. – złożył [...] lipca 2020r. wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podniesienie emerytury, w celu przedłożenia w Zakładzie Emerytalno - Rentowym MSWiA. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zwany dalej: "szefem ABW") nie wydał w terminie przewidzianym w art. 217 k.p.a. zaświadczenia w terminie 7 dni. Skarżący [...] lipca 2020r. złożył ponaglenie. Szef ABW postanowieniem z [...] sierpnia 2020r. poinformował o niedotrzymaniu terminu załatwienia sprawy i jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na [...] września 2020 r., którego również nie dotrzymał. Skarżący złożył na biurze przepustek ABW [...] września 2020r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Szefa ABW datowaną na [...] września 2020r. (k. 3 akt sądowych), w której wskazał, że takie zachowanie organu administracji naraża na utratę zaufania obywateli do szybkiego, rzetelnego i odpowiadającego prawu załatwienia sprawy. Skarżący zwrócił się też o podjęcie kroków dyscyplinujących organ administracji do wykonywania swoich obowiązków. Szef ABW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w sprawie, gdyż organ wystawił zaświadczenie [...] września 2020r. nr [...] o żądanej przez Skarżącego treści, które doręczył [...] października 2020r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarżący wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podniesienie emerytury oraz wskazał, że zaświadczenie to zamierza przedłożyć w Zakładzie Emerytalno-Rentowym MSWiA. Sąd w związku z tym uznał, że sprawa podlegała kognicji Sądu administracyjnego, gdyż stwierdzania zawarte w zaświadczeniu dotyczyły uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Żądane przez Skarżącego zaświadczenie objęty było więc dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Tym samym, co do zasady możliwe było wniesienie przez Skarżącego skargi na bezczynność organu administracyjnego, który w prawem przewidzianym terminie nie wydał ww. zaświadczenia dotyczącego uprawnień lub obowiązków Skarżącego wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza ponadto, że stanowisko Sądu w tym zakresie ma umocowanie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2008r. sygn. akt [...], który dopuścił możliwość wniesienia skargi również na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia, przyjmując, że wydanie zaświadczenia objęte jest dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (publ. OSP 2009/1, poz. 1, z glosą L. Klat-Werteleckiej i E. Klat-Górskiej, OSP 2009/1). Sąd stwierdza, że w okolicznościach faktycznych sprawy, z których wynikało, że organ wydał żądane przez Skarżącego zaświadczenie [...] września 2020r., a Skarżący złożył skargę na bezczynność Szefa ABW w tym zakresie [...] września 2020r., a więc po ustaniu bezczynności, jak również w związku z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna na www.nsa.gov.pl) - nie był władny do merytorycznego rozpatrzenia sprawy – podjęcia kroków dyscyplinujących organ w zakresie wykonania obowiązków o co wnosił Skarżący. Na dzień wniesienia skargi bezczynność Szefa ABW nie miała już bowiem miejsca. NSA w ww. uchwale wskazał, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a zatem do załatwienia sprawy. Skarga nie może jedynie służyć celowi, jakim jest uzyskanie prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym. Stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności, następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Tym samym z ww. uchwały NSA wynika, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. W konsekwencji wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania – w rozpoznawanej sprawie po wydaniu zaświadczenia, o żądanej treści, dotyczącej uprawnień i obowiązków Skarżącego - stanowiło przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez Sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, że doręczenie Skarżącemu zaświadczenia już po wniesieniu skargi do WSA w [...] nie mogło mieć istotnego znaczenia w sprawie. Po pierwsze dlatego, że ustawodawca w k.p.a. nie uzależnił wystąpienia szczególnych skutków prawnych z doręczeniem przez organ administracyjny zaświadczenia stronie. Po drugie ustawodawca nawet w odniesieniu do decyzji administracyjnej przyjął, że decyzja ta rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, a doręczenie ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej (będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej, zgodnie z art. 268a k.p.a.). Sąd wskazuje też, że w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia aprobuje stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach dotyczącej decyzji administracyjnej, że czynność doręczenia stronie decyzji nie stanowi załatwienia sprawy administracyjnej – ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje ona żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (postanowienia NSA z: 10 lutego 2015r. sygn. akt II OSK 171/15; 4 marca 2021r. sygn. akt II OSK 332/21 dostępne na www.nsa.gov.pl). Sąd w związku z tym stwierdza, że również czynność doręczania stronie zaświadczenia nie stwierdza, ani nie uznaje ona żadnych uprawnień i obowiązków, więc nie może mieć decydującego znaczenia w sprawie. Sąd w związku z tym przyjął, że skarga na bezczynność podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.