II SAB/Wa 644/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B.P. na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. do rozpoznania wniosku B. P. z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w G. na rzecz B. P. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 2 października 2024 r. B. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lipca 2024 r., w którym zwrócił się do organu m.in. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez poinformowanie ile razy w okresie "do [...] stycznia 2022 r. do [...] lipca 2024 r." wykonywane były przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] badania jakości wody w urządzeniach wodociągowych w zakresie wskazanym w § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2294). Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), poprzez nieudzielenie informacji publicznej lub niepowiadomienie o powodach opóźnienia oraz terminie, w jakim informacja będzie udzielona. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł, zasądzenie od organu kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: (a) wezwania wraz z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2024 r. potwierdzenia jego nadania oraz dowodu jego doręczenia; (b) Uchwały nr [...] Rady Miasta i Gminy [...] wraz z załącznikiem - Statutem Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] - na okoliczność, że Zakładem zarządza i reprezentuje go na zewnątrz Kierownik Zakładu. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2024 r. i do dnia wniesienia skargi do Sądu organ nie udzielił żądanej informacji ani też nie wskazał przyczyn opóźnienia, jak i terminu, w jakim udzieli o informacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że faktycznie odpowiedź na piśmie nie została udzielona, ale wynikało to z samego sformułowania wniosku. W związku z zawartym we wniosku sformułowaniem: "do [...] stycznia 2022 r. do [...] lipca 2024 r." organ nie był w stanie zidentyfikować, jakiego okresu dotyczy żądanie wnioskodawcy. Ponadto, nie wskazano zakresu terytorialnego, czy wniosek dotyczy całej gminy [...] lub jej części, czy też ogranicza się do urządzeń wodociągowych w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego, nie wskazano również, jakich urządzeń dotyczy ten wniosek. Organ podniósł, że skarżący składał skargi do Wojewody [...] na działanie Miasta i Gminy [...] oraz Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] co do wykonania umowy o dostarczanie wody i jej jakości. Na skutek złożonej skargi pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. wyjaśniono skarżącemu, że odnośnie urządzenia przy jego posesji dokonywano badań wody do picia w dniach: [...] stycznia 2023 r., [...] stycznia 2023 r., [...] września 2023 r., [...] października 2023 r. oraz [...] listopada 2023 r. Badania w dniu [...] października wykonało także na zlecenie Gminnego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] spółka z o.o. Organ podał, że skarżący miał wiedzę i wyniki badań przynajmniej wykonanych w datach [...] stycznia 2023 r., [...] września 2023 r. z poprawką z dnia [...] października 2023 r. oraz [...] listopada 2023 r. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2024 r. skarżący, odnosząc się do argumentów organu przedstawionych w odpowiedzi na skargę, wyjaśnił, że rzekomo nieczytelne zakreślenie przedziału czasowego we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. stanowi oczywistą omyłkę pisarską polegająca na przestawieniu znaków, natomiast z samego zakresu dat można stwierdzić, jaki okres wnioskodawca miał na uwadze. Ponadto, wyniki badań, na które powołał się organ, dotyczyły tylko 2023 r., ich znajomość przez skarżącego nie zwalnia zatem organu z obowiązku udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej w [...] jest jednostką organizacyjną Miasta i Gminy [...], przy czym nie posiada osobowości prawnej (§ 1 ust. 1 oraz § 2 ust. 1 załącznika do uchwały Rady Miasta i Gminy Gąbin nr 288/XXXVIII/2018 z dnia 9 maja 2018 r. w sprawie zmiany Statutu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Komunalnej w Gąbinie – Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2018 r., poz. 5315), mienie Zakładu jest mieniem komunalnym należącym do Miasta i Gminy [...] (§ 6 ust. 1 Statutu), a przedmiotem działalności Zakładu jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców w zakresie m.in. zaopatrzenia w wodę, odprowadzania ścieków oraz gospodarowania zasobami mieszkaniowymi i lokalami użytkowymi Miasta i Gminy [...] (§ 8 pkt 1, 2, 8 i 9 Statutu). Nie ulega zatem wątpliwości, że Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej w [...], jako podmiot reprezentujący gminę, który wykonuje zadania publiczne, a ponadto dysponuje majątkiem publicznym, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sąd stwierdza również, że wnioskowane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. informacje stanowią informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. W art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.d.i.p. wskazano, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (a zatem również Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]). We wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu o udzielenie mu informacji, ile razy w okresie "do [...] stycznia 2022 r. do [...] lipca 2024 r." wykonywane były przez Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] badania jakości wody w urządzeniach wodociągowych w zakresie wskazanym w § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z § 6 pkt 1 wskazanego rozporządzenia, wewnętrzna kontrola jakości wody realizowana przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2024 r., poz. 757), obejmuje wykonywanie badań jakości wody w urządzeniach wodociągowych: a) w zakresie dotyczącym: wymagań i parametrów objętych monitoringiem zgodnie z częścią A i częścią B załącznika nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 13 ust. 1 pkt 1 i § 14 ust. 1 pkt 1 w przypadku przeprowadzenia oceny ryzyka, o której mowa w § 12; parametrów objętych wstępnym monitoringiem substancji promieniotwórczych; parametrów objętych kontrolnym monitoringiem substancji promieniotwórczych, b) z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 14 ust. 1 pkt 2, w przypadku przeprowadzenia oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ustaloną w § 15, gdy nie wystąpią okoliczności mogące spowodować zmianę jakości wody, oraz c) każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie, w szczególności awarii sieci wodociągowej, awarii systemu uzdatniania wody, wymiany sieci wodociągowej, oddania do użytku nowego odcinka sieci wodociągowej, powodzi, intensywnych opadów, suszy lub w przypadku zdarzenia radiacyjnego - w uzgodnieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Wnioskowana informacja dotyczyła zatem sposobu realizacji przez podmiot zobowiązany precyzyjnie określonych obowiązków w zakresie kontroli jakości wody wynikających z przytoczonego przepisu prawa. Informacja ta jest zatem objęta zakresem opisanym w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.d.i.p., a więc stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy. Nie można przy tym zgodzić się z organem, że wniosek z dnia [...] lipca 2024 r. nie określał w sposób precyzyjny zakresu czasowego i terytorialnego żądania. Istotnie we wniosku zostało zawarte sformułowanie "w okresie do [...] stycznia 2022 r. do [...] lipca 2024 r.", jednak zdaniem Sądu powyższy oczywisty błąd pisarski nie uniemożliwiał jednoznacznego ustalenia intencji wnioskodawcy w tym zakresie, skoro we wniosku wskazano daty graniczne, tj. [...] stycznia 2022 r. oraz [...] lipca 2024 r. (dzień złożenia wniosku). W ocenie Sądu, nie było zatem potrzeby wzywania wnioskodawcy do sprecyzowania żądania (czego organ i tak w tej sprawie zaniechał), bowiem z treści wniosku wynika, że dotyczy on okresu od [...] stycznia 2022 r. do [...] lipca 2024 r. Z kolei przedmiot wniosku dotyczył wszystkich badań przeprowadzonych przez Zakład Komunalny i Mieszkaniowy w [...] w trybie przywołanego § 6 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2017 r. Nie można zatem, jak czyni to organ w odpowiedzi na skargę, twierdzić, że wniosek był w tym zakresie nieprecyzyjny. Wniosek dotyczył badań prowadzonych przez Zakład bez ograniczenia co do jedynie fragmentów sieci wodociągowej. W takim też zakresie powinien zostać rozpatrzony przez organ. Mając na względzie tak zidentyfikowany przedmiot wniosku skarżącego, nie można również zgodzić się z organem, że skarżący był w posiadaniu żądanej informacji publicznej. Wprawdzie skarżący w piśmie z dnia 30 stycznia 2024 r. (k. 3 akt administracyjnych) został poinformowany, że "odnośnie samej jakości wody przeznaczonej do spożycia dostarczanej do Pana nieruchomości i spełniania parametrów jakościowych wynikających z § 4 ust. 2 umowy [z dnia 24 kwietnia 2018 r. na dostawę wody zawartej pomiędzy Miastem i Gminą [...] a skarżącym], to pomiary w roku 2023 wykonywane były kilkukrotnie – w dniu [...]stycznia 2023 r., w dniu [...] stycznia 2023 r., w dniu [...] września 2023 r., w dniu [...] października 2023 r. i w dniu [...] października 2023 r.". Powyższa informacja nie odpowiada jednak treści wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. Po pierwsze, dotyczy tylko badań wykonanych w 2023 r., po drugie dotyczy wyłącznie badań jakości wody dostarczanej konkretnie do nieruchomości skarżącego, a po trzecie w tej informacji organ nie wskazał, że przeprowadzone badania jakości wody zostały wykonane w trybie wskazanym w § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. Innymi słowy, nie można przyjąć, by skarżącemu udzielono chociażby częściowej odpowiedzi na zadane we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. pytanie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...] w dniu [...] sierpnia 2024 r. (prezentata organu). Organ był zatem zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji do dnia [...] sierpnia 2024 r., czego jednak nie uczynił. Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, organ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia. Odnosząc się do złożonych w skardze wniosków dowodowych, należy wskazać, że okoliczności, na które dowody te miały być przeprowadzone, tj. fakt oraz termin wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz sposób reprezentacji skarżonego podmiotu, nie budziły wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wobec czego przeprowadzanie dodatkowego postępowania dowodowego na te okoliczności było zbędne. Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy. Zgodnie z art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ potraktował wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2024 r. jako jeden z elementów prowadzonej ze skarżącym korespondencji, przyjmując jednocześnie, że skarżący otrzymał już wnioskowane informacje. Powyższe stanowisko było, jak już wyżej wskazano, błędne, jednak – zdaniem Sądu - świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z mylnej oceny zakresu żądanej w tej sprawie informacji. W związku z powyższym Sąd przyjął, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem od organu na rzecz skarżącego wnioskowanej sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, te dodatkowe środki mogą być stosowane szczególnie wówczas, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 131/21). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, w szczególności biorąc pod uwagę, że bezczynność organu była skutkiem nieprawidłowej interpretacji zakresu żądania skarżącego, nie zaś lekceważenia uprawnień skarżącego do uzyskania informacji publicznej. Sąd uznał zatem, że brak jest konieczności stosowania dodatkowych środków mających na celu motywowanie organu do załatwienia sprawy. Z powyższych przyczyn Sąd w pkt 3 sentencji oddalił skargę w części dotyczącej wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach w punkcie 4 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie adwokata reprezentującego skarżącego (480 zł) i opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.