II SAB/Wa 691/17
WyrokWSA w Warszawie2018-11-06
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia rud cynku i ołowiu na cele środowiskowe?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy żądana analiza stanowi informację publiczną, a jego stanowisko było niekonsekwentne. Niemniej jednak, sąd oddalił wniosek o grzywnę, uznając, że wątpliwości interpretacyjne dotyczące udostępniania informacji oraz błędna interpretacja prawa przez organ, a nie zła wola, były przyczyną bezczynności.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (KZGW) w przedmiocie udostępnienia analizy dotyczącej wpływu wydobycia rud cynku i ołowiu na cele środowiskowe. Organ odmówił udostępnienia analizy, powołując się na brak praw autorskich i tajemnicę przedsiębiorcy. Wcześniejszy wyrok WSA zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, jednak organ ponownie odmówił udostępnienia analizy, uznając ją za niebędącą informacją publiczną. Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie przepisów o dostępie do informacji publicznej i wniosło o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie grzywny.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie analizy, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono wniosek o wymierzenie grzywny; 4. zasądzono od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z. na bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "[...]", w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzenie grzywny; 4. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Stowarzyszenia "[...]" w dniu [...] czerwca 2016 r. skierował do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej jako Prezes KZGW) wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
1. przedłożonej przez R. do KZGW "Analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe - KZGW zobowiązał się do wystąpienia do R. o udostępnienie na rzecz Stowarzyszenia,
2. Pełnej korespondencji z wnioskodawcą po dacie wystąpienia Stowarzyszenia z pismami [...]/04/2016, [...]/04/2016, [...]/04/2016 oraz [...]/04/2016 – wszystkie z [...] kwietnia 2016 r.
3. Kopi opinii wewnętrznych oraz opinii innych organów administracji odnoszących się do tego zagadnienia (o ile były sporządzane).
Prezes KZGW w odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu [...] lipca 2106 r. udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi, że nie posiada praw autorskich do powyżej określonej analizy i zaproponował wystąpienie o jej udostępnienie do R. Sp. z o. o. Prezes KZGW poinformował również wnioskodawcę, że KZGW nie posiada opinii innych organów sporządzonych w kwestii inwestycji "Budowa podziemnej kopalni w celu wydobywania rud cynku i ołowiu ze złoża Z.". W załączeniu przesłano wnioskodawcy korespondencję z inwestorem w przedmiotowej sprawie.
Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność KZGW w przedmiocie wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie odmowy udostępnienia "Analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe" z tytułu braku praw autorskich do opracowania. Wniosło też o zobowiązanie Prezesa KRZG do rozpoznania wniosku w powyżej określonym zakresie, wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania.
Prezes KZGW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że udostępnienie przedmiotowej analizy Prezesowi KZGW nie było tożsame z przekazaniem przez inwestora autorskich praw majątkowych do tej przedmiotowej analizy, zatem Prezes KZGW nie może nią dysponować bez zgody autora. Analiza ta może zawierać informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, a powyżej określony podmiot w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. nie przekazał Prezesowi KZGW przedmiotowej analizy i poinformował, że istnieją poważne wątpliwości prawne związane z zakwalifikowaniem tej analizy jako objętej dostępem do informacji publicznej, ponieważ analiza ta zawiera szereg informacji, których ujawnienie naruszałoby tajemnicę przedsiębiorcy.
Nadto Prezes KZGW poinformował skarżącego, że nie posiada praw autorskich do przedmiotowej analizy, co należy rozumieć jako brak możliwości dysponowania nią, a Stowarzyszenie może zwrócić się bezpośrednio do R. sp. z o. o. z tożsamym wnioskiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 marca 2017 r. o sygn. akt II SA/Wa 665/16 zobowiązał Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do rozpoznania wniosku stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie "Analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe", w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd orzekł również, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego.
Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. organ poinformował stowarzyszenie, że opracowanie w zakresie "Analiza wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia odziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe" nie posiada przymiotu informacji publicznej. W piśmie tym wskazano, że opracowanie zawiera cechy utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2016 poz.666 ze zm.), a dodatkowo, firma R. Spółka z o.o. udostępniając opracowanie nie przekazała autorskich praw majątkowych do tego opracowania. Ponadto KZGW przywołał stanowisko R. Spółka z o.o. w ocenie której to istnieją poważne wątpliwości prawne związane z zakwalifikowaniem "Analiza wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe", jako informacji publicznej, a ujawnienie treść analizy naruszałoby tajemnice przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Skargą z dnia [...] października 2017 r. Stowarzyszenia "[...]" zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w zakresie nie udostępnienia informacji publicznej tj. "Analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiuje ze złoża Z. na cele środowiskowe", zarzucając naruszenie przez organ art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie informacji publicznej oraz także alternatywnie naruszenie art. 11 art. 12 ust. 1, art 14 ust. 1 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2017 poz. 1405 ). W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o udostępnienie informacji publicznej opracowania pn. "Analiza wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiuje ze złoża Z. na cele środowiskowe", w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, bądź w terminie określonym przez Sąd, a także o stwierdzenie, że Prezes KZGW dopuścił się bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie Art. 149 § 2 p.p.s.a. stowarzyszenie wniosło o wymierzenie prezesowi KZGW grzywny w wysokości 5000,00 zł i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca opisała dotychczasowy stan sprawy, w tym powołała się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 665/16, jak również na pismo organu z dnia [...] lipca 2017 r. Następnie strona skarżąca wskazała, że do zadań ustawowych KZGW należy m. innymi sporządzanie, udostępnianie i aktualizacja programów i planów wodnych, środowiskowych, na co wskazuje art. 119 Prawo wodnego. Wskazała też, że Prezes KZGW zamieścił na stronie internetowej KZGW komunikat następującej treści:
"w celu zapewniania możliwości aktywnego udziału wszystkich zainteresowanych stron w procesie tworzenia aktualizacji planów gospodarowania wodami, o czym mowa w art. 119 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 poz. 145 z późn. zm.) oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, s. 1 z późn. zm.), a także by zapewnić transparentność procesu konsultacji i dialogu ze społeczeństwem, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej przedstawia w załączeniu informację o sposobie odniesienia się do uwag złożonych dotychczas do aPGW (...). Zachęca się, się wszystkich zainteresowanych do zbierania głosu w dyskusji oraz proponowania alternatywnych działań t rozwiązań. Termin na okładanie uwag upływa w dniu [...] czerwca 2015 r., zgodnie z ogłoszeniem dostępnym pod adresem [...].
Szczegółowe informacje na temat działań prowadzonych w ramach konsultacji społecznych znajdują się na stronach [...] i [...]".
Odnosząc się do tego komunikatu strona skarżąca zarzuciła, że trudno nie podnieść, że powyższe jest rozminięciem się teorii z praktyką. Jak może jakakolwiek organizacja, osoba fizyczna realizować swoje prawa nawet z zakresu udziału w konsultacjach społecznych przy aPGW, jeżeli z jednej strony Prezes KZGW zachęca do udziału w tworzeniu aPGW, a z drugiej strony odmawia udostępnienia dokumentu, który stanowi podstawę do udziału w tym procesie, uznając w ogóle, że dokument nie stanowi informacji publicznej, bowiem objęty jest prawem autorskim.
Strona skarżąca nie podzieliła stanowiska organu o braku możliwości udostępnienia informacji z powodu braku praw autorskich do dokumentu, który organ posiada, który stanowił podstawę do zmiany PGW.
Ponadto strona skarżąca odniosła się również do tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 pow. ustawy o dostępie do informacji publicznej przywołując wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2384/14 z dnia 17 lutego 2016 r., w którym wskazano, że do odmowy udostępnienia informacji publicznych nie wystarczy ogólnikowe wskazanie, że wnioskowane dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy lub ochroną danych osobowych, odmowa musi odnosić się do konkretnych, ujętych w decyzji administracyjnej, przyczyn utajnienia określonych informacji. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis stosowanych technologii, urządzeń) i formalny (wola utajnienia danych informacji). Odmowa udzielenia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga w konsekwencji przeanalizowania sprawy w obu aspektach.
Strona skarżąca zarzuciła również organowi niewykonanie wyroku powołując WSA w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa W wyroku WSA,
Zdaniem strony skarżącej, żądana analiza, stanowi informację publiczną do udostępnienia, której obowiązany jest Prezes KZGW, co potwierdza orzecznictwo sądowe. Strona skarżąca podała też, że analiza została opracowana i przedłożona na potrzeby opracowania aktualizacji planów gospodarowania wodami (aPGW), wyłącznie w celu analizy spełnienia przesłanek z art. 4.7 Dyrektywy 2OOO760/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U.UE L z dnia 22 grudnia 2000 r.), w treści RDW, dla inwestycji pn. Budowa podziemnej kopalni w celu wydobywania rud cynku ni ołowiu ze złoża Z.
Strona skarżąca wskazała również, że powyższe potwierdził także M. G., Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska w piśmie do M. K. Marszałka Sejmu z dnia [...] września 2017 r. [...] (kopia pisma w załączeniu), w którym M. G. powołał się na art. 38j Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który reguluje sprawy dopuszczalne nieosiągnięcie dobrego stanu wód, wskazał ponadto, że uwzględnienie inwestycji (budowa kopalni cynku i ołowiu w rejonie Z.) w aktualizacji planów gospodarowania wodami stanowi warunek umożliwiający uzyskanie pozwolenia na |sj realizację. Wskazał dodatkowo, że aPGW, przed przyjęciem przez Radę Ministrów poddany był, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko, strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko miała na celu dostarczenie i n formacji na temat potencjalnych skutków środowiskowych wdrażania poszczególnych planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Prognozy oddziaływa na środowisko, opracowane dla projektów planów zawierały informacje, zgodne z art. 51, ust. 2 ustawy OOŚ, dotyczące między innymi przewidywanego znaczącego oddziaływania dokumentów w szczególności na: różnorodność biologiczną, ludzi, wodę, krajobraz, na poszczególne elementy środowiska, ludzi oraz dobra materialne i dobra kultury. Oceniane są (powinny być oceniane) wszystkie inwestycje. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko jest procesem oceny potencjalnych skutków środowiskowych, wynikających z realizacji planu, sygnalizuje ewentualne potencjalne zagrożenie środowiska, wskazuje na potencjalne kolizji z obszarami przyrodniczymi, kulturowymi oraz ewentualnych konfliktów społecznych.
Zdaniem strony skarżącej, oczywiste stwierdzenia, dodatkowo w kontekście art. 38b Prawa wodnego jednoznacznie świadczą, że analiza stanowi informacje publiczną. Analiza wykorzystana została do opracowania Prognoza Oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami dla obszaru dorzecza W. sporządzonej dla aPGW. Jeżeli Spółka R. Spółka z o.o. zabiegała i była zainteresowana, aby jej zamierzenie inwestycyjne zostało zapisane w aPGW, z możliwością odstępstwa od dostatecznego stanu wód, musiała dostarczyć Analizę. Dostarczyła tę Analizę, która została poddana procesowi analizy w kierunku oceny celów środowiskowych, o których mowa w art. 38b Prawa wodnego. Cele środowiskowe zawiera się w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i weryfikuje co 6 lat. (art. 38b ust. 2). Cele środowiskowe w myśl art. 38b ust. 1 są rozumiane jako osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód podziemnych, dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, dobrego stanu ekologicznego, dobrego potencjału ekologicznego oraz dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych (...). W stosunku zaś do jednolitych części wód podziemnych (JCWPd), za cele środowiskowe, zgodnie z art. 38e ust. 1 ustawy Prawo wodne, przyjęto: zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń, zapobieganie pogorszeniu oraz poprawę ich stanu, ochronę i podejmowanie działań naprawczych, a także zapewnienie równowagi między poborem, a zasileniem tych wód, tak aby osiągnąć ich dobry stan. Narzędziami planistycznymi, mającymi za zadanie usprawnienie procesu osiągania celów środowiskowych są uchwalone plany gospodarowania wodami. Wpływy inwestycji na stany wód ocenia się nie tylko na etapie pozwolenia na budowę, ale co oczywiste na etapie tworzenia PGW. Inwestycja Spółki nie zostałaby ujęta bez przedłożenia Analizy. Odrębną sprawą jest fakt czy dokonano właściwej oceny Analizy, ale jest to sprawa na odrębne postępowanie.
Odnośnie wniosku o zasądzenie grzywny strona skarżąca podała, że informacja publiczna nie została do dnia dzisiejszego udostępniona, pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w swoim piśmie do strony skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. Wskazał tez, że wykonał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 201/ r. (sygn. akt II SAB/Wa 665/16), w sprawie skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w Z., na bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] o udostępnienie informacji publicznej i dokonał ponownego rozpoznania ww. wniosku Stowarzyszenia "[...]" w zakresie "Analizy" wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe", w wyniku czego ustalono, że ww. opracowanie nie posiada przymiotu informacji publicznej.
Ponadto organ wskazał, że gdyby wniosek skarżącego był rozpatrywany na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 organ administracji mógłby odmówić udostępnienia informacji w przypadku, jeżeli udostępnienie tych informacji może naruszyć prawa własności intelektualnej, o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 880 i 1089).
Organ nie zgodził się również, że ww. opracowanie zostało opracowane i przedłożone Prezesowi KZGW na potrzeby opracowania aktualizacji planów gospodarowania wodami (aPGW), wyłącznie w celu analizy spełnienia przesłanej z art. 4.7 Dyrektywy 2000/60/WE tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Ostateczna ocena wpływu przedsięwzięcia na stan wód ma miejsce na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w zależności od specyfiki zadania, decyzję wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska, wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Do powyższej kwestii odnosi się również p. M. G. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska w piśmie [...] z dnia [...] września 2017 c,, stanowiącym załącznik do skargi. Niezbędnym elementem procedury oceny oddziaływania na środowisko jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, który powinien uwzględniać analizę możliwych skutków realizacji danego przedsięwzięcia m.in. na wody, a zatem wydaje się, że informacje przedstawione w ekspertyzie powinny zostać ujęte również na etapie opracowywania raportu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów.
W świetle powyżej przytoczonych przepisów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organowi można przypisać bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Na wstępie wskazać należy, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpatrywana obecnie skarga została złożona na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2016 r., nie jest zaś skargą na niewykonanie wyroku z dnia 24 marca 2017r. o sygn.. akt II SAB/Wa 665/16.
Ponadto co istotne, wskazanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wprawdzie zobowiązał organ do rozpoznania wniosku strony skarżącej, jednakże w uzasadnieniu tego wyroku stwierdził, że w sprawie nie jest sporne, że Prezes KZGW jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, gdyż wynika to wprost z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.), który stanowi, że organem właściwymi w sprawach gospodarowania wodami jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - jako centralny organ administracji rządowej, nadzorowany przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.
Następnie wskazał, że sporną kwestią jest, to czy żądana przez skarżącego informacja jest informacją publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p.. Sąd stwierdził, że organ udzielając odpowiedzi z dnia [...] lipca 2016 r. na wniosek strony skarżącej, nie kwestionował, że żądana informacja korzysta z przymiotu informacji publicznej. Próbę zaś oceny, czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną organ podjął dopiero na etapie postępowania sądowego, a w szczególności w odpowiedzi na skargę, wskazując, że przedmiotowa analiza nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p.
Reasumując Sąd wskazał, że brak konsekwencji w podejmowanych przez organ czynnościach uniemożliwił mu dokonania ich oceny, gdyż prezentowane przez organ stanowisko jest niejednoznaczne i nie sposób stwierdzić, czy organ uznał, że żądana przez skarżącego informacja stanowi informacje publiczną, czy też nie.
A zatem Sąd rozpoznając skargę, w żaden sposób nie przesądził, czy żądana przez stronę skarżącą, przedłożona przez R. do KZGW "Analiza wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe", stanowi informację publiczną.
W zaleceniach zaś dla organu Sąd wskazał, że Prezes KZGW rozpatrując wniosek w zakresie określonym w sentencji wyroku zobowiązany jest w pierwszej kolejności jednoznacznie rozstrzygnąć czy informacja, o której udostępnienie wystąpił skarżący, jest informacją publiczną oraz zastosować odpowiednią dla tego rozstrzygnięcia formę działania, wskazaną wyżej w uzasadnieniu wyroku.
Przystępując zatem do rozpoznania obecnie złożonej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informacje publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i trybie określonym w niniejszej ustawie.
Określenie "sprawa publiczna" w ustawie nie zostało zdefiniowane. Ustalając znaczenie tego określenia należy zatem posiłkować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Natomiast w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca zawarł przykłady informacji, które mogą być informacją publiczną.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można zarzucić organowi bezczynność lub przewlekłość postępowania.
Stosownie zaś do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a..
Przepisy P.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Podmiot zobowiązany na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do art. 16 u.d.i.p.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
W sprawie niniejszej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. Stowarzyszenie "[...]" wystąpiło do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej o udostępnienie, przedłożonej przez R. "Analizy wpływu korzystania z wód planowanego wydobycia podziemnego rud cynku i ołowiu ze złoża Z. na cele środowiskowe. Organ żądanej informacji nie udostępnił wskazując, że nie stanowi to informacji publicznej.
Stwierdzić należy, że materialną podstawą żądania przez stowarzyszenie są przepisy art. 61 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja RP oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Oba wyżej wymienione akty prawne statuują reguły udzielania informacji publicznej. Konstrukcja udzielania informacji publicznej przez organy państwowe oparta jest na treści art. 1 u.d.i.p. i art. 61 Konstytucji.
Z tych przepisów wynika, że ustawodawca chciał, aby dostęp do informacji był jak najszerszy, dlatego też uwzględniając przepis art. 1 u.d.i.p. należy uznać, że "zasadą powinno być udostępnianie informacji publicznej w trybie i na zasadach przewidzianych w omawianej ustawie". Rozwijając tę myśl Naczelny Sąd Administracyjny w jednym ze swoich orzeczeń uznał, że: "czy żądana informacja mieści się w przedmiocie uregulowanym ustawą należy, respektując zasadę powszechnego dostępu, interpretować przepisy na korzyść wykonującego prawo do takiej informacji" (wyrok NSA, sygn. akt II SA 837/03, Monitor Prawniczy Nr 17/2003, s.770), a zatem organy posiadające informację publiczną mają obowiązek ją udostępnić chyba, że informacja taka została już wcześniej udostępniona lub funkcjonuje w obiegu publicznym albo żądane informacje mieszczą się w treści art. 5 ust. 1 i ust. 2 udip, a więc dotyczą informacji chronionych ze względu na przepisy ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 196, poz.1631) lub innych tajemnic ustawowo chronionych ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorstwa.
Żądany przez stronę skarżącą dokument mieści się w katalogu informacji publicznej opisanym w art. 6 u.d.i.p., dotyczą one inwestycji wodnych prowadzonych przez organy Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. Nie też wątpliwości, iż wyżej wymieniony organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Udostępnić informację publiczną powinien ten organ, w którego jest ona posiadaniu. Jak wynika z akt sprawy żądane we wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. informacje są w posiadaniu Prezesa Zarządu Gospodarki Wodnej.
W sprawie, organ wskazał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, albowiem z uwagi na charakter żądanych opracowań oraz fakt, że organ I instancji nie posiada autorskich praw majątkowych do przedmiotowych opracowań, przy załatwianiu wniosku należało wziąć pod uwagę przepisy zawarte w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 666).
W ocenie Sądu, informację publiczną stanowi nie tylko treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, ale również same opracowania. Informacją publiczną będzie więc, całość dokumentacji posiadanej przez dany organ administracji, którą organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu.
Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu. Na taką konkluzję pozwala analiza art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej, wedle którego przedmiotem wniosku może być treść i postać dokumentów urzędowych, a takimi są niewątpliwie żądane przez T. opracowania.
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych.
W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę.
Skoro zatem sprawa w zakresie żądania zawartego we wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczy informacji publicznej i nie została załatwiona zgodnie z przepisem u.d.i.p., to po stronie jego adresata, zachodzi bezczynność.
Należy jednakże wyjaśnić, że uwzględniając skargę na bezczynność Sąd może jedynie zobowiązać organ do rozpoznania wniosku strony. Nie może natomiast rozstrzygnąć, czy żądana informacja winna być udzielona, czy też istnieją podstawy do załatwienia wniosku skarżącej w inny sposób.
Sąd jednocześnie miał na uwadze, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu w kontekście przepisu art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące.
Sąd stwierdza, że wprawdzie Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego lecz owa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje bowiem dotyczące udostępnienia informacji budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa a nie jego złej woli w załatwieniu wniosku. Z tego też względu Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny.
Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy, orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło