II SAB/Wa 669/24
WyrokWSA w Warszawie2025-04-01
Skład orzekający: Danuta Kania, Izabela Głowacka-Klimas, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Medycznego dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy wnioskodawca nie podał adresu skrzynki ePUAP, na którą miała zostać wysłana informacja, mimo że wniosek został złożony przez tę skrzynkę i wnioskodawca podał inne dane identyfikacyjne oraz adres do korespondencji?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Rektora Uniwersytetu Medycznego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, uznając, że organ dopuścił się bezczynności. Sąd stwierdził, że wniosek złożony przez skrzynkę ePUAP powinien być rozpoznany, a brak podania adresu skrzynki ePUAP nie stanowił wystarczającej podstawy do zakończenia postępowania, zwłaszcza gdy wnioskodawca podał inne dane identyfikacyjne i adres do korespondencji, a następnie uzupełnił brakujący adres. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pełnomocników Uniwersytetu Medycznego. Organ poinformował, że wniosek nie może zostać rozpoznany z powodu braku podania adresu skrzynki ePUAP, na który miała zostać wysłana informacja. Skarżący podał adres skrzynki ePUAP i inne dane identyfikacyjne. Organ nadal odmawiał rozpoznania wniosku, twierdząc, że postępowanie zostało zakończone i należy złożyć nowy wniosek. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Rektora [...] Uniwersytetu [...] do rozpoznania wniosku J. P. z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Rektora [...] Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego J. P. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J.P. na bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora [...] Uniwersytetu [...] do rozpoznania wniosku J. P. z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Rektora [...] Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego J. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi J. P. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego (dalej: "Rektor WUM", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2024 r., wysłanym za pośrednictwem ePUAP, Skarżący zwrócił się do Rektora [...]UM o udostępnienie informacji publicznej w postaci imion i nazwisk pełnomocników [...] Uniwersytetu Medycznego na dzień [...] września 2024 r. upoważnionych do reprezentowania [...] Uniwersytetu Medycznego w tym w szczególności przed sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym, wojewódzkimi sądami administracyjnymi, Naczelnym Sądem Administracyjnym, sądami polubownymi w toku wszelkich postępowań sądowych, przed organami administracji państwowej i samorządowej w toku postępowań administracyjnych oraz przed organami egzekucyjnymi w toku postępowań egzekucyjnych, oraz wobec osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej.
Skarżący wniósł o przesłanie ww. informacji w formie pliku pdf na swój adres ePUAP.
Pismem z dnia [...] października 2024 r., przesłanym na adres email Skarżącego, Rektor [...]UM poinformował go, iż wniosek nie może zostać rozpoznany, bowiem adres ePUAP Skarżącego nie został podany we wniosku. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2698/21, organ wskazał, iż wniosek, który nadaje się do rozpoznania musi spełniać minimalne wymagania formalne, tzn. zawierać wskazanie przez wnioskodawcę danych pozwalających na jego identyfikację, jak imię i nazwisko oraz adres, także elektroniczny, na który należy udzielić odpowiedzi.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu [...] października 2024 r., Skarżący poinformował organ w formie email, że adres jego skrzynki ePUAP to [...]. Zaznaczył przy tym, że wniosek został złożony przez skrzynkę ePUAP i choćby z tego powodu adres powinien być dla organu dostępny.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. przesłanym za pośrednictwem ePUAP organ poinformował Skarżącego, że "informacja z dnia [...] października 2024 r. wskazująca powód nierozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. zakończyła postępowanie dotyczące tej prośby". Wskazał nadto, że Skarżący powinien złożyć nowy wniosek zawierający wymagania formalne, o których mowa w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2698/21, co umożliwi jego rozpoznanie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej: "u.d.i.p.".
Pismem z dnia [...] października 2024 r. J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora [...]UM w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. wnosząc o zobowiązanie organu do prawidłowego rozpoznania tego wniosku.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał w szczególności, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z założenia ma nastąpić szybko i w sposób odformalizowany, zatem organ powinien podejmować jedynie czynności zmierzające do udzielenia odpowiedzi na żądanie zawarte we wniosku, nie wzywając o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Złożenie wniosku z użyciem skrzynki podawczej ePUAP oraz wskazanie, że jest to wniosek składany w imieniu własnym adresata, potwierdza tożsamość wnioskodawcy. We wniosku z dnia [...] października 2024 r. Skarżący w sposób precyzyjny wskazał nie tylko adres ePUAP, ale i adres do korespondencji. Skarżący nie miał zatem podstaw aby ponownie podawać dane pozwalające na jego identyfikację. Wysłanie w odpowiedzi na wątpliwości organu informacji o adresie skrzynki ePUAP Skarżącego wskazuje na to, że jego wolą jest faktyczne uzyskanie żądanej informacji publicznej. Natomiast wezwanie Skarżącego do ponownego złożenia wniosku nosi znamiona działań pozornych mających na celu jedynie opóźnienie realizacji wniosku.
W odpowiedzi na skargę Rektor WUM wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że przepisy u.d.i.p. nie nakładają na podmiot zobligowany do udostępnienia informacji publicznej obowiązku ustalania, na podstawie dostępnych mu baz, danych wnioskodawcy, których brak uniemożliwia rozpoznanie i realizację wniosku, bowiem postępowanie w przedmiocie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wskazania informacji, które pozwolą na jego prawidłową identyfikację. Taką daną jest adres ePUAP w przypadku, gdy wnioskodawca określa taki sposób udostępnienia mu informacji. Każdy, kto chce zarejestrować i założyć konto na platformie ePUAP jest informowany o tym, że podanie lub wniosek skierowany do urzędu powinien zawierać adres skrytki ePUAP jako elektroniczny adres zwrotny (https://epuap.qov.pl/wps/portal).
Z powyższych względów, zdaniem organu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący został poinformowany o powodach, dla których wniosek nie może być rozpoznany oraz o możliwości złożenia nowego wniosku.
Nadto organ wskazał, że wnioskowana w niniejszej sprawie informacja była niezbędna Skarżącemu do toczącego się przed tutejszym Sądem postępowaniem pod sygn. akt II SAB/Wa 567/24, w którym Skarżący zakwestionował pełnomocnictwo r. pr. J. N. do reprezentowania organu [...]UM, co tym samym może stanowić chęć uzyskania przez Skarżącego informacji związanej z jego konkretnym i indywidualnym interesem prawnym. Tymczasem pisma składane w indywidualnych sprawach, przez osoby, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej liczby osób, czy grup obywateli lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Nie można bowiem przy pomocy dostępu do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia, czy też - jak w sprawie niniejszej - przez rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W świetle powołanej ustawy, aby uchylić się od zarzutu bezczynności podmiot zobowiązany powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ustalenie tej okoliczności determinuje dalsze czynności organu, w takim bowiem przypadku organ powinien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Analogicznie organ powinien postąpić jeśli w wyniku analizy przedmiotu sprawy stwierdzi, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w sytuacji, gdy - wbrew ocenie podmiotu zobowiązanego - wnioskodawca uznaje, że żądane przez niego informacje stanowią informację publiczną i powinny być mu udostępnione w trybie u.d.i.p. przez ten podmiot, może kwestionować tę ocenę wnosząc skargę na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu zainicjowanym taką skargą sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Rektor [...]UM jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z tym przepisem obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. [...]UM jest uczelnią publiczną w rozumieniu art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm. - stan prawny na datę złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej), dalej: "p.s.w.n.". Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 23 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. rektor jest organem uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. Stosownie do art. 366 p.s.w.n. władze publiczne zapewniają natomiast uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Rektor U[...] w [...] jest zatem podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne w zakresie szkolnictwa wyższego i nauki, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że "informacją publiczną" jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA).
Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności władz publicznych oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne.
W świetle powyższego wnioskowana informacja posiada walor informacji publicznej.
Profesjonalni pełnomocnicy (adwokaci i radcowie prawni) wykonują zawód zaufania publicznego, zaś poprzez udzielanie pomocy prawnej oraz współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, realizują zadania publiczne (art. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r., poz. 1564), art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499)). Publiczny charakter ma również sposób realizacji tych zadań, tj. m.in. reprezentacja danego podmiotu (tu: publicznej uczelni) przed sądami, organami administracji oraz innymi jednostkami organizacyjnymi. Pełnomocnik (adwokat, radca prawny), reprezentujący publiczną uczelnię czy też sprawujący obsługę prawną tejże uczelni, ma zatem rzeczywisty związek z realizowaniem przez ten podmiot zadań publicznych.
W świetle powyższego informacja o pełnomocnikach (ich imionach i nazwiskach) [...] Uniwersytetu Medycznego, upoważnionych do reprezentowania [...]UM przed wskazanymi sądami w toku postępowań sądowych, przed organami administracji państwowej i samorządowej w toku postępowań administracyjnych oraz przed organami egzekucyjnymi w toku postępowań egzekucyjnych, a także wobec osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości - ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Pomimo spełnienia zakresu podmiotowego i przedmiotowego u.d.i.p. wniosek Skarżącego nie został rozpoznany. W piśmie z dnia [...] października 2024 r. organ wskazał bowiem, że Skarżący nie podał adresu ePUAP na jaki należy udzielić odpowiedzi, a taką właśnie formę udostępnienia informacji zastrzegł w treści wniosku.
Stanowiska organu nie sposób zaakceptować. Przede wszystkim zauważyć należy, że wniosek z dnia [...] października 2024 r. został złożony przez skrzynkę ePUAP Skarżącego i z tego choćby powodu adres skrzynki powinien być organowi znany.
Ponadto Skarżący podał we wniosku swoje dokładne dane (imię, nazwisko, adres zamieszkania, pesel, numer telefonu, adres email), co z jednej strony pozwalało na identyfikację wnioskodawcy, a z drugiej umożliwiało skontaktowanie się z nim w celu ewentualnego wyjaśnienia kwestii adresu skrzynki ePUAP (jeśli organ powziął w tym zakresie wątpliwości).
Organ jednak tej kwestii nie wyjaśnił, nie udzielił też Skarżącemu informacji pomimo tego, że w dniu [...] października 2024 r. (a więc w tej samej dacie, w której organ poinformował o powodach nieudzielenia informacji) Skarżący podał adres skrzynki ePUAP. Zamiast tego organ stwierdził, że pismo z dnia [...] października 2024 r. "zakończyło postępowanie" dotyczące ww. wniosku, zaś Skarżący w celu uzyskania informacji powinien złożyć nowy wniosek spełniający wymagania formalne.
Wskazać w związku z tym należy, że postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym - w u.d.i.p. nie ma bowiem wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08; publ. CBOSA). Wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów tej ustawy. Tylko w sytuacji wydania decyzji administracyjnej (o odmowie udostępnienia informacji publicznej, o umorzeniu postępowania), braki wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie danych osobowych i adresowych wnioskodawcy powinny być usuwane w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1742/18; z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2621/16; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 3085/19; z dnia 22 marca 2018r., sygn. akt I OSK 2399/16; publ. CBOSA). Minimalne wymogi wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmują jasne sformułowanie żądania oraz wskazanie adresata (choćby poprzez podanie adresu e-mail).
Sąd dostrzega oczywiście, że w tej konkretnej sprawie Skarżący wnioskował o udostępnienie informacji za pośrednictwem ePUAP, jednakże brak w treści wniosku informacji o adresie skrzynki ePUAP nie daje podstaw do "zakończenia postępowania" w sposób w jaki uczynił to organ, zwłaszcza w sytuacji, gdy Skarżący adres ten przekazał w kolejnej wiadomości. Skarżący nie miał też podstaw do złożenia kolejnego wniosku zasadnie oczekując, że organ uwzględni jego wyjaśnienia i rozpozna wniosek z dnia [...] października 2024 r. zgodnie z przepisami u.d.i.p.
Nie czyniąc tego organ pozostał bezczynny na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co skutkowało zobowiązaniem organu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2024 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd miał na względzie, że organ - prezentując stanowisko jak powyżej - do dnia wniesienia skargi do Sądu nie rozpoznał wniosku Skarżącego w sposób przewidziany w u.d.i.p., w szczególności nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, ani nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Oznacza to, że zarzut bezczynności Rektora [...]UM jest uzasadniony. Bezczynność ta nie ustała do daty wyrokowania.
Sąd zauważa przy tym, że powoływany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 2698/21 zapadł w odmiennym stanie faktycznym, gdzie powodem nieudostępnienia żądanej informacji z akt postępowania administracyjnego było ustalenie przez organ (na podstawie danych wnioskodawcy), że jest on stroną tego postępowania administracyjnego. Jak wskazał NSA "okoliczność powołania się przez wnioskodawcę w swoim żądaniu na prowadzone postępowanie administracyjne oraz fakt, że zarówno wnioskodawca jak i strona postępowania administracyjnego posiadała tożsame imię, nazwisko oraz adres, uzasadniało stanowisko organu, że przepisy u.d.i.p. nie mają do wnioskodawcy zastosowania. Brak było bowiem podstaw do uznania, że wnioskodawca jak i strona postępowania w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie jest jedną i tą samą osobą. Zasadnie zatem organ załatwił wniosek skarżącego poprzez skierowanie do niego zwykłego pisma informującego o przyczynie niemożności udostępnienia informacji publicznej". Jednocześnie NSA zaznaczył, że "skoro wnioskodawca po otrzymaniu odpowiedzi na swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej stwierdził, że organ błędnie uznał go za stronę postępowania administracyjnego, gdyż nastąpiła zbieżność imion, nazwisk oraz adresu wnioskodawcy ze stroną postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ, to powinien był ten fakt niezwłocznie organowi wyjaśnić. Pozwoliłoby to organowi na prawidłowe postępowanie w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a wnioskodawcy uzyskać żądaną informację publiczną. Wnioskodawca mógł też złożyć kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując na prawidłowe dane identyfikujące. Strona jest bowiem zobowiązana do współdziałania z organem w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie kwestii. Podniesienie dopiero na etapie postępowania sądowego faktu, że skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego prowadzanego przez organ, lecz podmiotem, który ma tożsame z nią cechy identyfikacyjne, nie stanowi podstawy do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku zgodnie z żądaniem strony".
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie Skarżący współdziałał z organem, bowiem niezwłocznie wskazał adres skrzynki ePUAP. Pomimo tego organ nie załatwił wniosku Skarżącego w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p.
Wskazać też trzeba, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają uwagi organu zawarte w odpowiedzi na skargę, odnośnie powodu, dla którego Skarżący skierował wniosek z dnia [...] października 2024 r. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej organ nie bada bowiem interesu wnioskodawcy w uzyskaniu informacji.
Odnośnie natomiast "sprawy własnej" jako kryterium oceny prawidłowości korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej wielokrotnie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny. I tak np. w wyroku z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21 (CBOSA), NSA stwierdził, iż kryterium "sprawy własnej", rozumianej jako indywidualna sprawa dotycząca wnioskodawcy, jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, iż - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, wedle którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, iż informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności, bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Podobne stanowisko zajął NSA np. w wyrokach z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2615/21 oraz z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 1210/23 (CBOSA) wskazując, iż dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony.
Powyższe uwagi, poczynione wobec argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe w sprawie pozostaje bowiem to, że z powodów wyżej przedstawionych organ nie rozpoznał wniosku Skarżącego w sposób przewidziany w u.d.i.p. i z tego powodu pozostaje w bezczynności.
Stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Mylne stanowisko organu co do wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz co do sposobu załatwienia wniosku na gruncie przepisów u.d.i.p., nie stanowi o kwalifikowanej postaci bezczynności.
O kosztach postępowania - obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 złotych - Sąd postanowił zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło