II SAB/Wa 663/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-20
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Zdrowia pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego dodatków do wynagrodzenia oraz zadań i kompetencji osób pełniących funkcje publiczne?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Ministra Zdrowia do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego faktu otrzymywania dodatków do wynagrodzenia z funduszy unijnych, uznając, że samo pytanie o źródło finansowania wynagrodzenia stanowi informację publiczną. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skargę oddalił w pozostałym zakresie, zasądzając koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący L. P. złożył wniosek do Ministra Zdrowia o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej tego, czy Dyrektor Generalny Ministerstwa Zdrowia oraz radcowie prawni otrzymują dodatki finansowane ze środków unijnych, w jakiej wysokości, oraz jakie zadania wykonują w ramach tych dodatków. Minister Zdrowia pismem odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za niebędącą informacją publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Ministra Zdrowia do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz L. P. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi L. P. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Zdrowia do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz L. P. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek L. P. z [...] października 2017 r. skierowany do Ministra Zdrowia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz.1764), w którym wniósł o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Czy Dyrektor Generalny Ministerstwa Zdrowia A.G. otrzymuje dodatek (bądź inaczej nazwane dodatkowe wynagrodzenie) finansowane z środków unijnych i/lub środków z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego? Jeżeli otrzymuje, to w jakiej wysokości brutto miesięcznie, a jeżeli to nie dodatek miesięczny, a roczny bądź obejmujący inne okresy czasu, to w jakiej wysokości brutto dodatek roczny lub obejmujący inne okresy czasu otrzymuje DG? Jakie zadania bądź kompetencje są przypisane Dyrektorowi Generalnemu w ramach otrzymywanego dodatku, a jakie wykonuje faktycznie?
2. Czy radcowie prawni Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia (w szczególności [...]. L. C., [...]. J. G., [...]. A. J., [...]. W. L., [...]. A. S.) otrzymują dodatek (bądź inaczej nazwane dodatkowe wynagrodzenie) finansowane z środków unijnych i/lub środków z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego? Jeżeli otrzymują, to w jakiej wysokości brutto miesięcznie, a jeżeli to nie dodatek miesięczny, a roczny bądź obejmujący inne okresy czasu, to w jakiej wysokości brutto dodatek roczny lub obejmujący inne okresy czasu otrzymują radcowie prawni DP? Jakie zadania bądź kompetencje są przypisane radcom prawnym DP w ramach otrzymywanego dodatku, a jakie wykonują faktycznie? - proszę o wyszczególnienie wszelkich umów/decyzji/opinii sporządzonych bądź parafowanych przez radców prawnych DP w zakresie w jakim były to sprawy związane z wykonywaniem zadań finansowanych z środków unijnych i/lub środków z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego za okres od [...] stycznia do [...] października 2017 roku.
Minister Zdrowia pismem z dnia [...] października 2017 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek z dnia [...] października 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej poinformował wnioskodawcę, że przedmiotowa informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm.).
Wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, zgodnie z którym informacja o wynagrodzeniu nie stanowi informacji publicznej i nie znajduje oparcia w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czy też w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "ustawą". W przedmiotowym wniosku zapytaniem były zaś objęte nie tyle zarobki na danym stanowisku, ale wynagrodzenie dotyczące konkretnej osoby. Udzielenie informacji w zakresie kosztów obsługi danego urzędu nie jest równoznaczne z ujawnieniem wysokości pobieranego przez konkretną osobę wynagrodzenia, gdyż może składać się ono z wielu składników, a ponadto dokonywane są z niego potrącenia (np. na poczet zaliczki na podatek dochodowy) - vide wyrok NSA w Warszawie z 11.01.2013 r., I OSK 2508/12. Prawidłowa wykładnia przepisu art. 1 ust. 1 ustawy musi zatem uwzględniać publiczno-prawny charakter materii, której dotyczy wniosek w części dotyczącej informacji o wydatkach pochodzących ze środków publicznych, a także rangę uwarunkowań konstytucyjnych, wynikających z postanowień art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ przywołał, m.in. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2017 r. (I OSK 2130/15), w którym zauważono, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być jawność wydatkowania środków publicznych, a nie miesięczne wynagrodzenie wskazanych konkretnie osób, czyli dochód uzyskiwany przez konkretne osoby fizyczne. Żądanie ujawnienia prywatnych danych dotyczących zatrudnionego pracownika nie jest tożsame z żądaniem niespersonifikowanej informacji o wysokości środków finansowych przeznaczanych na działalność i funkcjonowanie organu, czyli ciężarach publicznych wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy. Dla uzyskania informacji o sposobie wydatkowania finansów publicznych nie jest konieczna znajomość wszystkich poszczególnych składników wynagrodzenia konkretnych osób.
Odnośnie do żądania wyszczególnienia umów/decyzji/opinii sporządzonych, bądź parafowanych przez radców prawnych Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia organ wyjaśnił, że informacja ta również nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy. Przedmiotowe informacje są informacjami roboczymi i wewnętrznymi. Rola radców prawnych Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia podczas rozpatrywania spraw związanych z wykonywaniem zdań finansowanych ze środków zagranicznych stanowi jedynie element, który jest częścią składową wypracowanego dokumentu w Ministerstwie Zdrowia w przedmiotowych sprawach. Orzecznictwo sądów polskich w tym zakresie jest ugruntowane i jednoznaczne. W wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2017 r. (sygn. akt IV SAB/GI 131/16) za dokumenty wewnętrzne uznano takie dokumenty, które zostały wytworzone w zakresie działania danego podmiotu i wyrażają opinię w sprawach szczegółowych, poglądy przedstawione w toku narad albo dyskusji, a także porady udzielane w ramach konsultacji o ile nie zostały włączone do akt sprawy albo nie zostały wyekspediowane do innego podmiotu. W krajowym orzecznictwie przyjęto, że dokumentem wewnętrznym jest dokument, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokument taki może służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, określać zasady ich działania w określonych sytuacjach, może też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Przy czym w wyrokach sądów administracyjnych wskazuje się na dokumenty wewnętrzne takie jak: korespondencję osoby wykonującej zadania publiczne z jej współpracownikami (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 666/12), pisemne wyjaśnienia pracowników mające charakter porządkowy i dotyczące sposobu wykonywania obowiązków służbowych (wyrok NSA z 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1105/13) zapiski, notatki, opinie i ekspertyzy mające charakter poznawczy i nieodnoszące się wprost do przyszłych działań i zamierzeń, mające na celu jedynie poszerzenie zakresu wiedzy i informacji posiadanych przez organ (wyroki NSA z 27 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2130/11 i z 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 2196/11), kosztorys inwestorski, który nie posłużył do przeprowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego (wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 155/12), robocze notatki służbowe (wyrok NSA z 25 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1813/12). Podobne stanowisko można odnaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tych orzeczeniach uznano, że dokumenty wewnętrzne podlegają wyłączeniu z zakresu informacji publicznej. Dokumenty wewnętrzne to informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez danego pracownika lub zespół. W ich przypadku można mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. Służą one wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk (vide wyrok NSA z dnia 15.12.2016 r. I OSK 1017/15, czy wyrok NSA z dnia 5.10.2017 r. I OSK 3255/15). Tym samym, działalność organów władzy publicznej, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych oraz realizację określonych interesów i celów publicznych, nie jest tożsama z każdym przejawem aktywności ww. organów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania.
Działając na podstawie przepisów art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art, 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1370, z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., L. P. wniósł skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Ministra Zdrowia, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) - dalej u.d.i.p., przez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o:
1) zobowiązanie Ministra Zdrowia do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2) na podstawie przepisu art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173, z późn. zm.) w związku z art. 149 ustawy p.p.s.a., o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że zarówno Dyrektor Generalny, jak i radcowie prawni zatrudnieni w Ministerstwie Zdrowia to osoby pełniące funkcje publiczne, a osoby takie definiuje się głównie poprzez odwołanie do postanowień art. 115 § 13 pkt 4 i § 19 k.k. oraz do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych. W ocenie strony takie osoby nie mogą powoływać się na ochronę prywatności wynikającą z przepisu art. 5 § 2 u.d.i.p., a nawet gdyby przyjąć taką koncepcję, to organ zobligowany byłby do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej.
Według strony uznanie przez organ, że pytania o zadania i kompetencje Dyrektora Generalnego oraz radców prawnych Departamentu Prawnego wykonywane w ramach otrzymywanych środków unijnych (przypisane do stanowisk i wykonywane faktycznie) oraz wskazanie konkretnych umów/decyzji/opinii związanych z wykonywaniem tych zadań za informacje nieposiadające waloru informacji publicznych jest oczywistym i prawdopodobnie zamierzonym błędem organu. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera zaś otwarty katalog przykładowych kategorii informacji publicznych. Z brzmienia przywołanego przepisu wprost wynika, iż wnioskowana informacja w zakresie zadań, kompetencji, a także w zakresie wydawanych bądź opiniowanych umów/decyzji/opinii jest informacja publiczną. Co więcej skarżący zakreślił konkretny okres czasu (tj. trzy pierwsze kwartały 2017 roku) z jakiego pochodzić ma wnioskowana informacja publiczna. Uznanie umów/decyzji/opinii sporządzanych bądź opiniowanych przez radców prawnych zatrudnionych w Ministerstwie Zdrowia za dokumenty wewnętrzne i robocze jest w ocenie strony kuriozalne.
Skarżący podkreślił też, iż działania Ministra Zdrowia noszą znamiona bezczynności rażąco naruszającej przepisy prawa co przemawia za wymierzeniem w związku z tym naruszeniem grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Pismo organu z [...] października 2017 roku jest wymijające i zmierza do niezałatwienia wniosku. W ocenie skarżącego, gdyby organ był przekonany, iż Dyrektor Generalny i radcy prawni zatrudnieni w Ministerstwie Zdrowia nie są funkcjonariuszami publicznymi, a w związku z tym korzystają z ochrony prywatności przewidzianej w przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., to wydałby w tym zakresie decyzję odmawiającą udostępnienia informacji. Nie ma natomiast żadnego rozsądnego argumentu, żeby uznać kompetencje i zadania członków służby cywilnej za informacje inne niż informacja publiczna, podobnie nie ma żadnego rozsądnego argumentu pozwalającego uznać, iż decyzje, umowy i opinie sporządzane bądź opiniowane przez radców prawnych są dokumentami wewnętrznymi organu. Notabene pismo z [...] października 2017 roku odnosi się wyłącznie do radców prawnych zatrudnionych w Departamencie Prawnym, natomiast przemilcza wniosek w zakresie pytań dotyczących Dyrektora Generalnego Ministra Zdrowia, a jak stwierdza NSA w wyroku z 20 lutego 2013 roku w sprawie o sygn. akt I OSK 2569/12: "Udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej (art. 14 ust 1 u.d.i.p.) wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji uzasadniającej zastosowanie art. 149 § 1 p.p.s.a. i uznanie, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, ze udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie.
Przystępując do badania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należało przedmiot wniosku rozdzielić na trzy odrębne elementy, dotyczące materii tego:
1-czy Dyrektor Generalny Ministerstwa Zdrowia A.G. i radcowie prawni Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia (w szczególności [...]. L. C., [...]. J. G., [...]. A. J., [...]. W. L., [...]. A. S.) otrzymują dodatek (bądź inaczej nazwane dodatkowe wynagrodzenie) finansowane z środków unijnych i/lub środków z Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego;
2-jeśli otrzymują takie dodatki to w jakiej wysokości brutto miesięcznie (bądź w innych okresach) są to dodatki;
3-jakie zadania bądź kompetencje są przypisane w/w osobom w ramach otrzymywanego dodatku a jakie faktycznie wykonują.
Rozdzielenie takie jawiło się jako konieczne, bowiem z treści wniosku inicjującego postępowanie wynika, iż ma on charakter ewentualny. Wnioskodawca uzależnił w nim konieczność udzielenia odpowiedzi na drugi i trzeci element pytania, od udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pierwszą część pytania dotyczącą samego faktu finansowania jakiejś części wynagrodzenia wymienionych osób ze ściśle określonych funduszy.
Przy takim sposobie zadania pytania przez stronę, kluczowe znaczenie dla sprawy miało ustalenie tego, czy adresat wniosku odpowiedział na pytanie dotyczące faktu finansowania jakiejś części wynagrodzenia wymienionych osób ze ściśle określonych funduszy, i czy materia tego pytania stanowi informację publiczną. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów i materiałów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wskazać należało, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację.
Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art. 4 ust. 1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego, mógł:
1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),
2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),
3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),
4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),
5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego,
6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.
Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, jak też nie podejmuje żadnych innych z ww. czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
W tym miejscu zwrócić dodatkowo należało uwagę na to, że organu z zarzutu bezczynności nie zwalnia to, że w terminach ustawowych prezentuje wobec wnioskodawcy własne stanowisko. Dla materii bezczynności znaczenie ma bowiem tylko tego typu odpowiedź dla wnioskodawcy, która mieści się w granicach prawa.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, pytanie dotyczące samego faktu finansowania jakiejś części wynagrodzenia wymienionych we wniosku osób ze ściśle określonych funduszy, dotyczy materii informacji publicznej. Informacja ta dotyczy bowiem bezpośrednio materii dysponowania środkami publicznymi przez Ministra Zdrowia, a więc przez podmiot władzy państwowej. Jeśli bowiem Minister Zdrowia czy szerzej – kierowany przez niego resort, otrzymuje jakiekolwiek finansowanie ze środków unijnych czy innych celowych, to te środki finansowe, w momencie ich otrzymania przez organ władzy państwowej, stają się środkami publicznymi. To zaś oznacza, że w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej każdy obywatel ma prawo do informacji o tym, jak konkretne środki publiczne są rozdysponowywane przez organ władzy publicznej. Ma wiec tym samym prawo do informacji, czy wynagrodzenie oznaczonych we wniosku osób, jest w jakiejś części finansowane ze środków unijnych czy innych celowych, którymi dysponują organy władzy publicznej.
Adresat wniosku inicjującego niniejsze postępowanie był więc zobowiązany do tego, aby udzielić wnioskodawcy odpowiedzi na pytanie co do samego faktu, czy oznaczone we wniosku osoby, otrzymują dodatkowe wynagrodzenie finansowane ze ściśle określonych funduszy – czego nie uczynił. Pytanie to dotyczyło zaś wprost materii informacji publicznej.
Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ, powyższe pytanie, w omawianym oczywiście zakresie samego faktu finansowania dodatków do wynagrodzenie z danych funduszy, nie dotyczy szczegółów wynagrodzenia konkretnego pracownika resortu, a źródeł pochodzenia środków finansowych, z których organ pokrywa jakąś cześć wynagrodzenia wskazanych we wniosku osób. Stąd więc pogląd wyrażony przez organ w odpowiedzi na wniosek, jawił się jako pozostający w oderwaniu od treści zadanego pytania. Czym innym jest bowiem sam fakt finansowania określonych działań organu ze ściśle oznaczonych źródeł, a czym innym następcza materia wysokości konkretnych dodatków do wynagrodzenia.
Na marginesie można oczywiści postawić pytanie o to, czy organ będzie w stanie udzielić odpowiedzi na powyższe pytanie, a więc czy posiada wiedzę o tym, czy jakaś część wynagrodzenia konkretnych osób jest finansowana nie tylko ze środków budżetowych, ale też ze środków unijnych czy celowych. Na obecnym etapie postępowania zajmowanie się jednak tą problematyką przez Sąd byłoby przedwczesne.
Odnosząc się do pozostałych elementów wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, to jak to już przesądzono na wstępie rozważań niniejszego uzasadnienia, konieczność udzielenia przez organ odpowiedzi na nie, była ściśle uzależniona od tego, jakiej odpowiedzi organ udzieli na pytanie zasadnicze, tj. dotyczące samego faktu finansowania części wynagrodzeń ze środków unijnych czy celowych. Jeśli bowiem organ oświadczy, że wskazane we wniosku osoby nie otrzymują żądnych dodatków do wynagrodzenia finansowanych z określonych przez wnioskodawcę źródeł, to logicznym jest, że organ nie będzie musiał, a wręcz nie będzie mógł odpowiedzieć na kolejne elementy wniosku. Te kolejne elementy pytania staną się bowiem bezprzedmiotowe.
W związku z powyższym, skoro na chwilę obecną nie jest wiadomym to, czy i jaka będzie odpowiedź organu na pierwszą część wniosku, a więc nie jest wiadomym, czy po stronie organu powstanie w ogóle obowiązek udzielenia odpowiedzi na kolejne elementy pytania, to zajmowanie się materią określoną w drugim i trzecim elemencie wniosku byłoby przedwczesne. Rolą Sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie jest zaś rozwiązywanie sporów teoretycznych, mogących dopiero w przyszłości powstać. Skoro bowiem informacja publiczna dotyczy ściśle sfery faktów a nie hipotez, to również Sąd administracyjny nie może wypowiadać się w sposób teoretyczny, gdyż zmuszony jest odnosić się tylko do istniejących faktów. W związku z powyższym, wypowiadanie się przez tutejszy Sąd na obecnym etapie postępowania w przedmiocie materii określonej drugim i trzecim elementem wniosku, stanowiłoby właśnie owe niedopuszczalne teoretyzowanie, odnoszące się do zdarzeń przyszłych i niepewnych.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm). Rozpoznając wniosek inicjujący niniejsze postępowanie organ będzie więc w pierwszej kolejności obowiązany do tego, aby udzielić konkretnej odpowiedzi na pytanie co do faktu, czy oznaczone we wniosku osoby otrzymują jakiekolwiek wynagrodzenie z funduszy wskazanych przez wnioskodawcę. Stosownie do odpowiedzi na ten kluczowy element wniosku, organ wyrazi też swój pogląd odnośnie dalszej części żądania strony.
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy tutejszy Sąd uznał, że bezczynność organu nie jawiła się jako bezczynność mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) gdyż wynikała z odmiennego sposobu rozumienia reguł rządzących postępowaniem toczącym się w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tego też względu, działając w oparciu o przepis art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalono żądanie skarżącego wymierzenia organowi grzywny.
O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art. 200 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając zwrot od organu na rzecz wnioskodawcy uiszczonego przez niego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło