II SAB/Wa 644/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków C. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung, Ewy Kwiecińskiej i Iwony Maciejuk od orzekania w sprawie II SAB/Wa 644/14 ze skargi C. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 maja 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia oddalić wnioski. Wnioskami z dnia 2 października 2015 r. C. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung, Ewy Kwiecińskiej i Iwony Maciejuk od orzekania w sprawie z jego skargi bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 maja 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wyjaśnił, że podejrzewa, iż sędzia Ewa Grochowska-Jung działa z innymi osobami w zmowie przeciwko skarżącemu. Według skarżącego w zmowie tej bierze udział również jego pełnomocnik wyznaczony z urzędu, a o problemach z pełnomocnikiem informował ustnie sędziego Ewę Grochowską-Jung. We wniosku o wyłączenie sędziego Ewy Kwiecińskiej i sędziego Iwony Maciejuk skarżący zarzucił działanie wraz z innymi osobami przeciwko skarżącemu w zmowie, której inicjatorem jest sędzia Ewa Grochowska-Jung. Nadto skarżący wyjaśnił, że sędzia Ewa Grochowska-Jung orzekała w sprawie II SA/Wa 1789/13, której przedmiot dotyczy tej samej materii, znając zaś okoliczności sprawy oraz poglądy skarżącego, pani sędzia dążyła do odsunięcia skarżącego od sprawy, by uniemożliwić mu samodzielne działanie w celu pozytywnego dla skarżącego zakończenia sprawy. Skarżący dodał, że noszone przez sędziego sprawozdawcę nazwiska, tak jak nazwiska osób kierujących spółką, będącą uczestnikiem postępowania w sprawie ze skargi na decyzję, wydaną w odpowiedzi na niniejszą skargę na bezczynność organu, wskazują na przynależność do innej grupy narodowościowej, co przekłada się na krzywdzące traktowanie skarżącego. Skarżący zarzucił też, że nie został poinformowany przez pełnomocników z urzędu o terminie rozprawy w dwóch sprawach. Rozpoznanie tych spraw zostało już raz odroczone, w ocenie skarżącego – z powodu składu sędziowskiego, niezgadzającego się ze stanowiskiem sędziego Ewy Grochowskiej-Jung. Wyjaśnić zatem należy, że wyrokiem z dnia 8 września 2015 r., wydanym przed wniesieniem wniosku o wyłączenie sędziów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie sędziów objętych wnioskami o wyłączenie od orzekania, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie umorzył postępowanie oraz oddalił wniosek o wymierzenie grzywny. Natomiast wyznaczona w niniejszej sprawie na 3 czerwca 2015 r. rozprawa została odroczona z uwagi na złożenie przez skarżącego w przeddzień rozprawy, o terminie której był zawiadomiony, wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1789/13 sędzia Ewa Grochowska-Jung uczestniczyła w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Grochowskiej-Jung, Ewy Kwiecińskiej i Iwony Maciejuk od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Nadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.)., a więc to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 P.p.s.a, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 P.p.s.a. – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziego Ewę Grochowską-Jung, sędziego Ewę Kwiecińską oraz sędziego Iwonę Maciejuk wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej P.p.s.a. Ponadto, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Nie zasługuje bowiem na uwzględnienie zarzut dotyczący działania sędziów w zmowie z pełnomocnikami skarżącego z urzędu, mającego na celu pozbawienie skarżącego możliwości wpływania na pozytywny dla skarżącego przebieg postępowania i orzekania. Stwierdzenia tego skarżący nie poparł żadnym argumentami. Natomiast samo przeświadczenie strony o wadliwym prowadzeniu postępowania w sprawie nie oznacza braku bezstronności sędziego. Podejmowane w toku postępowania sądowoadministracyjnego czynności sędziego mają swoje oparcie w przepisach prawa i nie mogą być odczytywane jako przejaw stronniczości, nawet w przypadku gdy strona ocenia je negatywnie. Do ewentualnej bowiem korekty uchybień popełnionych w toku postępowania sądowoadministracyjnego służy tryb odwoławczy (por. postanowienia NSA z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt I OZ 665/08 oraz z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt I OZ 328/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.