II SAB/Wa 697/16
WyrokWSA w Warszawie2017-08-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rektor Uniwersytetu pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania punktów 6 i 10 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ dziennik budowy, książka obiektu budowlanego oraz informacja o wystąpieniu o decyzję o warunkach zabudowy stanowią informację publiczną. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając, że Rektor podjął odpowiednie działania lub że wnioskowane informacje nie miały charakteru informacji publicznej. Bezczynność nie została uznana za rażące naruszenie prawa, ponieważ organ wykazał dobrą wolę i podjął działania zmierzające do załatwienia wniosku, a jedynie błędnie zinterpretował przepisy dotyczące niektórych punktów wniosku.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wnioskiem domagano się m.in. kopii dokumentacji budowlanej, dziennika budowy, książki obiektu budowlanego, informacji o umowach najmu, a także o podjętych krokach prawnych w celu zgodności z prawem użytkowania obiektów budowlanych oraz o listę funduszy unijnych. Rektor Uniwersytetu odmówił udostępnienia części informacji, uznał inne za niebędące informacją publiczną, a w pozostałym zakresie udzielił odpowiedzi. Skarżący zarzucili bezczynność w zakresie większości punktów wniosku.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Rektora Uniwersytetu do rozpoznania pkt 6 i 10 wniosku skarżących z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdził, że bezczynność Rektora Uniwersytetu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A.K., J.K. oraz A.N. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora Uniwersytetu [...] w W. do rozpoznania pkt 6 i 10 wniosku skarżących z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w W. na rzecz A. K. kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych), J. K. kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) i A.N. kwotę 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 26 września 2016 r. A. K., J. K. oraz A. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Uniwersytetu [...] w W. (dalej jako U.) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. Skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie U. do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r., z wyjątkiem punktów 5 i 11 tego wniosku, w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt U.; 2) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie U. grzywny i/lub przyznanie sumy pieniężnej skarżącym, na postawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż pismem doręczonym U. w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystąpili o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie informacji i dokumentów dotyczących nieruchomości przy ul. D. w W., będącej od 2006 r. własnością U., tj.:
"1. kopii dokumentacji budowlanej prowadzonej od 2006 r. dla wszystkich obiektów budowlanych pokrytych eternitem (azbestem, w tym garaży i wiaty) posadowionych na ww. nieruchomości wraz z załączonymi "Ocenami stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest", sporządzanymi zgodnie z prawem, a od 2010 r. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 5 sierpnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest od 2006 r., wraz z dowodem ich złożenia do odpowiednich organów publicznych;
2. kopii dokumentacji prowadzonej dla ww. nieruchomości zawierającej wyniki inwentaryzacji, o którym mowa w par. 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. ws. wymagań w zakresie wykorzystania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest, wraz z dowodem nadania do właściwych organów;
3. kopii zgłoszeń prac od 2006 r. polegających na zabezpieczeniu lub usuwaniu wyrobów zawierających azbest na ww. nieruchomości (w szczególności garaży na których zmieniano poszycie) do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z par. 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. ws. sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest;
4. nazwy podmiotów, które od 2011 r. wykonywały prace polegające na zabezpieczeniu/usunięciu wyrobów zawierających azbest na garażach na ww. nieruchomości zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 5 sierpnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest;
5. nazwę, nr REGON i NIP podmiotu, który na ww. nieruchomości prowadzi parking dla samochodów bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i bez decyzji o pozwoleniu na budowę;
6. kopii całego dziennika budowy i całej książki obiektu budowlanego dla budynku usytuowanego na ww. nieruchomości, w którym jest prowadzona działalność gastronomiczna dwóch restauracji, klubik dla dzieci, pracownia ceramiczna, lokale mieszkalne i inne, oraz na dachu którego w 2012 r. i później wyprowadzono pięć nowych kominów bez zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, bez decyzji o warunkach zabudowy, bez decyzji o pozwoleniu na budowę, itd.;
7. imiona i nazwiska lub adresy do doręczeń dla wszystkich przedsiębiorców, którzy najmują i podnajmują lokale w ww. budynku na ww. nieruchomości;
8. kopii wszystkich umów o zarządzanie/najem ww. budynku na ww. nieruchomości zawartych od 2006 r. do dnia dzisiejszego z wszelkimi aneksami (bez warunków dotyczących wynagrodzenia), a w szczególności dwóch umów zawartych z M. K. na przełomie 2011 i 2012 r. oraz 2013 i 2014 r., jak również umowy zawartej z M. T. na przełomie 2015 i 2016 r.;
9. informację, dlaczego pomimo utrzymywania się stanu zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców bloków przy ul. D., w W., uchylania się przez podnajemców budynku na nieruchomości od obowiązków nałożonych na nich przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., jak również stanu rażącego naruszenia prawa mającego miejsce na ww. nieruchomości i znanego Panu Rektorowi z urzędu, U. zawarł na przełomie 2015 i 2016 r. nową umowę najmu ww. budynku na ww. nieruchomości z M. T.?
10. informację, jakie kroki faktyczne i prawne podjął Pan Rektor, aby doprowadzić do zgodności z prawem użyłkowania obiektów budowlanych na nieruchomości przy ul. D. w W. należącej do U.? W szczególności, czy U. wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. nieruchomości?
11. listę pracowników/osób z U. odpowiedzialnych służbowo zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym oraz aktami wewnętrznymi U. za zarządzanie i nadzór właścicielski na nieruchomości przy ul. D. w W. od 2006 r.;
12. listę wszystkich funduszy unijnych, dotacji, grantów z jakich obecnie korzysta U. oraz listę wszystkich wniosków o fundusze, dotacje i granty unijne złożone przez U. na dzień niniejszego pisma.
W dniu [...] maja 2016 r. U. przesłał do wnioskodawców decyzję administracyjną nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej, co do pkt 11 przedmiotowego wniosku oraz pismo, w którym U. udzielił odpowiedzi wyłącznie na pytania 5 i 8 tego wniosku, natomiast w pozostałym zakresie odmówił udzielenia informacji podając szereg przyczyn, między innymi wskazując, że wnioskowane informacje nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy. W ocenie skarżących, U. nie udzielił informacji objętych punktami 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10 i 12. W stanowisku wyrażonym w piśmie wskazano zwłaszcza, że wnioskowane informacje nie są informacją publiczną i dlatego nie podlegają udostepnieniu na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm. – dalej jako u.d.i.p.) . W niektórych odpowiedziach zaś udzielona informacja jest niepełna, przykładowo odnośnie do punktu 8. W zakresie punktu 12 uczelnia zwróciła się o doprecyzowanie pytania dotyczącego funduszy unijnych i grantów.
W dniu [...] czerwca 2016 r. A. K., J. K. i A. N., na podstawie art. 52 § 4 p.p.s.a., zwrócili się ponownie do U. o udzielenie informacji publicznej zawnioskowanej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. W piśmie tym wskazano, dlaczego wnioskowane informacje, dotyczące przykładowo ksiąg budowlanych i książki obiektu budowlanego, stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
W dniu [...] sierpnia 2016 r. U. udzielił odpowiedzi na powyższe pismo wskazując, że za pośrednictwem odpowiedzi na wniosek, datowanej na dzień [...] maja 2016 r., wnioskodawcom została udostępniona wszelka zawnioskowana dokumentacja.
Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdzili, iż U. pozostaje w bezczynności co do realizacji większości punktów wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r., bowiem zwłoka w udzieleniu informacji publicznej sięga 5 miesięcy, co z kolei wskazuje na zasadność wniosków zawartych w skardze.
W odpowiedzi na skargę Rektor U. wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu pisma procesowego Rektor U. wskazał, iż realizując wniosek skarżących z dnia [...] kwietnia 2016 r., wydał w dniu [...] maja 2016 r. decyzję nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej co do pkt 11 wniosku. Co do pozostałych żądań, Rektor U. pismem z dnia [...] maja 2016 r. udzielił odpowiedzi, odnosząc się do poszczególnych punktów tego wniosku. Ponadto na wezwanie skarżących, pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., Kanclerz U. ponownie udzielił odpowiedzi na żądania skarżących odnosząc się do poszczególnych żądań wniosku. Tym samym U. nie pozostaje w bezczynności.
W nawiązaniu do zarzutów skargi Rektor U. podniósł, iż realizując pkt 1 i 2 wniosku skarżących pismem z dnia [...] maja 2016 r. udostępnił informacje o wyrobach zawierających azbest, poprzez złożenie kopii "Informacji o wyrobach zawierających azbest" z prezentatą biura podawczego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W. Ponadto w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Kanclerz U. wyjaśnił, iż jest to wszelka dokumentacja będąca w posiadaniu U., w żądanym przez skarżących zakresie. Wskazano również, iż zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 20101 w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest, U. nie jest zobowiązany do przechowywania innej dokumentacji. Z powodu braku dokumentów, o jakie wnioskują skarżący, U. nie może udzielić innej informacji publicznej, niż ta udzielona pismem z dnia [...] maja 2016 r.
W odniesieniu do pkt 3 i 4 przedmiotowego wniosku Rektor U. wskaz w odpowiedzi z dnia [...] maja 2016 r., że wedle posiadanej przez U. wiedzy, żadne ze wskazanych we wniosku prac nie były prowadzone przez U. w objętych żądaniem skargi okresie pomiędzy 2006 r. a datą złożenia wniosku. W konsekwencji U. nie dysponuje jakąkolwiek dokumentacją, o którą wnioskowali skarżący. Ponadto, skoro U. nie ma wiedzy jakoby jakiekolwiek prace były prowadzone przed dniem złożenia wniosku, to nie dysponuje również listą podmiotów, które miałyby rzekomo prace te wykonywać we wskazanym przez skarżących okresie.
W zakresie żądania udostępnienia dokumentów wskazanych w pkt 6 wniosku, tj. dziennika budowy oraz książki obiektu budowlanego prowadzonego dla budynku usytuowanego na nieruchomości przy ul. D., U. w swoich odpowiedziach udzielonych [...] maja 2016 r. i [...] sierpnia 2016 r. wyjaśnił, iż dokumenty te, jako dokumenty wewnętrzne, nie stanowią w ocenie U. dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Tym samym, nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów tej ustawy.
Co zaś się tyczy pkt 7 i 8 wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r., pismem z dnia [...] maja 2016 r. U. udzielił wyczerpującej odpowiedzi w zakresie wszystkich umów najmu jakich we wskazanym przez skarżących okresie był stroną w związku z władaniem nieruchomością przy ul. D., a także przekazał ich kopie. Stosownie do ich treści, najemcy mieli prawo zawierania umów podnajmu przedmiotowego budynku bez obowiązku powiadamiania o tym U. Kopie umów podnajmu nie były przekazywane do U.
Z uwagi na charakter sformułowanych w pkt 10 pytań, informacje te nie stanowią informacji publicznej podlegającej udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.
W odniesieniu do pkt 12 przedmiotowego wniosku Rektor U. stwierdził, iż pismami z dnia [...] maja 2016 r. i 11 sierpnia 2016 r. U. dwukrotnie wskazywał skarżących do sprecyzowania wniosku w tym zakresie. U. jest bowiem uczelnią publiczną, która co do zasady od początku swojego istnienia funkcjonuje i prowadzi swoją działalność zarówno akademicką jak i artystyczną niemal wyłącznie w oparciu o środki pochodzące z dotacji i grantów oraz o majątek pochodzący z takich środków - de facto więc w każdym momencie korzysta ze wszystkich funduszy, dotacji i grantów które kiedykolwiek U. zostały przyznane. Wnioskodawcy nigdy nie sprecyzowali jaki rodzaj funduszy unijnych, dotacji czy grantów ich interesuje i z którą dziedziną działalności U. związanych, a nawet przez którą z jednostek U. wykorzystywanych (w tym czy chodzi o fundusze wykorzystywane przez jednostkę zamiejscową U).
Rektor U. podkreślił, iż wielokrotnie przejawiał dobrą wolę do załatwienia wniosku. Co więcej, w wyniku żądań informacji zawartych we wniosku, przychyliwszy się do interesu skarżących, nawet w braku informacji publicznej możliwej do udostępnienia na dany temat (problem wyrobów z azbestu, o których mowa w pkt 3 i 4 wniosku) podejmował szereg działań mających na celu de facto usunięcia nieprawidłowości podnoszonych przez skarżących. W powołanym przykładzie w lecie 2016 r. usunięto wszelkie wyroby azbestowe z zachowaniem wymaganych prawem procedur - czego de facto domagali się skarżący. Zatem w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym nie sposób orzec, że doszło do bezczynności po stronie U., a już na pewno nie sposób ocenić, że jakoby miało to nastąpić z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Natomiast stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 p.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 niniejszej ustawy, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Ponadto należy wskazać, że stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Przedmiotem niniejszego postępowania stała się bezczynność Rektora U. (organu jednoosobowego uczelni, kierującego działalnością uczelni i reprezentującego ją na zewnątrz – art. 60 ust. 6 i art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) dotycząca nieudostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zacytowanym na wstępie wnioskiem skarżących z dnia 25 kwietnia 2016 r., z wyjątkiem pkt 5 i 11, które organ uczelni rozpatrzył w przewidzianej prawem formie, a strona skarżącą nie zakwestionowała.
Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, że w świetle przepisów u.d.i.p., bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 259/16, publik. LEX nr 2187962).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 Konstytucji RP i obejmuje m.in. dostęp do dokumentów (ust. 2).
Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 tej ustawy. Z mocy art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, organy samorządu terytorialnego. Podmioty obowiązane w rozumieniu art. 4 ustawy stanowią szeroki krąg podmiotów, wykonujących zadania publiczne i w ramach tych zadań wytwarzających informację publiczną, bądź będących w posiadaniu takiej informacji, pozyskanej przy wykonywaniu zadań publicznych. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są ww. podmioty, jeśli posiadają taką informację (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). U. jest uczelnią publiczną, jest więc podmiotem, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki. Uczelnie publiczne wykonują zadania publiczne z zakresu kształcenia (edukacja i nauka). Stąd organ uczelni stanowi podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Zatem Rektor U. jest osobą uprawnioną i obowiązaną do udzielenia informacji publicznej, o ile znajduje się ona w posiadaniu U.
Natomiast art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, przy czym katalog ten nie ma charakteru zamkniętego.
Skarga jest częściowo zasadna, bowiem żądanie określone w pkt 6 i pkt 10 wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r., wbrew stanowisku Rektora U., należy uznać za informację publiczną.
W świetle postanowień art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego, dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem dziennik budowy, jako "urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót", powinien być uznany za informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.), jeżeli oczywiście dotyczy robót budowlanych związanych z wykonywaniem zadań publicznych. Orzecznictwo sądów administracyjnych zaakceptowało ten pogląd. Przykładowo w wyroku z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2670/13 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0b7c2b81d1) NSA stwierdził, iż "Niewątpliwie – co do zasady – dziennik budowy jest dokumentem w którego posiadaniu pozostaje inwestor (dziennik budowy stanowi bowiem część dokumentacji budowy – art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – a z wnioskiem o jego wydanie występuje inwestor, który jest również m.in. upoważniony do dokonywania w nim wpisów - § 4 pkt 1, § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia – Dz. U. z 2002 r., nr 108, poz. 953 ze zm.), a jeżeli inwestorem jest jednostka samorządu terytorialnego czyli podmiot publicznoprawny realizujący zadania publiczne, to i dziennik budowy służy realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot i jego organy. Z tego względu dostęp do tego dokumentu, z którego wynika w jaki sposób i w następstwie jakich robót budowlanych została zrealizowana budowla bądź obiekt stanowiący majątek jednostki samorządu terytorialnego, należy traktować jako dostęp do informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r. I OSK 3073/12, publ. www.cbois.nsa.gov.pl)". W niniejszej sprawie budynek, o których mowa we wniosku skarżących, jest własnością U., a więc stanowi majątek podmiotu realizującego zadania publiczne. Tym samym, o ile U. znajduje się w posiadaniu żądanego dziennika budowy, wniosek o jego udostępnienie w kserokopii (formie żądanej przez stronę) powinien zostać rozpatrzony w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., bowiem dotyczy on informacji publicznej.
Uwagi powyższe odnosić należy również do książki obiektu budowlanego, stanowiącego swoistego rodzaju rejestr przebiegu i wyników kontroli, wystąpień i ocen (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f w zw. z pkt 4 lit a tiret drugi u.d.i.p.) oraz zmian dokonywanych w obiekcie budowlanym, rozumianym jako majątek (środki trwałe) podmiotu publicznego. Przepis art. 64 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego dla każdego budynku, z zastrzeżeniem ust. 2 tego przepisu. Udokumentowanie utrzymywania i użytkowania obiektu następuje stosownie do art. 64 ust. 1 w książce obiektu budowlanego, która stanowi dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego, w zakresie techniczno-budowlanym. Niewątpliwie prowadzenie tej książki jest wymagane ze względu na interes publicznoprawny. Wzór książki obiektu budowlanego oraz sposób jej prowadzenia zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie książki obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1134), które wydano na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 64 ust. 4. Książka obiektu budowlanego powinna być założona w dniu przekazania obiektu budowlanego do użytkowania i systematycznie prowadzona przez okres jego użytkowania. Książka obiektu budowlanego jest nośnikiem informacji o stanie technicznym budynku, dokonanych zmianach w strukturze obiektu, itp., wobec tego stanowi informację o majątku, którym dysponuje podmiot publiczny (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f u.d.i.p.), a zatem stanowi informację publiczną.
Odnośnie pkt 10 wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. należy stwierdzić, iż o ile pytanie jakie kroki faktyczne i prawne podjął Rektor U., aby doprowadzić do zgodności z prawem użyłkowania obiektów budowlanych na nieruchomości przy ul. D. w W. jest zapytaniem nieprecyzyjnym, a przez to trudnym do oceny zakresu żądania i realizacji, o tyle pytanie o to, czy U. wstąpił do właściwego organu o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. nieruchomości, jest już zapytaniem konkretnym i z zakresu informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem pytanie o zasady funkcjonowania, tryb działania podmiotów rozumianych szeroko jako władza publiczna (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.) jest zapytaniem o informację publiczną. Trzeba mieć na uwadze, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy precyzyjnie określa przeznaczenie budynku. W przypadku ustalenia warunków zabudowy organ prowadzący postępowanie jest związany wnioskiem inicjującym postępowanie, m.in. co do przeznaczenia obiektu budowlanego. To wnioskodawca określa, dla jakiej inwestycji domaga się ustalenia warunków zabudowy, a organ prowadzący postępowanie ustala, czy wydanie decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy jest możliwe w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym konieczne jest badanie kontynuacji funkcji zabudowy, a więc analiza, czy przeznaczenie, sposób wykorzystania nieruchomości jest zgodny z ładem przestrzennym. Zatem w jakim charakterze będzie wykorzystywana nieruchomość stanowiąca własność podmiotu publicznego, jakie budynki będą na niej posadowione dotyczy spraw publicznych. Nie można tracić z pola widzenia, iż zgodnie z powołanym przepisem, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie wówczas, gdy m. in. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Powołany przepis statuuje zasadę "dobrego sąsiedztwa". Warunek sąsiedztwa należy utożsamiać z tzw. sąsiedztwem urbanistycznym, niemającym wiele wspólnego ze wspólną granicą. Celem przedmiotowej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego. Przez "ład przestrzenny" należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne – stosownie do przepisu art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zawierającego definicję legalną tego pojęcia. Ład przestrzenny to domena publiczna.
Jak wynika z akt sprawy, Rektor U. przyjął, iż przedmiotem żądania określonego w pkt 6 i 10 wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie jest informacji publiczna i pisemnie poinformował o tym wnioskodawcę w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponieważ ten pogląd został przez Sąd zakwestionowany, o czym powyższej i Rektor U. nie rozpatrzył pkt 6 i 10 przedmiotowego wniosku w sposób zakreślony przepisami u.d.i.p. należało stwierdzić, iż we wskazanym zakresie organ uczelni wyższej pozostaje w bezczynności.
Termin w jakim informacja publiczna powinna zostać udostępniona na żądanie uprawnionego podmiotu określa art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 tej ustawy terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 605/05, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Rektor nie udostępnił powyższej informacji w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie wydał też decyzji odmawiającej jej udostępnienia. W związku z powyższym pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania pkt 6 i 10 przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Z kolei oceniając charakter stwierdzonej bezczynności, Sąd uznał, że nie miała ona cech rażącego naruszenia prawa.
W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając motywy działania Rektora U. oraz podejmowane czynności zmierzające do rozpoznania wniosku skarżących, nie można dopatrzeć się złej woli organu uczelni w procesie udostępniania skarżącym żądanej informacji. Trzeba dostrzec, iż wniosek skarżących zawierał 12 pkt, zaś tylko w stosunku do realizacji 2 żądań Rektor U. pozostaje w zwłoce i to ze względu na błędną interpretację przepisów u.d.i.p. Nie można zatem przyjąć, że bezczynność Rektora U. była spowodowana lekceważeniem skarżących, czy też celowym przedłużeniem postępowania. Tym samym okoliczność ta nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności (i to co do części wniosku) jako rażącego naruszenia prawa.
W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił bowiem uznał, iż działaniom Rektor U., zmierzającym do realizacji pozostałych żądań wniosku, nie sposób przypisać naruszenia prawa. Mianowicie przy piśmie stanowiącym odpowiedz U. z dnia [...] maja 2016 r. Rektor udostępnił wnioskodawcom "Informację o wyrobach zawierających azbest" informując jednocześnie, iż jest to wszelka dokumentacja będąca w posiadaniu U. w żądanym przez skarżącym zakresie (pkt 1, 2 i 3 wniosku). Poinformował także, iż jakiekolwiek prace określone w pkt 4 wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie były wykonywane. Skoro udostępnieniu podlega jedynie informacja publiczna będąca w posiadaniu podmiotu obowiązanego (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), a wniosek o jej udostępnienia nie może powodować wszczęcia postępowania zmierzającego do wytworzenia takiej informacji, to nie sposób skarżonemu podmiotowi zarzucić bezczynności w realizacji pkt 1 – 4 przedmiotowego wniosku.
W nawiązaniu do pkt 7 i 8 wniosku z dnia 25 kwietnia 2016 r. skarżącym przekazano (przy piśmie z dnia [...] maja 2016 r.) kopie umów zawartych pomiędzy U. a M. K. o najem budynków przy ul. D. w W., tj. umowę z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] wraz z aneksem do umowy z dnia [...] października 2013 r. i z dnia [...] lutego 2014 r., umowę z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], umowę z dnia [...] września 2014 r. nr [...] wraz z aneksem z dnia [...] grudnia 2014 r., porozumieniem do umowy z dnia [...] września 2014 r. o przeniesieniu praw z najmu na "nowego najemcę" M. T. i aneksem do porozumienia z dnia [...] lutego 2016 r., co czyni zadość realizacji ww. punktów wniosku. W treści umów podane zostały dane osobowe i adresowe stron tychże umów.
Natomiast informacja określona w pkt 9 przedmiotowego wniosku (dlaczego U. zawarł umowy najmu, o których mowa powyżej) nie posiada waloru informacji publicznej. NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. I OSK 189/13 (publik. j.w.) stwierdził, iż informacja publiczna odnosi się do sfery faktów, które to pojęcie należy rozumieć szeroko. Analiza art. 6 u.d.i.p. wykazuje, że wnioskiem w świetle tej ustawy może być objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk. Faktem jest każda czynność i każde zachowanie organu wykonującego zadania publiczne podjęte w zakresie wykonywania takiego zadania. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które tę władzę realizują w zakresie tych kompetencji. Przesłanki jakimi kierował się podmiot decydując o zawarciu umowy najmu nie należą do sfery faktów. Powody, dlaczego konkretny podmiot zdecydował się na takie a nie inne rozwiązanie, nie przybiera formy materialnej. Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów (wiadomość wytworzonej w znaczeniu materialnym, tj. treść dokumentów, wystąpień, opinii i ocen, itp.). Takiego waloru nie posiada powyższe pytanie zawarte we wniosku skarżących.
Punkt 12 wniosku skarżących z dnia [...] kwietnia 2016 r., dotyczący podania listy wszystkich funduszy unijnych, dotacji, grantów z jakich korzysta U. oraz listy wszystkich wniosków o takie fundusze, należy zaś uznać za mało precyzyjny (ogólny) jeśli się zważy, iż działalność uczelni wyższych jest de facto stale zależna od pozyskiwania funduszy z tych właśnie źródeł. Mnogość sposobu uzyskiwania ww. środków wymaga, co słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, zawężenia przedmiotu żądania, który z kolei pozwoli odnieść się do odpowiednich regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymaga bardzo precyzyjnego i konkretnego sformułowania wniosku. W sytuacji, kiedy informacja publiczna ma być udostępniona w trybie art. 10 ust. 1 ustawy, wówczas wniosek o jej udostępnienie winien wskazywać, o jaką konkretnie informację chodzi wnioskodawcy. Zredagowanie wniosku w taki sposób, jaki miało to miejsce w niniejszej sprawie, czyniło nierealnym jego pozytywne rozpatrzenie. Posłużenie się bowiem przez wnioskodawcę sformułowaniem "wszystkie fundusze" i "wszystkie wnioski" nie określa zakresu żądania. Domaganie się realizacji tak sformułowanego wniosku, bez jego sprecyzowania na wniosek podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, stanowi nieusprawiedliwione nadużycie uprawnień wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem czyni żądanie realnie trudnym do realizacji.
Jednocześnie Sąd, mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności oraz wobec braku stwierdzenia rażącego charakteru naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie sumy pieniężnej w oparciu o art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.
Reasumując, Sąd orzekł w pkt 1 i 2 wyroku o obowiązku rozpoznania pkt 6 i 10 wniosku z dnia 25 kwietnia 2016 r. i postaci bezczynność podmiotu obowiązanego na postawie 149 § 1 i 1a p.p.s.a. W pkt 3 wyroku Sąd, mając na względzie brzmienie art. 151 p.p.s.a. w pozostałym zakresie skargę oddalił. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Rozstrzygając kwestię kosztów postępowania Sąd uwzględnił okoliczność, iż skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło